
ਪੀਲੀਆ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ: ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਗਾਈਡ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਪਰਿਚਯ
ਪੀਲੀਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ 'ਕਮਲਾ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਵਚਾ, ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਬਿਲੀਰੂਬਿਨ ਨਾਮਕ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਿਗਰ ਦੇ ਸਹੀ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਗਰਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਿਗਰ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੀਲੀਆ ਜਾਂ ਕਮਲਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਖੂਨ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਧਾਤੂਆਂ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤਵਚਾ ਪੀਲੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਚਾਰਯ ਚਰਕ ਅਤੇ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ 'ਸ਼ਾਖਾਗਤ' ਅਤੇ 'ਕੋਸ਼ਠਗਤ' ਕਮਲਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੁਰਾ ਪਾਚਨ (ਅੱਗੀ ਮਾਦ੍ਯ) ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ (ਆਮ) ਦਾ ਜਮਾਅ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਜਿਗਰ ਦੀ ਅੱਗੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨਾ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਕਾਰਨ
ਪੀਲੀਆ ਹੋਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
- ਦੂਸ਼ਿਤ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ: ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਅਸਫ਼ਲ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਹੇਪੇਟਾਈਟਸ ਵਾਇਰਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਲਿਆ-ਭੁਨਿਆ ਖਾਣਾ: ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲ, ਮਸਾਲੇ ਅਤੇ ਤਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਕੁਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ: ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਜਿਗਰ ਦੀਆਂ ਸੈੱਲਾਂ ਨੁਕਸਾਨਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੀਲੀਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵ: ਕੁਝ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਨ ਜਿਗਰ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਮੌਸਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕਮਲਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ: ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਵੀ ਪਾਚਨ ਅੱਗੀ ਨੂੰ ਮੱਧ ਕਰਕੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਪਿੱਤ ਦੀ ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ: ਪਿੱਤ ਨਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਵੰਸ਼ਜਾਤ ਕਾਰਨ: ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਜਨਮਜਾਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪੀਲੀਆ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਡਿਟਾਕਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
1. ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ (Sugarcane Juice)
ਸਮੱਗਰੀ: ਤਾਜ਼ੇ ਗੰਨੇ ਦਾ ਅੱਧਾ ਕੱਪ ਰਸ ਅਤੇ ਚੁਟਕੀ ਭਰ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ।
ਤਿਆਰੀ: ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਲਾ ਲਓ। ਇਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਲਓ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਪਿੱਤ ਸ਼ਾਮਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੀਲੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2. ਆਂਵਲਾ ਅਤੇ ਹਲਦੀ (Amla and Turmeric)
ਸਮੱਗਰੀ: ਇੱਕ ਚਮਚ ਆਂਵਲਾ ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ।
ਤਿਆਰੀ: ਦੋਵੇਂ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਗਿਲਾਸ ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੋਲ ਲਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਸਵੇਰ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੀਓ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰੋ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਆਂਵਲਾ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਅਤੇ ਹਲਦੀ ਐਂਟੀ-ਇਨਫਲੇਮੇਟਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸੋਜਨ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
3. ਮੂਲੀ ਦੇ ਪੱਤੇ (Radish Leaves)
ਸਮੱਗਰੀ: ਤਾਜ਼ੀ ਮੂਲੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕੱਪ ਰਸ।
ਤਿਆਰੀ: ਮੂਲੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ ਪੀਸ ਲਓ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਰਸ ਨਿਚੋੜ ਲਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸ ਰਸ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀਓ। ਇਸਨੂੰ 8 ਤੋਂ 10 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਮੂਲੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਜਿਗਰ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
4. ਚੁਕੰਦਰ ਅਤੇ ਲੀਮੂ (Beetroot and Lemon)
ਸਮੱਗਰੀ: ਅੱਧਾ ਕੱਪ ਚੁਕੰਦਰ ਦਾ ਰਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਮਚ ਲੀਮੂ ਦਾ ਰਸ।
ਤਿਆਰੀ: ਦੋਵੇਂ ਰਸਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹਲਕਾ ਗੁਨਗੁਨਾ ਕਰ ਲਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਓ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਚੁਕੰਦਰ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
5. ਜਾਇਫਲ ਅਤੇ ਦੁੱਧ (Nutmeg and Milk)
ਸਮੱਗਰੀ: ਚੁਟਕੀ ਭਰ ਜਾਇਫਲ ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੱਪ ਦੁੱਧ।
ਤਿਆਰੀ: ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਉਬਾਲੋ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਜਾਇਫਲ ਪਾਊਡਰ ਮਿਲਾਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਪੀਓ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਜਾਇਫਲ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਸੁਧਾਰ ਕੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
6. ਬਬੂਲ ਦੀ ਛਾਲ (Acacia Bark)
ਸਮੱਗਰੀ: ਦੋ ਚਮਚ ਬਬੂਲ ਦੀ ਛਾਲ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ ਦੋ ਕੱਪ ਪਾਣੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅੱਧਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਬਾਲੋ।
ਵਰਤੋਂ: ਛਾਣ ਕਰਕੇ ਠੰਡਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਪੀਓ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸੋਜਨ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
7. ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਦਹੀਂ (Black Pepper and Curd)
ਸਮੱਗਰੀ: 5-6 ਦਾਣੇ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਦੋ ਚਮਚ ਤਾਜ਼ਾ ਦਹੀਂ।
ਤਿਆਰੀ: ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਲਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਸਵੇਰ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਿਗਰ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੈ।
8. ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਕਾਢਾ (Triphala Decoction)
ਸਮੱਗਰੀ: ਇੱਕ ਚਮਚ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਚੂਰਨ ਅਤੇ ਦੋ ਕੱਪ ਪਾਣੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚੂਰਨ ਮਿਲਾ ਕੇ ਉਬਾਲੋ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਰਹਿਣ ਤੱਕ ਪਕਾਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਛਾਣ ਕਰਕੇ ਸਵੇਰ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਪੀਓ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ (ਆਮ) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਡਿਟਾਕਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ
ਪੀਲੀਆ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਪਚਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਮੂੰਗ ਦਾਲ ਦੀ ਖਿਚੜੀ, ਦਲੀਆ, ਉਬਲੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਇਹ ਭੋਜਨ ਜਿਗਰ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਤਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਭੋਜਨ, ਮੈਦਾ, ਲਾਲ ਮਾਸ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਖਾਣੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾਈਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਵੀ ਸੀਮਿਤ ਰੱਖੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਧੀਮਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ्याਪਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਗੁਨਗੁਨਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਯੋਗ
ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਵ ਪੀਲੀਆ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰਿਆਪਤ ਨੀਂਦ ਲਓ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਮ ਕਰੋ। ਯੋਗ ਵਿੱਚ 'ਭੁਜੰਗਾਸਨ', 'ਧਨੁਰਾਸਨ', ਅਤੇ 'ਪਸ਼ਚਿਮੋਤਤਾਸਨ' ਵਰਗੇ ਆਸਨ ਜਿਗਰ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। 'ਅਨੁਲੋਮ-ਵਿਲੋਮ' ਅਤੇ 'ਭ੍ਰਾਮਰੀ' ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹਨ। ਸਵੇਰ ਜਲਦੀ ਉਠੋ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਟਹਿਲੋ। ਤਣਾਅ ਮੁਕਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਕਦੋਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
ਜੇਕਰ ਪੀਲੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰ ਦਰਦ, ਉਲਟੀਆਂ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਹੋਣਾ, ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਪਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜੇਕਰ 2-3 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਨਾ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਪੀਲਾਪਨ ਵਧਦਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਅਨਿਵਾਰਯ ਹੈ।
ਅਸਿੱਧੇਵਾਦ (Disclaimer)
ਇਹ ਲੇਖ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸਲਾਹ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੀਲੀਆ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਨੂੰ ਅਜਮਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ੍ਯ ਨਾਲ ਪਰਾਮਰਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ। ਇਹ ਉਪਾਅ ਰੋਗ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਗੋਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗਿਆਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਹਾਇਕ ਉਪਾਅ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਪੀਲੀਆ ਕੀ ਹੈ?
ਪੀਲੀਆ ਜਾਂ ਕਮਲਾ ਇੱਕ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਵਚਾ, ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪੀਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਿਗਰ ਦੇ ਠੀਕ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਬਿਲੀਰੂਬਿਨ ਵਧਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੀਲੀਆ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਕੀ ਹੈ?
ਗੰਨੇ ਦਾ ਤਾਜ਼ਾ ਰਸ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਪੀਲੀਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੀਲੀਆ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਮੂੰਗ ਦਾਲ ਦੀ ਖਿਚੜੀ, ਦਲੀਆ, ਉਬਲੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਰਸ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਲਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਪੀਲੀਆ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਲਕੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਆਹਾਰ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗੰਭੀਰ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਦੰਦ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਅ: ਕੁਦਰਤੀ ਆਰਾਮ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਲੌਂਗ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਹਲਦੀ-ਨਮਕ ਦਾ ਪੇਸਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹਨਾਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਆਰਾਮ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵਾਤ ਅਤੇ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਨਿਯਮ
ਪੇਟ ਫੁੱਲਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਵਾਇਨ, ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਆਰਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਐਨੀਮੀਆ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਸਹੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਐਨੀਮੀਆ ਨੂੰ 'ਪਾਂਡੁ ਰੋਗ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੀਰੇ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਇਸਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਫੇਦ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਕਾਲਾਸੀ ਅਤੇ ਹਰੀਦਰਾ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਵਾਪਸ ਪਾਓ
ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਫੇਦ ਵਾਲ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਵੱਧਣੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਲਾਸੀ ਅਤੇ ਹਰੀਦਰਾ ਵਰਗੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਅ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਚਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਗਾਈਡ
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਚਾਰ, ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ। ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਣਾਓ।
6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਿਰਦਰਦ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੇ ਉਪਾਅ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਰਦਰਦ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਬਦਲਾਅ ਦੁਆਰਾ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ।
6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ