ಮಂಡಿಯ ನೋವಿನ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಆಯುರ್ವೇದ ಮೂಲಿಕೆ
ಮಂಡಿಯ ನೋವಿನ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ತುಪ್ಪ, ಹಲಸು ಮತ್ತು ಸರಳ ಜೀವನಶೈಲಿ ಉಪಾಯಗಳು
ತಜ್ಞ ಪರಿಶೀಲಿತ
AyurvedicUpchar ಸಂಪಾದಕೀಯ ತಂಡದಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ
ಮಂಡಿಯ ನೋವು ಏಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ? ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಉಪಾಯಗಳು ಯಾವುವು?
ಮಂಡಿಯ ನೋವು (Knee Pain) ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಸಿನವರಿಗೂ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ನಡೆಯುವಾಗ, ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುವಾಗ ಅಥವಾ ನಿಂತಿರುವಾಗ ನೋವು ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಚಳುವಳಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಸರಿಯಾದ ಭಂಗಿ (posture) ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಂಧಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮರೂವಾದ ಔಷಧಿಗಳು ನೋವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಹಜ ಮಾರ್ಗಗಳು ಉತ್ತಮ. ಸರಿಯಾದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಮಂಡಿಯ ನೋವಿನಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾದ ಆರಾಮ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ: ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಂಡಿಯ ನೋವನ್ನು 'ಸಂಧಿವಾತ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹದಲ್ಲಿನ ವಾತ ದೋಷದ ಅಸಮತೋಲನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸಹಜ ಎಣ್ಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ನೋವು ಮತ್ತು ಒಡೆತ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಯ ನೋವಿನ ಕಾರಣಗಳೇನು?
ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಂಡಿಯ ನೋವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಾತ ದೋಷದ ಅಸಮತೋಲನದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ವಾತವು ಚಳಿ, ಒಣಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತ ದಿನಚರಿಯಿಂದ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಮಂಡಿ ಹಿಗ್ಗುವುದು ಮತ್ತು 'ಚಟಚಟ' ಶಬ್ದ ಬರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದುರ್ಬಲ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವುದೂ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ವಾತವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಧಿಗಳಿಗೆ ಪೋಷಣೆ ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯ.
"ವಾತ ದೋಷವು ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದಾಗ, ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಚಿಕಣಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ನೋವು ಮತ್ತು ಕಠಿಣತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ." - ಚರಕ ಸಂಹಿತೆ
ಮಂಡಿಯ ನೋವಿಗೆ ಏನು ತಿನ್ನಬೇಕು ಮತ್ತು ಏನು ತಿನ್ನಬಾರದು?
ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮಂಡಿಯ ನೋವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚಳಿ ಮತ್ತು ಒಣಗುವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯುತ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
- ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾದ ಆಹಾರಗಳು: ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ತಿನಿಸುಗಳು, ತುಪ್ಪ, ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ, ಉಗುರು ಬಿಸಿ ನೀರು, ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಗಳು.
- ತಪ್ಪಿಸಬೇಕಾದ ಆಹಾರಗಳು: ಒಣಗಿದ ತರಕಾರಿಗಳು, ಹಳೆಯ ಅನ್ನ, ಬೇಯಿಸದ ಸಲಾಡ್, ಮತ್ತು ಜಿಡ್ಡು ಇಲ್ಲದ ಆಹಾರಗಳು.
- ಉಪಯುಕ್ತ ಮಸಾಲೆಗಳು: ಜೀರಿಗೆ, ಒಣ ಮೆಣಸು ಮತ್ತು ಹಿಂಗ್ (ಅಸೆಫೋಟಿಡ) ವಾತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಮಂಡಿಯ ನೋವಿಗೆ ಯಾವ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಔಷಧಿಗಳು ಉತ್ತಮ?
ಮಂಡಿಯ ನೋವಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಫಲಕಾರಿ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬಳಸಬೇಕು.
| ಔಷಧಿ/ಸಸ್ಯ | ರಸ (ಟೇಸ್ಟ್) | ಗುಣ (ಗುಣಲಕ್ಷಣ) | ವೀರ್ಯ (ಶಕ್ತಿ) | ವಿಪಾಕ (ಜೀರ್ಣವಾದ ನಂತರ) |
|---|---|---|---|---|
| ಅಶ್ವಗಂಧ (ಅಶ್ವಗಂಧ) | ಕಟು, ತೀಕ್ಷ್ಣ | ಭಾರ, ಉಷ್ಣ | ಉಷ್ಣ (ಬಿಸಿ) | ಮಧುರ |
| ಗುಗ್ಗುಲು (ಗುಗ್ಗುಲು) | ಕಟು, ತೀಕ್ಷ್ಣ | ಲಘು, ರೂಕ್ಷ | ಉಷ್ಣ (ಬಿಸಿ) | ಕಟು |
| ಸಿಂಧೂರವರ್ಣ (ಸಿಂಧೂರವರ್ಣ) | ಕಟು, ತೀಕ್ಷ್ಣ | ಲಘು, ರೂಕ್ಷ | ಉಷ್ಣ (ಬಿಸಿ) | ಕಟು |
| ಮೆಣಸು (ಮೆಣಸು) | ಕಟು | ಲಘು, ರೂಕ್ಷ | ಉಷ್ಣ (ಬಿಸಿ) | ಕಟು |
ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ: ಗುಗ್ಗುಲು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಗಂಧವು ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿನ ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ನೋವಿನಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಔಷಧಿಗಳು.
ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು?
ಸರಿಯಾದ ದಿನಚರಿಯು ಮಂಡಿಯ ನೋವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಸಿ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ ಹಚ್ಚಿ ಮಸಾಜ್ ಮಾಡಿ. ಇದು ರಕ್ತ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜೋಲಿ ಮತ್ತು ಭುಜಂಗಾಸನದಂತಹ ಯೋಗಾಸನಗಳು ಮಂಡಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ನೋವು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದಾಗ ಇವುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ. ಸರಿಯಾದ ಮಲಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಗಲಿನ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ವಾತವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಂಡಿಯ ನೋವು ಬಂದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಮಂಡಿಯ ನೋವು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಉರಿಯೂತವಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಕಾಲು ಚಲಿಸದೇ ಇದ್ದರೆ, ಕೂಡಲೇ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ಸ್ವಯಂ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ 'ಬಾಸ್ತ' (ಬಾಸ್ತ) ಅಥವಾ 'ಪಾಂಚಕರ್ಮ' ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)
ಯೋಗಾಸನಗಳು ಮಂಡಿಯ ನೋವಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆಯೇ?
ಹೌದು, ವಜ್ರಾಸನ ಮತ್ತು ಭುಜಂಗಾಸನದಂತಹ ಯೋಗಾಸನಗಳು ಮಂಡಿಯ ಸಂಧಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ ನೋವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೆ ಮಂಡಿಯಲ್ಲಿನ ಉರಿಯೂತ ಮತ್ತು ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಂಡಿಯ ನೋವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು?
ಸಲಾಡ್, ಐಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೋನೇಟೆಡ್ ಪಾನೀಯಗಳಂತಹ ಚಳಿ ಮತ್ತು ಒಣಗುವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ. ಇವು ವಾತ ದೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಮಂಡಿಯನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಯೋಗಾಸನಗಳು ಮಂಡಿಯ ನೋವಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆಯೇ?
ಹೌದು, ವಜ್ರಾಸನ ಮತ್ತು ಭುಜಂಗಾಸನದಂತಹ ಯೋಗಾಸನಗಳು ಮಂಡಿಯ ಸಂಧಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ ನೋವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೆ ಮಂಡಿಯಲ್ಲಿನ ಉರಿಯೂತ ಮತ್ತು ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಂಡಿಯ ನೋವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು?
ಸಲಾಡ್, ಐಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೋನೇಟೆಡ್ ಪಾನೀಯಗಳಂತಹ ಚಳಿ ಮತ್ತು ಒಣಗುವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ. ಇವು ವಾತ ದೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಮಂಡಿಯನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು
ನಾಳೆಯೇ ನೋವು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಬಾಯಿ ಹುಣ್ಣುಗಳಿಗೆ (Mouth Ulcers) ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಮನೆಮದ್ದುಗಳು
ಬಾಯಿ ಹುಣ್ಣುಗಳು (Mouth Ulcers) ಬಂದಾಗ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ ನೀರು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ-ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಣವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪರಿಹಾರ. ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ, ಇವು ಪಿತ್ತದೋಷದ ಅಸಮತೋಲನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಆಹಾರಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ 3-5 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ.
3 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಮಹಿಳೆಯರ ಋತುಸ್ರಾವದ ನೋವು ನಿವಾರಣೆ: ಆಯುರ್ವೇದದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಮದ್ದುಗಳು
ಋತುಸ್ರಾವದ ನೋವಿಗೆ ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ ವಾತದೋಷದ ಅಸಮತೋಲನವೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಅರಿಶಿನ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಜೀರಿಗೆ ಚಹಾ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ನೋವು ತಕ್ಷಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಸುಗಮವಾಗುತ್ತದೆ.
3 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಥೈರಾಯಿಡ್ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಹಕಾರಿ ಮನೆಮದ್ದುಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರಕ್ರಮ
ಥೈರಾಯಿಡ್ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಕಫ ಮತ್ತು ವಾತ ದೋಷಗಳ ಅಸಮತೋಲನವೇ ಮೂಲ ಕಾರಣ. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲತೆ (ಆಮ) ಜಮೆಯಾದಾಗ ಥೈರಾಯಿಡ್ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ತೂಕ ಇಳಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳು: ಸ್ಥೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳು
ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ತೂಕ ಇಳಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಕ್ಯಾಲೊರಿ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಜೀರ್ಣಾಂಗಗಳನ್ನು (ಅಗ್ನಿ) ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಗ್ನಿ ಮಾಂದ್ಯವೇ ಮೋಟಾಪೆಯ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ತೂಕ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಪಿಸಿಒಎಸ್ (PCOS) ಮತ್ತು ಪಿಸಿಒಡಿ (PCOD) ಗೆ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಮದ್ದುಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ
PCOS ಮತ್ತು PCOD ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಅರಿಶಿನ, ಶುಂಠಿ ಮತ್ತು ತುಳಸಿಯು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಅದ್ಭುತ ಔಷಧವಾಗಿದೆ.
3 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಕೊಬ್ಬಿನ ಯಕೃತ್ತು (Fatty Liver) ಗೆ ಕರಿಮೆಣಸು ಮತ್ತು ತ್ರಿಫಲೆಯ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಕೊಬ್ಬಿನ ಯಕೃತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕರಿಮೆಣಸು ಮತ್ತು ತ್ರಿಫಲೆಯಂತಹ ಮೂಲಿಕೆಗಳು ಸಹಕಾರಿ. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮದ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳು
ಈ ಲೇಖನವು ಚರಕ ಸಂಹಿತಾ, ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತಾ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಾಂಗ ಹೃದಯದಂತಹ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡುಬಂದಿದೆಯೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ