ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ (ਬਾਂਸ ਦਾ ਮੋਚਨ): ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਠੰਢਕ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ (Vamsha) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਬਾਂਸ ਦਾ ਮੋਚਨ' ਜਾਂ 'ਵੰਸ਼ਲੋਚਨ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਧੁਨਿਕ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਨਾਲੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਠੰਢਾ ਜੜ੍ਹ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਂਸ ਦੇ ਖੋਖਲੇ ਤਣੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ, ਪਾਊਡਰ ਜਿਹਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੁਕਾਣ ਵਾਲਾ (astringent) ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ 'ਰਸਾਇਣ' (ਜਵਾਨੀ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ) ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਧਾਰਨ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਉਬਾਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਅਕਸਰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਾਊਡਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗਲੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹਲਕੀ ਪਰਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਕੀ ਖਾਸੀ ਅਤੇ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਪਿੱਤ (Pitta) ਅਤੇ ਕਫ਼ (Kapha) ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਵਾਤ (Vata) ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਠੰਢਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੜਨ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁੱਕਾ, ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਠੰਢਾ (Sheeta Virya) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵੱਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀਮਤ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸੁਆਦ) | ਮਧੁਰਾ (ਮਿੱਠਾ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਬਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਗੁਣਵੱਤਾ) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ), ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) | ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਸ਼ੀਤ (ਠੰਢਾ) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ, ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਮਧੁਰਾ (ਮਿੱਠਾ) | ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕਾਰਜ | ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਬਿਨਾਂ ਤੇਲ/ਘੀ ਦੇ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। |
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਊਡਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਦੁੱਧ, ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਗੁਲਕੰਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇਸਦਾ ਪਾਊਡਰ (ਚੂਰਨ) ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਤ (ਸੁੱਕਾਪਣ) ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਘੀ ਜਾਂ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸੁੱਕਾਪਣ ਨਾ ਵਧੇ। ਇਸਨੂੰ ਕਾਢਾ (ਕਸ਼ਯ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਊਡਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਮ ਹੈ।
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸੁਕੀ ਖਾਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਤੰਗੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਘਰੇਲੂ ਦਵਾਈ ਹੈ।
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁੱਕੀ ਖਾਸੀ, ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ) ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਘੀ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦੇ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਸੁੱਕਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਖੁਰਾਕ (Dosage) ਤੈਅ ਕਰੋ। ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੇਵਲ ਡਾਕਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ (Vamsha) ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ, ਖਾਸੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਪਾਊਡਰ ਦੀ ਖੁਰਾਕ (Dosage) ਕਿੰਨੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਾਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਪਾਊਡਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੁੱਕਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਘੀ/ਤੇਲ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੁੱਕਾਪਣ, ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਜਾਂ ਕਬਜ਼ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ, ਖਾਸੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਪਾਊਡਰ ਦੀ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਾਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਪਾਊਡਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੁੱਕਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੰਸ਼ਮੋਚਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਘੀ/ਤੇਲ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੁੱਕਾਪਣ, ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਜਾਂ ਕਬਜ਼ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ