
ਥਾਇਰਾਇਡ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਪਰਿਚਯ
ਥਾਇਰਾਇਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਾਡੇ ਗਲੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਤਿਤਲੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਛੋਟੀ ਪਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗ੍ਰੰਥੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ, ਊਰਜਾ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਗ੍ਰੰਥੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਥਕਾਵਟ, ਵਜਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਵਾਲ ਝੜਨਾ ਅਤੇ ਮੂਡ ਸਵਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪਾਨ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ
ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਥਾਇਰਾਇਡ ਵਿਕਾਰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 'ਕਫ ਦੋਸ਼' ਅਤੇ 'ਵਾਤ ਦੋਸ਼' ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ (ਜਠਰਾਗਨੀ) ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ 'ਆਮ' ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਾਕਤ ਪਦਾਰਥ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਫ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰੰਥੀ ਵਿੱਚ ਸੂਜਨ ਜਾਂ ਸੁਸਤੀ (ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ) ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨਾਲ ਚਯਾਪਚਯ ਦਰ ਅਨਿਯਮਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰਕ ਅਗਨੀ ਤੰਤਰ ਦੀ ਗੜਬੜੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਦੀਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਆਮ ਕਾਰਨ
ਥਾਇਰਾਇਡ ਅਸੰਤੁਲਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੀਆਂ ਦੈਨਿਕ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਨੁਚਿਤ ਆਹਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਤਿਅੰਤ ਠੰਡਾ, ਭਾਰੀ, ਤਲਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਕਫ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਗਣਾ ਸਰੀਰਕ ਲੈਅ ਨੂੰ ਬਿਗਾੜਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ, ਅਤਿਅੰਤ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਕੁਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚੌਥਾ, ਵਿਆਯਾਮ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਰਿਆ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਧੀਮਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ, ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਾਜੇ ਪਾਣੀ ਨਾ ਪੀਣਾ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਕਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਛੇਵਾਂ, ਮੌਸਮ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਠੰਡੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣਾ, ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤਵਾਂ, ਆਨੁਵੰਸ਼ਿਕ ਕਾਰਕ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਖਿਰ ਵਿੱਚ, ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਪਰਕ ਵੀ ਥਾਇਰਾਇਡ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਚੂਰਨ ਦਾ ਸੇਵਨ
ਸਮੱਗਰੀ: 3-5 ਗ੍ਰਾਮ ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਚੂਰਨ, 1 ਕੱਪ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਗੁਨਗੁਣਾ ਪਾਣੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਗੁਨਗੁਣਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਚੂਰਨ ਮਿਲਾਓ। ਇਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਲਾਓ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹ ਘੁਲ ਨਾ ਜਾਵੇ।
ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਇਸਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਸਵੇਰੇ ਲਓ। ਇਸਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 2-3 ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਰਸਾਇਣਿਕ ਔਸ਼ਧੀ ਹੈ ਜੋ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੰਚਨਾਰ ਗਗਗੂ
ਸਮੱਗਰੀ: 1-2 ਗੋਲੀਆਂ ਕੰਚਨਾਰ ਗਗਗੂ (ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧੀ), ਗੁਨਗੁਣਾ ਪਾਣੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਇਸਦੀ ਤਿਆਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਗੋਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਨਾਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲਓ। ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਲਓ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਕੰਚਨਾਰ ਗਗਗੂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੂਜਨ ਅਤੇ ਗੰਢਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਫ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਥਾਇਰਾਇਡ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਦਾ ਕੜਾਹ
ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਇੰਚ ਤਾਜਾ ਅਦਰਕ, ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ, 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ, ਚੁਟਕੀ ਭਰ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ।
ਤਿਆਰੀ: ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਦਰਕ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਪਾ ਕੇ 5-7 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਉਬਾਲੋ। ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਛਾਣ ਲਓ।
ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਇਸ ਕੜਾਹ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਗਰਮਾਗਰਮ ਪੀਓ। ਇਸਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰ ਐਂਟੀ-ਇਨਫਲੇਮੇਟਰੀ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੂਜਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਕੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਨਾਰੀਅਲ ਤੇਲ ਦੀ ਮਾਲਸ਼
ਸਮੱਗਰੀ: 2 ਚਮਚ ਸ਼ੁੱਧ ਨਾਰੀਅਲ ਤੇਲ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ।
ਤਿਆਰੀ: ਤੇਲ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਗੁਨਗੁਣਾ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਇਸ ਤੇਲ ਨਾਲ ਗਲੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ (ਥਾਇਰਾਇਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੇ ਉੱਪਰ) ਧੀਮੇ-ਧੀਮੇ 5-10 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਮਾਲਸ਼ ਕਰੋ। ਇਸਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰੋ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਸਥਾਨਕ ਮਾਲਸ਼ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਪਰਿਸੰਚਰਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਮੇਥੀ ਦਾਣਾ ਭਿਓਕੇ
ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚਮਚ ਮੇਥੀ ਦਾਣਾ, 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਰਾਤ ਭਰ ਮੇਥੀ ਦਾਣੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਓਕੋ। ਸਵੇਰੇ ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛਾਣ ਲਓ ਜਾਂ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਚਬਾ ਕੇ ਖਾਓ।
ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਇਸਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਸੇਵਨ ਕਰੋ। ਇਸਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 40 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਮੇਥੀ ਦਾਣਾ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਕਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਾਲਣ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਥਾਇਰਾਇਡ ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਚੂਰਨ
ਸਮੱਗਰੀ: ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਚੂਰਨ, 1 ਕੱਪ ਗੁਨਗੁਣਾ ਪਾਣੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਚੂਰਨ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਲਾ ਲਓ।
ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਇਸਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੇਵਨ ਕਰੋ। ਇਹ ਪੇਟ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ 'ਆਮ' ਜਾਂ ਟਾਕਸਿਨਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਾਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਥਾਇਰਾਇਡ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਆਹਾਰ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ
ਥਾਇਰਾਇਡ ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਸੰਤੁਲਿਤ ਆਹਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਾਜੇ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਯੁਕਤ ਖਾਦ ਪਦਾਰਥ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਸੈਲੇਨੀਅਮ ਅਤੇ ਜਿੰਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਜਿਵੇਂ ਅਖਰੋਟ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਨੱਟਸ, ਅਤੇ ਕੱਦੂ ਦੇ ਬੀਜ ਸੇਵਨ ਕਰੋ। ਆਇਓਡੀਨ ਯੁਕਤ ਭੋਜਨ ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸ਼ੈਵਾਲ (ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਮਕ) ਸੀਮਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਓ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਹੈ। ਕੱਚੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਗੋਭੀ, ਬ੍ਰੋਕੋਲੀ, ਅਤੇ ਫੁੱਲਗੋਭੀ (ਕ੍ਰੂਸੀਫੇਰਸ ਸਬਜ਼ੀਆਂ) ਕੱਚਾ ਨਾ ਖਾਓ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਕਾ ਕੇ ਹੀ ਸੇਵਨ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਥਾਇਰਾਇਡ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਚੀਨੀ, ਮੈਦਾ, ਅਤੇ ਅਤਿਅੰਤ ਨਮਕ ਵਾਲੇ ਖਾਦ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚੋ। ਨਿਯਮਿਤ ਅੰਤਰਾਲ 'ਤੇ ਹਲਕਾ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬਣਾਏ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਯੋਗ
ਇੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਦਿਨਚਰਿਆ (ਦਿਨਚਰਿਆ) ਥਾਇਰਾਇਡ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉਠੋ ਅਤੇ ਵਿਆਯਾਮ ਕਰੋ। ਯੋਗ ਵਿੱਚ 'ਸਰਵਾਂਗਾਸਨ' (ਸਰਵਾਂਗਸਨ), 'ਮੱਯਾਸਨ' (ਮੱਛੀ ਮੁਦਰਾ), ਅਤੇ 'ਸੇਤੁ ਬੰਧਾਸਨ' ਥਾਇਰਾਇਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। 'ਉਜਯਾਈ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ' ਅਤੇ 'ਭ੍ਰਾਮਰੀ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ' ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਧਿਆਨ (ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ) ਕਰਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਕਦੋਂ ਜਾਣਾ ਹੈ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਸੂਜਨ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ, ਨਿਗਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਜਾਂ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਨ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਧੀਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਚਿਕਿਤਸਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਾਅ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਚਿਕਿਤਸਕੀ ਉਪਚਾਰ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣਾਂ ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਵ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਅਸਵੀਕਾਰਨ (Disclaimer)
ਇਹ ਲੇਖ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸਲਾਹ, ਨਿਦਾਨ ਜਾਂ ਉਪਚਾਰ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਥਾਇਰਾਇਡ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚਿਕਿਤਸਕੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਜਾਂ ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਜਾਂ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਨਾਲ ਪਰਾਮਰਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ। ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹਨ?
ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ, ਕੰਚਨਾਰ ਗਗਗੂ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਅਦਰਕ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਮੇਥੀ ਦਾਣਾ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਥਾਇਰਾਇਡ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਚੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ?
ਨਹੀਂ, ਗੋਭੀ, ਬ੍ਰੋਕੋਲੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲਗੋਭੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਥਾਇਰਾਇਡ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਯੋਗਾਸਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ?
ਸਰਵਾਂਗਾਸਨ (ਸਿਰੇ ਦਾ ਟੰਗਣਾ), ਮੱਯਾਸਨ (ਮੱਛੀ ਮੁਦਰਾ) ਅਤੇ ਸੇਤੁ ਬੰਧਾਸਨ ਗਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ।
ਕੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਾਅ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਨਹੀਂ, ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਸਹਾਇਕ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਦੰਦ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਅ: ਕੁਦਰਤੀ ਆਰਾਮ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਲੌਂਗ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਹਲਦੀ-ਨਮਕ ਦਾ ਪੇਸਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹਨਾਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਆਰਾਮ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵਾਤ ਅਤੇ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਨਿਯਮ
ਪੇਟ ਫੁੱਲਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਵਾਇਨ, ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਆਰਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਐਨੀਮੀਆ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਸਹੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਐਨੀਮੀਆ ਨੂੰ 'ਪਾਂਡੁ ਰੋਗ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੀਰੇ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਇਸਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਫੇਦ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਕਾਲਾਸੀ ਅਤੇ ਹਰੀਦਰਾ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਵਾਪਸ ਪਾਓ
ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਫੇਦ ਵਾਲ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਵੱਧਣੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਲਾਸੀ ਅਤੇ ਹਰੀਦਰਾ ਵਰਗੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਅ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਚਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਗਾਈਡ
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਚਾਰ, ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ। ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਣਾਓ।
6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਿਰਦਰਦ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੇ ਉਪਾਅ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਰਦਰਦ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਬਦਲਾਅ ਦੁਆਰਾ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ।
6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ