ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਅ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਅ: ਕੁਦਰਤੀ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਪਿਤਤ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ?
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਸਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਤਿੱਖਾ ਦਰਦ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਡਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਅਰਧਵਭੇਦਕ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ (ਪਾਚਕ ਅਗਨੀ) ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦਰਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਦ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਵਿਗੜਨਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਆਮ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਗਲਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ: ਬਹੁਤ ਮਸਾਲੇਦਾਰ, ਖੱਟਾ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ।
- ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ: ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾ ਮਿਲਣਾ।
- ਮੌਸਮੀ ਬਦਲਾਅ: ਧੁੱਪ ਜਾਂ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਦਾ ਅਸਰ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰੇਲੂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਅ ਕੌਣ ਸੀ?
ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਪਾਅ ਧਨੀਆ ਦੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਨਸਯ (ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਤੇਲ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਧਨੀਆ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦਾ ਗਰਮ ਪਿੱਤ ਠੰਢਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਘੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਦਰਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਾਅ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ (Explanation) | ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਕਸਾਈ (Tikta-Kashaya) | ਜਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ |
| ਗੁਣ (Guna) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾ (Laghu-Ruksha) | ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਵਿਰਯ (Virya) | ਸ਼ੀਤਲ (Sheeta - ਠੰਡਾ) | ਸਿਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਮਿੱਠਾ (Madhura) | ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ |
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ 'ਆਮ' (ਜਹਿਰ) ਸਿਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਧਵਭੇਦਕ (ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ) ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
"ਧਨੀਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ ਹੈ।"
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਨੂੰ 'ਅਰਧਵਭੇਦਕ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਦ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਗੜਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਕੌਣ ਸੀ?
ਧਨੀਆ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਭਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਘੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ (ਨਸਯ) ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਸਿਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਘੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਤਿੱਖੇ ਮਸਾਲੇ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਖਾਣਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਾਲ ਦਿਓ।
ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੀਵਨ ਤੱਕ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੀਂ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਉਪਾਅ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਨੂੰ 'ਅਰਧਵਭੇਦਕ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਗੜਨ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਕੌਣ ਸੀ?
ਧਨੀਆ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਭਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਘੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ (ਨਸਥ) ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਘੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਤਿੱਖੇ ਮਸਾਲੇ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਖਾਣਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਾਲ ਦਿਓ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ?
ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਜਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥ (ਆਮ) ਹਨ। ਇਹ ਪਦਾਰਥ ਨਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ (Fatty Liver) ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਹਲਦੀ, ਕੁਟਕੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈਫਾਲਾ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ (Fatty Liver) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈਫਾਲਾ ਵਰਗੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੇ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਹਨ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਿਰਦਰਦ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਿਰਦਰਦ ਨੂੰ 'ਸ਼ਿਰਸ਼ੂਲ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਤ, ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਾਥਰੀ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਪਾਸ਼ਾਨਭੇਦ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਾਅ
ਪਾਥਰੀ (ਅਸ਼ਮਰੀ) ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗੀ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ। ਪਾਸ਼ਾਨਭੇਦ ਅਤੇ ਬੇਰੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾਥਰੀ ਨੂੰ ਘੁਲਣ ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਰਦੀ ਅਤੇ ਖਾਂਸੀ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਾਅ: ਕੁਦਰਤੀ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਸਰਦੀ ਅਤੇ ਖਾਂਸੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪਾਚਨ ਅੱਗੀ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਲਸੀ, ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਹਲਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾ ਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਿਹਰੋਬ (ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼) ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਸੁਝਾਅ
ਮਿਹਰੋਬ (ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਥੀ, ਕਰੇਲਾ ਅਤੇ ਹਲਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਰਕਤ ਸ਼ੱਕਰ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਾਈਨਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ: ਆਯੁਰਵੇਦੀਕ ਹੱਲ, ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸੁਝਾਅ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਈਨਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਬਲਗਮ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਰਮ ਪਾਣੀ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾ ਵਰਗੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਇਸਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ