ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ (ਗੋਲਡਨ ਮਿਲਕ) ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੋਣੇ ਵੱਡੇ ਫਾਇਦੇ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ (ਗੋਲਡਨ ਮਿਲਕ) ਕੀ ਹੈ?
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਘਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਠੰਢ-ਖਾਸੀ ਹੋਵੇ, ਚੋਟ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋਵੇ, ਬੁੱਢਿਆਂ-ਬੁੱਢੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਉਪਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: "ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਓ।" ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "ਸਵਰਣ ਦੁੱਧ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਗੁਣਾਕਾਰੀ ਦੁੱਧ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (ਸੂਤਰ ਸਥਾਨ, ਅਧਿਆਇ 5) ਵਿੱਚ ਹਲਦੀ ਨੂੰ "ਹਰਿਦਰਾ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ (ਸ਼ੋਧਨ) ਅਤੇ ਘਾਵ ਭਰਨ (ਰੋਪਣ) ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦਵਾਈ ਹੈ।
ਹਲਦੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜੁੜਵੇਂ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹਲਦੀ ਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਵਿਧੀ ਕੀ ਹੈ?
ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ
- 1 ਗਿਲਾਸ (200ml) ਗਾਈ ਜਾਂ ਭੈਂਸ ਦਾ ਤਾਜ਼ਾ ਦੁੱਧ
- 1/2 ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਹਲਦੀ ਪਾਉਡਰ (ਜਾਂ 1 ਇੰਚ ਤਾਜ਼ੀ ਹਲਦੀ, ਬਾਰੀਕ ਕੁਟੀ ਹੋਈ)
- 1 ਛੋਟੀ ਚੁਟਕੀ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਪਾਉਡਰ (ਬਿਨਾ ਇਸਦੇ ਹਲਦੀ ਦਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ)
- 1/2 ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਦੇਸੀ ਘੀ (ਵਿਕਲਪਿਕ ਪਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ)
- 1 ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਗੁੱੜ (ਸਵਾਦ ਲਈ, ਜੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ)
ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
- ਇੱਕ ਪੈਨ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਪਾ ਕੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਆਂਚ 'ਤੇ ਗਰਮ ਕਰੋ।
- ਜਦੋਂ ਦੁੱਧ ਹਲਕਾ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਲਦੀ ਪਾਉਡਰ ਮਿਲਾਓ।
- ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਪਾਉਡਰ ਮਿਲਾਓ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਚੇ ਨਾਲ ਮਿਕਸ ਕਰੋ।
- ਦੇਸੀ ਘੀ ਮਿਲਾਓ (ਘੀ ਹਲਦੀ ਦੇ ਤੇਲ-ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ)।
- 2-3 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਹਲਕੀ ਆਂਚ 'ਤੇ ਪਕਾਓ, ਪਰ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਉਬਾਲੋ ਨਹੀਂ।
- ਜਦੋਂ ਦੁੱਧ ਗੁਨਗੁਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾਓ (ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾ ਪਾਓ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ)।
- ਗਰਮ-ਗਰਮ ਪੀਓ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਕਦੋਂ ਹੈ?
ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ 30 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਪੀਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਰਮਤ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਸਿਰਫ਼ ਠੰਢ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਹਲਦੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਦਰਜ ਹਨ:
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕੱਟੂ ਅਤੇ ਤਿਕਤ (ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਕੌੜਾ) |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ ਅਤੇ ਰੂਖਾ (ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ) |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ) |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੂ (ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੱਖਾ) |
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਬਾਰੇ ਆਮ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਕਦੋਂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ 30 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੀਣ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਚੰਗੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦਿਨ ਭਰ ਦੇ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਮੈਂ ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਰੋਜ਼ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1/2 ਚਮਚ ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 1 ਚਮਚ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਲਦੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਾ ਲਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਵਿੱਚ ਪਾਈਪਰੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਲਦੀ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਤੱਤ (ਕਰਕਿਊਮਿਨ) ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ 2000% ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਦੇ ਹਲਦੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾਉਣਾ ਠੀਕ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲਾਓ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਦ ਆਪਣਾ ਗੁਣ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਪਦਾਰਥ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਗੁਨਗੁਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ, ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾਓ।
ਕੀ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਪੀ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵੈਦ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੋਟੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪੀਣਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਕਦੋਂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ 30 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਰਮਤ ਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਰੋਜ਼ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ 1/2 ਚਮਚ ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ 1 ਚਮਚ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਕਿਉਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ?
ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਵਿੱਚ ਪਾਈਪਰੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਲਦੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ 2000% ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਨਾਂ ਹਲਦੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾਉਣਾ ਠੀਕ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲਾਓ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਦ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਗੁਨਗੁਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ, ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾਓ।
ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਪੀ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਛੋਟੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ, ਸੇਵਨ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ, ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ, ਆਹਾਰ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਨ ਦੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ।
6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੜਾਹ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ: ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਨੁਸਖੇ ਅਤੇ ਲਾਭ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਕੜਾਹ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ, ਆਹਾਰ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਲਾਭਾਂ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ। ਸਰਦੀ-ਖਾੰਸੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਾਅ।
6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਕਾੜ੍ਹਾ ਰੈਸਿਪੀ: ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਕਾੜ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੈਸਿਪੀਆਂ ਜਾਣੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸੁਨਹਿਰੀ ਦੁੱਧ ਦਾ ਅਯੁਰਵੈਦਿਕ ਰੈਸਿਪੀ: ਹਲਦੀ ਵਾਲੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਾਈਡ
ਅਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦੁੱਧ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਾਈਡ ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਦੇ ਫਾਇਦੇ, ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
7 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸੁਨਹਿਰੀ ਦੁੱਧ (ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ) ਦੀ ਐਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਲਾਭ
ਐਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦੁੱਧ (ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ) ਇਮਿਊਨਿਟੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਸੌਣ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਵਿਧੀ ਅਤੇ 10 ਮੁੱਖ ਲਾਭਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਲਦੀ ਦੁੱਧ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਫਾਇਦੇ
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ