ਮੁੱਢਲੇ ਅਲਸਰ (Canker Sores) ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ: ਆਯੁਰਵੇਦੀਕ ਸੁਝਾਅ

ਮੁੱਢਲੇ ਅਲਸਰ ਕੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦੀਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਕੀ ਹੈ?

ਮੁੱਢਲੇ ਅਲਸਰ ਜਾਂ 'ਕੈਂਕਰ ਸੋਰ' ਮੁਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ, ਦਰਦਨਾਕ ਘਾਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ 'ਪਿੱਤ' ਦੋਸ਼ ਦੇ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਮੁਖ ਪਾਕ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਖਰਾਬ ਪਚਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ (ਆਮਾ) ਵੀ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਖਾਣਾ ਛੱਡ ਦਿਓ ਅਤੇ ਠੰਢੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਓ, ਤਾਂ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਘੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਅਲਸਰ 3-4 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮੁੱਢਲੇ ਅਲਸਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹਨ?

ਮੁੱਢਲੇ ਅਲਸਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਵੱਧਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਖਾਸ ਆਦਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਖਰਾਬ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
1. ਤਿੱਖੀ, ਖੱਟੀ ਜਾਂ ਨਮਕੀਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣਾ।
2. ਬੇਮੁੱਸਤ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਮਾਰਨਾ।
3. ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ।
4. ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ।
5. ਮੁਹਾਂ ਦੀ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਨਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬ੍ਰਸ਼ਿੰਗ।
6. ਵਿਟਾਮਿਨ B12 ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਕਮੀ।

ਮੁੱਢਲੇ ਅਲਸਰ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕੀ ਹਨ?

ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਅਲਸਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਸਾਧਾਰਨ ਆਯੁਰਵੇਦੀਕ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ।

ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਕੁਲਾਈ ਕਰਨਾ

ਸਮੱਗਰੀ: ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਤਾਜ਼ਾ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਪਾਣੀ (ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕਰ ਵਾਲਾ)।
ਤਿਆਰੀ: ਤਾਜ਼ੇ ਨਾਰੀਅਲ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢੋ ਜਾਂ ਪੈਕਟ ਵਾਲਾ ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਰਤੋ।
ਵਰਤੋ: ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ 2 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਮੁਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਓ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ 5 ਦਿਨ ਤੱਕ ਕਰੋ।
ਕਾਰਜ ਤਰੀਕਾ: ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਹਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦਾ ਲੇਪ

ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚੁਟਕੀ ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ + 4 ਬੂੰਦਾਂ ਗਾਏ ਦਾ ਘਿਓ।
ਤਿਆਰੀ: ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪੇਸਟ ਬਣਾਓ।
ਵਰਤੋ: ਸਾਫ਼ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਅਲਸਰ 'ਤੇ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਲਗਾਓ। ਇਸਨੂੰ 10-15 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਲੱਗਣ ਦਿਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋ ਲਓ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਇਹ ਕਰੋ।
ਕਾਰਜ ਤਰੀਕਾ: ਹਲਦੀ ਵਿੱਚ ਸੂਜਨ-ਰੋਧੀ ਗੁਣ ਹਨ ਅਤੇ ਘਿਓ ਮੁਹਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਕੇ ਦਰਦ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਢਲੇ ਅਲਸਰ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦੀਕ ਗੁਣ (Properties)

ਨੋਟ: ਜੇਕਰ ਅਲਸਰ 2 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਓ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਯੁਰਵੇਦੀਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ।