AyurvedicUpchar
ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਨੁਸਖੇ — ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ

ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਨੁਸਖੇ

6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ

AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ

ਪ੍ਰਵੇਸ਼

ਅੱਜ ਦੀ ਭਾਗਦੌੜ ਭਰੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਖਾਣ-ਪਾਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਖਰਾਬ ਪਾਚਨ (Poor Digestion) ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਡਾ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਪੇਟ ਫੂਲਣਾ, ਗੈਸ, ਐਸਿਡਿਟੀ, ਕਬਜ਼ ਅਤੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿਰਫ ਭੋਜਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਵੀ ਸਾਡੀ 'ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ' ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਾਚਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਲਈ ਪੇਟ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ

ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ 'ਅਗਨੀ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 'ਸਰਵਾ ਰੋਗਾਣਾਮ ਮੂਲਮ ਅਜੀਰਣਮ' ਭਾਵ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਨ ਅਪਚ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਚਨ ਹੀ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਚਨ ਦੋਸ਼ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਵਾਤ', 'ਪਿੱਤ' ਅਤੇ 'ਕਫ' ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੇਟ ਦੀ ਅਗਨੀ ਮੱਧ (ਮੰਦਾਗਨੀ) ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੋਜਨ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਪਚਦਾ ਅਤੇ 'ਆਮ' ਨਾਮਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਪਦਾਰਥ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਗਾਉਣਾ ਹੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ।

ਆਮ ਕਾਰਨ

ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਡੀ ਦਿਨਚਰਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਨਿਯਮਿਤ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਫੂਡ, ਤਲਿਆ-ਭੁਨਿਆ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਭੋਜਨ ਦਾ ਵੱਧ ਸੇਵਨ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਕੁੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਫ਼ੀ ਪਾਣੀ ਨਾ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸੌਣਾ ਵੀ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਰਗੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਕਾਰਕ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਫ ਦੋਸ਼ ਵਧਣ ਨਾਲ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਯਾਮ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਦਿਨ ਭਰ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਆਂਤਾਂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ

ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਕੜਾਹ

ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚਮਚ ਕੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਤਾਜਾ ਅਦਰਕ, ਅੱਧਾ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ, 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ।

ਤਿਆਰੀ: ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਦਰਕ ਨੂੰ 5 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਉਬਾਲੋ, ਫਿਰ ਛਾਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ ਮਿਲਾਓ।

ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਤੋਂ 30 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਨਗੁਨਾ ਪੀਓ। ਇਸਨੂੰ 2-3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰੋ।

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅਦਰਕ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ 'ਜਿੰਜਰੋਲ' ਪਾਚਨ ਰਸਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਗੈਸ ਅਤੇ ਬਲੋਟਿੰਗ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਸੌਂਫ ਦਾ ਪਾਣੀ

ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚਮਚ ਜੀਰਾ, 1 ਚਮਚ ਸੌਂਫ, 2 ਕੱਪ ਪਾਣੀ।

ਤਿਆਰੀ: ਰਾਤ ਭਰ ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਸੌਂਫ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੋ। ਸਵੇਰੇ ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਉਬਾਲੋ ਅਤੇ ਛਾਣ ਲਓ।

ਵਰਤੋਂ: ਇਸ ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਪੀਓ।

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਸੌਂਫ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪਾਚਨ ਐਂਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰਿਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਿੰਗ ਅਤੇ ਸੈਂਧਾ ਨਮਕ

ਸਮੱਗਰੀ: ਚੁਟਕੀ ਭਰ ਹਿੰਗ, ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਸੈਂਧਾ ਨਮਕ, ਅੱਧਾ ਕੱਪ ਗੁਨਗੁਨਾ ਪਾਣੀ।

ਤਿਆਰੀ: ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਗ ਅਤੇ ਸੈਂਧਾ ਨਮਕ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੋਲ ਲਓ।

ਵਰਤੋਂ: ਜਦੋਂ ਵੀ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਜਾਂ ਭਾਰੀਪਨ ਲੱਗੇ, ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ। ਇਸਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 2-3 ਵਾਰ ਲਓ।

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਹਿੰਗ ਵਾਤਨਾਸ਼ਕ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦਰਦ ਅਤੇ ਗੈਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਲਈ ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੈਂਧਾ ਨਮਕ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅੰਬਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ

ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਚਮਚ ਅੰਬਲਾ ਪਾਊਡਰ (ਜਾਂ ਰਸ), 1 ਚਮਚ ਸ਼ਹਿਦ।

ਤਿਆਰੀ: ਅੰਬਲਾ ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਗਾੜ੍ਹਾ ਪੇਸਟ ਬਣਾ ਲਓ।

ਵਰਤੋਂ: ਇਸਨੂੰ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚਾਟ ਲਓ। ਇਸਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ ਸਮੇਂ ਲੈਣਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅੰਬਲਾ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੈਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ (toxins) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਦ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਕੋਮਲਤਾ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ।

ਸੌਂਫ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦਾ ਚੂਰਨ

ਸਮੱਗਰੀ: 2 ਚਮਚ ਸੌਂਫ, 1 ਚਮਚ ਮਿਸ਼ਰੀ।

ਤਿਆਰੀ: ਸੌਂਫ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਾਰੀਕ ਪੀਸੋ ਅਤੇ ਕੱਚ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।

ਵਰਤੋਂ: ਭੋਜਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਚੂਰਨ ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲਓ।

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਦੁਰਗੰਧ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ

ਸਮੱਗਰੀ: 1 ਕੱਪ ਦੁੱਧ (ਗਾਈ ਦਾ ਦੁੱਧ ਉੱਤਮ), 1/4 ਚਮਚ ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ।

ਤਿਆਰੀ: ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਹਲਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹਲਕਾ ਗਰਮ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਗੁਨਗੁਨਾ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਵਰਤੋਂ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਹਲਦੀ ਵਿੱਚ ਕਰਕਿਊਮਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੋਜਨਰੋਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਂਤਾਂ ਦੀ ਸੋਜਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਖਾਣ-ਪਾਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ

ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ 'ਸਾਤਵਿਕ' ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। اپਣੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਦਲੀਆ, ਖਿਚੜੀ, ਮੂੰਗ ਦੀ ਦਾਲ, ਪਕਿਆ ਹੋਇਆ ਲੌਕੀ, ਤੋਰਈ ਅਤੇ ਘੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਚਣ ਵਿੱਚ ਹਲਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਅਦਰਕ, ਲਹਿਸੁਨ, ਧਨਿਆ ਅਤੇ ਜੀਰੇ ਵਰਗੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰੋ ਜੋ ਪਾਚਨ ਰਸਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਵਿਪਰੀਤ, ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ, ਫ੍ਰਿੱਜ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ, ਮੈਦਾ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਲਿਆ-ਭੁਨਿਆ ਸਮਾਨ, ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਮਾਸਾਹਾਰ ਦਾ ਸੇਵਨ ਬਿਲਕੁਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ। ਭੋਜਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਾਜਾ ਅਤੇ ਗੁਨਗੁਨਾ ਹੀ ਖਾਓ। ਖਾਣੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣੇ ਦੇ ਬਜਾਏ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੀਓ, ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਰੁਕਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਯੋਗ

ਨਿਯਮਿਤ ਵਿਆਯਾਮ ਅਤੇ ਯੋਗ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਲਈ ਅਮ੍ਰਿਤ ਤੁਲਯ ਹਨ। 'ਵਜਰਾਸਨ' (ਭੋਜਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਅਸਨ), 'ਪਵਨਮੁਕਤਾਸਨ' (ਗੈਸ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ), ਅਤੇ 'ਭੁਜੰਗਾਸਨ' ਆਂਤਾਂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। 'ਅਨੁਲੋਮ-ਵਿਲੋਮ' ਅਤੇ 'ਭਸਤ੍ਰਿਕਾ' ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉਠੋ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਟਹਿਲੋ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸੋਓ। ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਟੀਵੀ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਨਾ ਕਰੋ, ਸਗੋਂ ਚਬਾ-ਚਬਾ ਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਖਾਓ।

ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਜੇਕਰ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਹਾਰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਪੇਟ ਦਰਦ, ਉਲਟੀ, ਦਸਤ, ਜਾਂ ਵਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਕਮੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿਣ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਚਿਕਿਤਸਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਮਲ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਆਵੇ ਜਾਂ ਨਿਗਲਣ ਵਿੱਚ ਕਠਿਨਾਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਲੱਛਣ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚਿਕਿਤਸਕੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਲਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਚਿਕਿਤਸਕੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਸਵੀਕਾਰਨਾ

ਇਹ ਲੇਖ ਸਿਰਫ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਕੀ ਸਲਾਹ, ਨਿਦਾਨ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਉਪਾਅ ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਗਿਆਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਜਾਂ ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ, ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਜਾਂ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਨਾਲ ਪਰਾਮਰਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ

ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਕੀ ਹੈ?

ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਕੜਾਹ ਪੀਣਾ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਚਨ ਰਸਾਂ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰਿਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੈਸ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਅਨਿਯਮਿਤ ਖਾਣਾ ਪਾਚਨ ਲਈ ਖਰਾਬ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਬਜ਼, ਗੈਸ ਅਤੇ ਐਸਿਡਿਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੀ ਖਾਣੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੁਰੰਤ ਸੌਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਨਹੀਂ, ਭੋਜਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸੌਣਾ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2-3 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸੌਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ ਪਾਚਨ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ?

ਹਲਦੀ ਵਿੱਚ ਕਰਕਿਊਮਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੋਜਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਂਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਚਨ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ।

ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ

ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ: ਆਯੁਰਵੇਦ ਨਾਲ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ

ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ 'ਵਿਆਧਿ-ਕਸ਼ਮਤਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਲਦੀ, ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਰਗੇ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਇਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹਨ।

3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਾਅ: ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ

ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਾਅ, ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ।

6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ

ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ।

7 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: 10 ਅਯੁਰਵੈਦਿਕ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ

ਅਯੁਰਵੈਦਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇ? ਗਿਲੋਏ, ਤੁਲਸੀ, ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ ਅਤੇ ਹੋਰ 10 ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ।

5 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਅੱਗੀ (ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ) ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ

ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਮੰਦ ਅੱਗੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਦਰਕ-ਨਿੰਬੂ ਖਾਉਣ ਨਾਲ ਪਾਚਨ ਅੱਗੀ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ (ਆਮ) ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਗਿਲੋਅ ਅਤੇ ਹੋਰ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਏ: ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਜਾਂ 'ਵਿਆਧਿਖਮਤਵ' ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਗਿਲੋਅ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਵਰਗੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਏ ਸਰੀਰ ਦੇ ਓਜ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ

ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.

  • • Charaka Samhita (चरक संहिता)
  • • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
  • • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਹ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਕੋਈ ਵੀ ਇਲਾਜ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.

ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ

ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ | AyurvedicUpchar