
ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਆਹਾਰ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ
ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਐਨੀਮੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਲਤ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਰক্ত ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਜਾਂ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਆਕਸੀਜਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਪਾਉਂਦੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਚਮੜੀ ਦਾ ਪੀਲਾ ਪੈਣਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਫੂਲਣਾ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧੇਰੇ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਵੱਲ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਪਾਂਡੂ ਰੋਗ' ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪਾਚਨ ਅੱਗੀ (ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ) ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ 'ਰਕਤ ਧਾਤੂ' ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਰਕਤ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਕਤ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚੌਥੀ ਧਾਤੂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪੋਸ਼ਣ ਮਾਸ ਅਤੇ ਅਸਥੀ ਧਾਤੂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੜ੍ਹ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਇਰਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਦੀ ਅਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅਸੰਤੁਲਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਖੂਨ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਆਮ ਕਾਰਨ
ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਆਹਾਰ ਮੁੱਖ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਰਨ ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਇਰਨ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਅਤੇ ਫੋਲਿਕ ਐਸਿਡ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭੋਜਨ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਚ ਕੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਤੀਜਾ ਕਾਰਨ ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਦੌਰਾਨ ਅਤਿਅੰਤ ਖੂਨ ਵਹਾਅ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੂਨ ਦੀ ਹਾਨੀ ਹੈ। ਚੌਥਾ ਕਾਰਨ ਕੀੜੇ ਜਾਂ ਪਰਜੀਵੀ ਸੰਕਰਮਣ (ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਵਰਮ) ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਵਾਂ ਕਾਰਨ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਅਨਿਦਰਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਖੂਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਛੇਵਾਂ ਕਾਰਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਚੋਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਖੂਨ ਹਾਨੀ ਹੈ। ਸੱਤਵਾਂ ਕਾਰਨ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਵੱਧ ਖੂਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਖਰ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਜਾਂ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਕ ਵੀ ਰਕਤ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਚੁਕੰਦਰ ਅਤੇ ਸੇਬ ਦਾ ਰਸ
ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਛੋਟਾ ਚੁਕੰਦਰ, 1 ਹਰਾ ਸੇਬ, ਆਧਾ ਨਿੰਬੂ, ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅਦਰਕ।
ਤਿਆਰੀ: ਚੁਕੰਦਰ, ਸੇਬ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਕੇ ਛਿਲ ਲਵੋ। ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਮਿਕਸਰ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਬਾਰੀਕ ਪੀਸ ਲਵੋ ਅਤੇ ਛਾਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ ਮਿਲਾਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸ ਰਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਸੇਵਨ ਕਰੋ। ਇਸਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 21 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਪੀਓ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਚੁਕੰਦਰ ਅਤੇ ਸੇਬ ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਖੂਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦੇ ਹਨ।
ਖਜੂਰ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ
ਸਮੱਗਰੀ: 5-6 ਤਾਜੇ ਜਾਂ ਸੁੱਕੇ ਖਜੂਰ ਅਤੇ 1 ਗਿਲਾਸ ਗਾਏ ਦਾ ਦੁੱਧ।
ਤਿਆਰੀ: ਖਜੂਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਭਰ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਿਓਂਗੋ ਦਿਓ। ਸਵੇਰੇ ਇਸਨੂੰ ਹਲਕਾ ਗਰਮ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮਿਕਸਰ ਵਿੱਚ ਪੀਸ ਲਵੋ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸ ਪੇਸਟ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਨਾਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਸੇਵਨ ਕਰੋ। ਇਸਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1-2 ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਖਜੂਰ ਆਇਰਨ ਦਾ ਉੱਤਮ ਸਰੋਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਪੋਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਿਲ ਕੇ ਰਕਤ ਧਾਤੂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਦਾ ਸੂਪ
ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਕਟੋਰੀ ਪਾਲਕ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ, 1 ਟਮਾਟਰ, ਨਮਕ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਜੀਰਾ।
ਤਿਆਰੀ: ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਲਓ, ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਮਿਕਸਰ ਵਿੱਚ ਪੀਸ ਕੇ ਛਾਣ ਲਵੋ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਸਾਲੇ ਪਾ ਕੇ ਹਲਕਾ ਗਰਮ ਕਰੋ।
ਵਰਤੋਂ: ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਗੁਨਗੁਨਾ ਪੀਓ। ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 3-4 ਵਾਰ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਪਾਲਕ ਵਿੱਚ ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਇਰਨ ਦੇ ਸੋਖਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੁੜ ਅਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਲੱਡੂ
ਸਮੱਗਰੀ: 100 ਗ੍ਰਾਮ ਗੁੜ, 50 ਗ੍ਰਾਮ ਕਾਲੇ ਤਿਲ, ਅਤੇ 1 ਚਮਚ ਘੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਤਿਲ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਭੂਨ ਲਓ। ਗੁੜ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਓ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭੁਨੇ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਛੋਟੇ ਲੱਡੂ ਬਣਾ ਲਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ 1-2 ਲੱਡੂ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਖਾਓ। ਇਸਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਗੁੜ ਅਤੇ ਤਿਲ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸਰੋਤ ਹਨ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਐਨੀਮੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅੰਬਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਸੇਵਨ
ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚਮਚ ਅੰਬਲਾ ਚੂਰਨ (ਤਾਜਾ ਜਾਂ ਸੁੱਕਾ) ਅਤੇ 1 ਚਮਚ ਸ਼ਹਿਦ।
ਤਿਆਰੀ: ਅੰਬਲਾ ਚੂਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਗਾੜ੍ਹਾ ਪੇਸਟ ਬਣਾ ਲਓ। ਇਸਨੂੰ ਕਾਚ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।
ਵਰਤੋਂ: ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਚਾਟ ਲਓ ਅਤੇ ਉੱਪਰੋਂ ਗੁਨਗੁਨਾ ਪਾਣੀ ਪੀਓ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅੰਬਲਾ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਜੋ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਆਇਰਨ ਦੇ ਸੋਖਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੇਥੀ ਦਾਣੇ ਦਾ ਪਾਣੀ
ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚਮਚ ਮੇਥੀ ਦੇ ਦਾਣੇ ਅਤੇ 1 ਗਿਲਾਸ ਪਾਣੀ।
ਤਿਆਰੀ: ਮੇਥੀ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਭਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਓਂਗੋ ਦਿਓ। ਸਵੇਰੇ ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛਾਣ ਲਓ ਜਾਂ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਮਿਲਾ ਲਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਪੀਓ। ਇਸਨੂੰ 40 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਮੇਥੀ ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਫੋਲਿਕ ਐਸਿਡ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਲ ਰਕਤ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅੰਜੀਰ ਦਾ ਦੁੱਧ
ਸਮੱਗਰੀ: 2-3 ਸੁੱਕੇ ਅੰਜੀਰ ਅਤੇ 1 ਗਿਲਾਸ ਦੁੱਧ।
ਤਿਆਰੀ: ਅੰਜੀਰ ਨੂੰ ਰਾਤ ਭਰ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਿਓਂਗੋ ਦਿਓ। ਸਵੇਰੇ ਇਸਨੂੰ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਸ ਲਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਨਾਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੇਵਨ ਕਰੋ। ਇਸਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 4-5 ਵਾਰ ਲਓ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅੰਜੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੇਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ
ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਕੇਲਾ ਅਤੇ 1 ਚਮਚ ਸ਼ਹਿਦ।
ਤਿਆਰੀ: ਕੇਲੇ ਨੂੰ ਮੈਸ਼ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾਓ।
ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਨ ਕਰੋ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1 ਕੇਲਾ ਖਾਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਕੇਲਾ ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਦਾ ਵਧੀਆ ਸਰੋਤ ਹੈ ਜੋ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਖੂਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਹਾਰ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ
ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ (ਪਾਲਕ, ਮੇਥੀ, ਸਰਸੋਂ), ਦਾਲਾਂ, ਸੋਇਾਬੀਨ, ਚੁਕੰਦਰ, ਅਨਾਰ, ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਛਾਛ ਦਾ ਸੇਵਨ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਦੁਰੁਸਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਯੁਕਤ ਖਾਣੇ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਜਿਵੇਂ ਨਿੰਬੂ, ਸੰਤਰਾ ਅਤੇ ਅੰਬਲਾ ਆਇਰਨ ਦੇ ਸੋਖਣ ਲਈ ਅਨਿਵਾਰੀ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਚਾਹ ਅਤੇ ਕੌਫੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਖਾਣੇ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਟੈਨਿਨ ਆਇਰਨ ਦੇ ਸੋਖਣ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਮੈਦਾ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਲੀ-ਭੁਨੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਬਾਸੀ ਭੋਜਨ ਦਾ ਸੇਵਨ ਵਰਜਿਤ ਹੈ।
ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਯੋਗ
ਇੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਦਿਨਚਰੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨੀਂਦ ਖੂਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਯੋਗ ਵਿੱਚ 'ਸੂਰਯ ਨਮਸਕਾਰ', 'ਭੁਜੰਗਾਸਨ', 'ਪੱਛਿਮੋਤਾਸਨ' ਅਤੇ 'ਤ੍ਰਿਕੋਣਾਸਨ' ਵਰਗੇ ਆਸਨ ਖੂਨ ਪ੍ਰਸੰਚਰਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। 'ਅਨੁਲੋਮ-ਵਿਲੋਮ' ਅਤੇ 'ਭ੍ਰਾਮਰੀ' ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਆਪੂਰਤੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਣਾ, ਹਲਕਾ ਵਿਯਾਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੋਗ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਕਦੋਂ ਜਾਣਾ ਹੈ
ਜੇਕਰ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਓ ਅਤੇ ਆਹਾਰ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਥਕਾਵਟ, ਚੱਕਰ ਜਾਂ ਸਾਹ ਫੂਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਚਿਕਿਤਸਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਅਤਿਅੰਤ ਖੂਨ ਵਹਾਅ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਜਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪਰੀਖਣ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਅਸਵੀਕਾਰਨਾਮਾ
ਇਹ ਲੇਖ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸਲਾਹ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਜਾਂ ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ। ਐਨੀਮੀਆ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਿਕਿਤਸੀਕਰਨ ਉਪਚਾਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ (ਐਨੀਮੀਆ) ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?
ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਚਮੜੀ ਦਾ ਪੀਲਾ ਪੈਣਾ, ਸਾਹ ਫੂਲਣਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦਰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਖੂਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਕੀ ਹੈ?
ਚੁਕੰਦਰ ਅਤੇ ਸੇਬ ਦਾ ਰਸ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਲੱਡੂ, ਅਤੇ ਅੰਜੀਰ ਦਾ ਦੁੱਧ ਖੂਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਐਨੀਮੀਆ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਪਾਲਕ, ਮੇਥੀ, ਦਾਲਾਂ, ਅਨਾਰ, ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ, ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਵਾਲੇ ਫਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿੰਬੂ ਅਤੇ ਸੰਤਰਾ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਚਾਹ ਅਤੇ ਕੌਫੀ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਚਾਹ ਜਾਂ ਕੌਫੀ ਪੀਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਟੈਨਿਨ ਆਇਰਨ ਦੇ ਸੋਖਣ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਮੁੱਢਲੇ ਅਲਸਰ (Canker Sores) ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ: ਆਯੁਰਵੇਦੀਕ ਸੁਝਾਅ
ਮੁਹਾਂ ਦੇ ਅਲਸਰ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ 'ਮੁਖ ਪਾਕ' ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਲਦੀ-ਘਿਓ ਦਾ ਲੇਪ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ 3-4 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਘੁਟਣੇ ਦਾ ਦਰਦ: ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨੁਸਖੇ
ਘੁਟਣੇ ਦਾ ਦਰਦ ਅਕਸਰ 'ਵਾਤ ਦੋਸ਼' ਦੇ ਵੱਧਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕਾਪਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਾਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਦਰਦ ਦਾ ਮੂਲ ਇਲਾਜ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਾਹਵਾਰੀ ਦਰਦ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਨੁਸਖੇ: ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਰਾਹਤ
ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਪੇਟ ਦਰਦ ਲਈ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਇੁਰਵੈਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਕੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਏ: ਥਾਇਰਾਇਡ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ
ਥਾਇਰਾਇਡ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚਰਕ ਸਮ੍ਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਥਾਇਰਾਇਡ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵजन ਘਟਾਓ: ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ
ਵਜਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦ ਕੇਵਲ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਚਨ ਹੀ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਲਦੀ, ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
PCOS ਅਤੇ PCOD ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ: ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ
PCOS ਅਤੇ PCOD ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਵਧਣਾ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਸੇਂਵੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਮਾਸਿਕ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ