
ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਆਹਾਰ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ
ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਪੱਥਰੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ 'ਵ੍ਰਿੱਕਾਸ਼ਮਰੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਨਿਜ ਅਤੇ ਲੂਣ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਕੇ ਕਠੋਰ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੱਥਰ ਮੂਤਰ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੀਬਰ ਦਰਦ, ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਸਦੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੂਤਰ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਂ ਸੰਕਰਮਣ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ
ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ 'ਵ੍ਰਿੱਕਾਸ਼ਮਰੀ' ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਅਸੰਤੁਲਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ 'ਆਮ' (ਵਿਸ਼ਾਕਤ ਪਦਾਰਥ) ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਮੂਤਰ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਕੇ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਪੱਥਰ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਿੱਖਾ, ਖੱਟਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਕੁਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੂਤਰ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਪੱਥਰੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸਦੇ ਬਣਨ ਦੇ ਜੜ੍ਹ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਆਮ ਕਾਰਨ
ਗੁਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ ਬਣਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਆਹਾਰ ਮੁੱਖ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਰਿਆਪਤ ਪਾਣੀ ਨਾ ਪੀਣਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੂਤਰ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ ਦਾ ਸੇਵਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਆਕਸਾਲੇਟ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਅਤਿ ਸੇਵਨ ਵੀ ਜੋਖਮ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਥਾ, ਵਿਆਯਾਮ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਬੈਠੇ-ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਮੂਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪਸੀਨੇ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਛੇਵਾਂ, ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣਾ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਤਵਾਂ, ਮੂਤਰ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੋਕਣਾ ਵੀ ਪੱਥਰੀ ਦੇ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਠਵਾਂ, ਕੁਝ ਜਨਮਜਾਤ ਕਾਰਕ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
1. ਕੁਲਥੀ ਦਾਲ ਦਾ ਕਾੜ੍ਹਾ
ਸਮੱਗਰੀ: 2 ਚਮਚ ਕੁਲਥੀ ਦਾਲ (ਘੋੜੇ ਦੀ ਦਾਲ), 4 ਕੱਪ ਪਾਣੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਕੁਲਥੀ ਦਾਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਅੱਧਾ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਛਾਣ ਲਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸ ਕਾੜ੍ਹੇ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਗੁਨਗੁਣਾ ਪੀਓ। ਇਸਨੂੰ 2-3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ।
ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਕੁਲਥੀ ਦਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਗੁਣ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਘੁਲਾਉਣ ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
2. ਪੁਨਰਨਵਾ ਮੂਲ ਦਾ ਕਾੜ੍ਹਾ
ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚਮਚ ਸੁੱਕੀ ਪੁਨਰਨਵਾ ਜੜ੍ਹ, 2 ਕੱਪ ਪਾਣੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਪੁਨਰਨਵਾ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਉਬਾਲੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਇੱਕ ਕੱਪ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਗੁਨਗੁਣਾ ਪੀਓ। ਲਗਾਤਾਰ 15 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਪੁਨਰਨਵਾ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੂਤਰਵਰਧਕ ਹੈ ਜੋ ਮੂਤਰ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾ ਕੇ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3. ਲੇਬੂ ਅਤੇ ਜੈਤੂਨ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ
ਸਮੱਗਰੀ: 2 ਚਮਚ ਤਾਜਾ ਲੇਬੂ ਦਾ ਰਸ, 2 ਚਮਚ ਜੈਤੂਨ ਦਾ ਤੇਲ, 1 ਕੱਪ ਗੁਨਗੁਣਾ ਪਾਣੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਲੇਬੂ ਦੇ ਰਸ ਅਤੇ ਜੈਤੂਨ ਦੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਪੀਓ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ 1 ਗਿਲਾਸ ਸਾਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਓ।
ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਲੇਬੂ ਵਿੱਚ ਸਾਇਟਰੇਟ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੈਤੂਨ ਦਾ ਤੇਲ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਫਿਸਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4. ਸੌਂਫ ਅਤੇ ਧਨੀਏ ਦਾ ਪਾਣੀ
ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚਮਚ ਸੌਂਫ ਦੇ ਬੀਜ, 1 ਚਮਚ ਧਨੀਏ ਦੇ ਬੀਜ, 3 ਕੱਪ ਪਾਣੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਦੋਵੇਂ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਭਰ ਭਿੱਗੋ ਦਿਓ ਜਾਂ ਸਵੇਰੇ ਉਬਾਲ ਕੇ ਛਾਣ ਲਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਪੀਂਦੇ ਰਹੋ।
ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਮੂਤਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਣ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਪੱਥਰੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸੁਗਮ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
5. ਅੰਜੀਰ ਦਾ ਸੇਵਨ
ਸਮੱਗਰੀ: 2-3 ਸੁੱਕੀਆਂ ਅੰਜੀਰਾਂ, 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਸੁੱਕੀਆਂ ਅੰਜੀਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਨਰਮ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ।
ਵਰਤੋਂ: ਅੰਜੀਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾਓ ਅਤੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਓ। ਇਸਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ ਕਰੋ।
ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅੰਜੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ ਖਨਿਜ ਮੂਤਰ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੱਥਰੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
6. ਤਰਬੂਜ ਦਾ ਰਸ
ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਕੱਪ ਤਾਜਾ ਤਰਬੂਜ ਦਾ ਰਸ (ਬਿਨਾ ਚੀਨੀ ਦੇ)।
ਤਿਆਰੀ: ਤਰਬੂਜ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਲੈਂਡ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਪਿਆਸ ਲੱਗੇ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤਰਬੂਜ ਵਿੱਚ 90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਮੂਤਰਵਰਧਕ ਹੈ ਜੋ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
7. ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ
ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚਮਚ ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ, 1 ਚਮਚ ਸ਼ਹਿਦ।
ਤਿਆਰੀ: ਤਾਜਾ ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ ਕੱਢੋ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲਓ।
ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅਦਰਕ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਇਨਫਲੇਮੇਟਰੀ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
8. ਮੇਥੀ ਦਾਣੇ ਦਾ ਪਾਣੀ
ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚਮਚ ਮੇਥੀ ਦੇ ਬੀਜ, 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਮੇਥੀ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਭਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿੱਗੋ ਦਿਓ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਉਬਾਲ ਕੇ ਛਾਣ ਲਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਹ ਪਾਣੀ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਪੀਓ।
ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਮੇਥੀ ਦੇ ਬੀਜ ਮੂਤਰ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਹਾਰ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ
ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਵ ਪੱਥਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਖਾਣੇ ਪੀਣ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਾਜੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫਲ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਖੱਟੇ ਫਲ), ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਅਨਾਜ। ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਛਾਛ ਦਾ ਸੇਵਨ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਨਮਕ, ਚੀਨੀ, ਲਾਲ ਮਾਸ, ਪਾਲਕ, ਚੁਕੰਦਰ ਅਤੇ ਆਕਸਾਲੇਟ ਵਾਲੇ ਖਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਕਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਪਚਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਯੋਗ
ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30 ਮਿੰਟ ਤੇਜ਼ ਚੱਲੋ ਜਾਂ ਵਿਆਯਾਮ ਕਰੋ। ਯੋਗ ਵਿੱਚ 'ਭੁਜੰਗਾਸਨ', 'ਧਨੁਰਾਸਨ', ਅਤੇ 'ਪਵਨਮੁਕਤਾਸਨ' ਵਰਗੇ ਆਸਨ ਮੂਤਰ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। 'ਅਨੁਲੋਮ-ਵਿਲੋਮ' ਅਤੇ 'ਭਸਤ੍ਰਿਕਾ' ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦੇ ਹਨ। ਪਰਿਆਪਤ ਨੀਂਦ ਲਓ ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਨੂੰ ਦੇਰ ਤੱਕ ਰੋਕਣ ਦੀ ਆਦਤ ਤਿਆਗੋ। ਨਿਯਮਿਤ ਵਿਆਯਾਮ ਸਰੀਰ ਦੇ ਚਯਾਪਚਯ ਨੂੰ ਦੁਰੁਸਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਦਿਖਾਏਂ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਮਰ ਵਿੱਚ ਅਸਹਿਨੀਯ ਦਰਦ, ਬੁਖਾਰ, ਠੰਢ ਲੱਗਣਾ, ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਆਉਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਣ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਉਲਟੀ ਜਾਂ ਮਿਚਲੀ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਤਕਾਲੀਨ ਸਥਿਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਹਸਤਕਸੇਪ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਸਵੀਕਾਰਨ (Disclaimer)
ਇਹ ਲੇਖ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ। ਪੱਥਰੀ ਦਾ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਮਰੀਜ਼ ਤੋਂ ਮਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ 'ਆਮ' ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਲਥੀ ਦਾਲ ਪੱਥਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਕੁਲਥੀ ਦਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਗੁਣ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਘੁਲਾਉਣ ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਹਾਇਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੱਥਰੀ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਪੱਥਰੀ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਮਕ, ਚੀਨੀ, ਲਾਲ ਮਾਸ, ਪਾਲਕ, ਚੁਕੰਦਰ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਯੋਗਾਸਨ ਪੱਥਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਭੁਜੰਗਾਸਨ, ਧਨੁਰਾਸਨ ਅਤੇ ਪਵਨਮੁਕਤਾਸਨ ਵਰਗੇ ਆਸਨ ਮੂਤਰ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਦੰਦ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਅ: ਕੁਦਰਤੀ ਆਰਾਮ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਲੌਂਗ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਹਲਦੀ-ਨਮਕ ਦਾ ਪੇਸਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹਨਾਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਆਰਾਮ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵਾਤ ਅਤੇ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਨਿਯਮ
ਪੇਟ ਫੁੱਲਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਵਾਇਨ, ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਆਰਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਐਨੀਮੀਆ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਸਹੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਐਨੀਮੀਆ ਨੂੰ 'ਪਾਂਡੁ ਰੋਗ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੀਰੇ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਇਸਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਫੇਦ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਕਾਲਾਸੀ ਅਤੇ ਹਰੀਦਰਾ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਵਾਪਸ ਪਾਓ
ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਫੇਦ ਵਾਲ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਵੱਧਣੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਲਾਸੀ ਅਤੇ ਹਰੀਦਰਾ ਵਰਗੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਅ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਚਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਗਾਈਡ
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਚਾਰ, ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ। ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਣਾਓ।
6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਿਰਦਰਦ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੇ ਉਪਾਅ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਰਦਰਦ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਬਦਲਾਅ ਦੁਆਰਾ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ।
6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ