ਦਸਤ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ: ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਆਹਾਰ ਗਾਈਡ

ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ

ਦਸਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ 'ਦਸਤ' ਜਾਂ 'ਲੂਜ਼ ਮੋਸ਼ਨ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਪਤਲਾ ਜਾਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਾਰੀਆਂ ਉਮਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਲਵਣਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ' (Dehydration) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ। ਜੇਕਰ ਇਸਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਤੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਪਾਅ ਅਪਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ

ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਸਤ ਜਾਂ 'ਅਤਿਸਾਰ' ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗੀ (ਜਟਰਾਗਨੀ) ਦੇ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗੀ ਮੰਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੋਜਨ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਪਕਦਾ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤ (ਅਮ) ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੇਟ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ, ਗਲਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਵੀ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਹੱਲ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਆਮ ਕਾਰਨ

ਦਸਤ ਹੋਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਡੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਸ਼ਿਤ ਜਾਂ ਅਸੰਕਰਮਿਤ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ, ਬਾਸੀ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਜਾਂ ਤਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਠੰਢ, ਵੀ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਸਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਡਰ ਵੀ ਪੇਟ ਖਰਾਬ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਸੰਕਰਮਣ, ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ, ਅਤੇ ਲੈਕਟੋਜ਼ ਇੰਟੋਲਰੈਂਸ (ਦੁੱਧ ਨਾ ਪਚਣਾ) ਵੀ ਦਸਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਨਿਯਮਿਤ ਖਾਣੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਰ ਤੱਕ ਭਾਰੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।

ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ

ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਦਸਤ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਉਪਾਅ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:

1. ਛਾਛ ਅਤੇ ਭੁਨਿਆ ਜੀਰਾ

ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਕੱਪ ਤਾਜ਼ੀ ਛਾਛ, ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਭੁਨਿਆ ਜੀਰਾ ਪਾਉਡਰ, ਚੁਟਕੀ ਭਰ ਸੇਂਧਾ ਨਮਕ।

ਤਿਆਰੀ: ਇੱਕ ਗਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੀ ਛਾਛ ਲਵੋ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭੁਨਿਆ ਹੋਇਆ ਜੀਰਾ ਪਾਉਡਰ ਅਤੇ ਸੇਂਧਾ ਨਮਕ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਲਾਓ।

ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2-3 ਵਾਰ ਧੀਮੇ-ਧੀਮੇ ਪੀਓ।

ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਛਾਛ ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪੇਟ ਦੇ ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੀਰਾ ਪਾਚਨ ਅੱਗੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।

2. ਕੇਲਾ ਅਤੇ ਦਹੀਂ

ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਪੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੇਲਾ, 2 ਚਮਚ ਗਾੜ੍ਹਾ ਦਹੀਂ।

ਤਿਆਰੀ: ਕੇਲੇ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਸ਼ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਹੀਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਗਾੜ੍ਹਾ ਪੇਸਟ ਬਣਾ ਲਵੋ।

ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਨਾਸ਼ਤੇ ਜਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।

ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਕੇਲਾ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਪੇਟ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਸੋਜਨ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

3. ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ

ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚਮਚ ਤਾਜ਼ਾ ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ, 1 ਚਮਚ ਸ਼ਹਿਦ।

ਤਿਆਰੀ: ਅਦਰਕ ਨੂੰ ਕਸ ਕਰ ਇਸਦਾ ਰਸ ਨਿਕਾਲ ਲਵੋ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾਓ।

ਵਰਤੋਂ: ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2-3 ਵਾਰ ਚਾਟ ਲਓ।

ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅਦਰਕ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸੰਕਰਮਣ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਲਟੀ ਜਾਂ ਮਿਚਲੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

4. ਸੇਬ ਦਾ ਸਿਰਕਾ (Apple Cider Vinegar)

ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚਮਚ ਸੇਬ ਦਾ ਸਿਰਕਾ, 1 ਗਿਲਾਸ ਗੁਨਗੁਨਾ ਪਾਣੀ।

ਤਿਆਰੀ: ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੇਬ ਦੇ ਸਿਰਕੇ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਘੋਲ ਤਿਆਰ ਕਰੋ।

ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਜਾਂ ਦਸਤ ਲੱਗਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਧੀਮੇ-ਧੀਮੇ ਪੀਓ।

ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਸੇਬ ਦੇ ਸਿਰਕੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪੈਕਟਿਨ ਪੇਟ ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

5. ਨਿੰਬੂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਨਮਕ

ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਗਿਲਾਸ ਉਬਲਿਆ ਹੋਇਆ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ, ਅੱਧਾ ਨਿੰਬੂ, ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਨਮਕ, 1 ਚਮਚ ਚੀਨੀ।

ਤਿਆਰੀ: ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ, ਨਮਕ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੋਲੋ।

ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪੀਓ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਹਾਈਡ੍ਰੇਟੇਡ ਰਹੇ।

ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ORS ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਗੁਆਚੇ ਹੋਏ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

6. ਸੌਂਫ ਦਾ ਕੜਾਹ

ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚਮਚ ਸੌਂਫ, 1.5 ਕੱਪ ਪਾਣੀ।

ਤਿਆਰੀ: ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੌਂਫ ਡਾਲ ਕੇ ਉਬਾਲੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਅੱਧਾ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਛਾਣ ਲਵੋ।

ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਗੁਨਗੁਨਾ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2-3 ਵਾਰ ਪੀਓ।

ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਸੌਂਫ ਪੇਟ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਐਂਟਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਆਹਾਰ ਸੁਝਾਅ

ਦਸਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਹਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। 'ਪਥਯ' ਜਾਂ ਖਾਣ ਯੋਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਖ ਖਿਚੜੀ (ਮੂੰਗ ਦਾਲ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੀ), ਪਕਾਏ ਹੋਏ ਸੇਬ, ਕੇਲਾ, ਉਬਲੇ ਹੋਏ ਆਲੂ, ਅਤੇ ਸਾਦਾ ਦਲੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਭੋਜਨ ਪਚਣ ਵਿੱਚ ਹਲਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੇਟ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, 'ਅਪਥਯ' ਜਾਂ ਬਚਣ ਯੋਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ (ਦਹੀਂ ਛੱਡ ਕੇ), ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਅਤੇ ਤਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਕੱਚੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਬੀਨਸ, ਅਤੇ ਕੈਫੀਨ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੁਨਗੁਨਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।

ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਯੋਗ

ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਵਿਰਾਮ ਦਸਤ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਬਚਾਉਣ ਦਿਓ। ਯੋਗ ਵਿੱਚ 'ਪਵਨਮੁਕਤਾਸਨ' (ਹਵਾ ਛੱਡਣ ਵਾਲੀ ਮੁਦਰਾ) ਅਤੇ 'ਅਸ਼ਵ ਸੰਚਾਲਨ' (ਘੋੜੇ ਦੀ ਸਵਾਰੀ) ਵਰਗੇ ਹਲਕੇ ਆਸਨ ਪੇਟ ਦੀ ਗੈਸ ਅਤੇ ਐਂਟਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। 'ਅਨੁਲੋਮ-ਵਿਲੋਮ' ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਵਿਆਯਾਮ ਬਹੁਤ ਹਲਕਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਿਤ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ-ਮੁਕਤ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਦਿਖਾਉਣਾ ਹੈ

ਜੇਕਰ ਦਸਤ 2 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹੇ, ਤਾਪਮਾਨ 102°F ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਮਲ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਜਾਂ ਮੱਥਾ ਦਿਖੇ, ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ (ਮੁਹਾਂ ਸੁੱਕਣਾ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਘੱਟ ਆਉਣਾ) ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬੁੱਢਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੱਛਣ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਅस्ਵੀਕਾਰ (Disclaimer)

ਇਹ ਲੇਖ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਨੂੰ ਅਜਮਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।