ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਇਸਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸੁਝਾਉਂਦੇ ਹਨ?
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਘੋਲ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਿੱਤ (Pitta) ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ 12 ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੰਜਿਸ਼ਠਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਜੋ 'ਡੀਟੌਕਸ' (Detox) ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਫ਼ਰਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਫ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 2,000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦਵਾਈ ਹੈ।
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ? (ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ)
ਇਸ ਦਵਾਈ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿੱਧਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
| ਗੁਣ (Property) | ਮੁੱਲ (Value) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ (Effect) |
|---|---|---|
| ਰਸ (Taste) | ਤਿੱਖਾ/ਕਸਾਇਆ (Bitter/Astringent) | ਤਿੱਖਾ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਸਾਇਆ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Quality) | ਹਲਕਾ/ਸੁੱਕਾ (Light/Dry) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਸੋਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। |
| ਵੀਰਯ (Potency) | ਠੰਡਾ (Cold) | ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਾਪ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Post-digestive effect) | ਤਿੱਖਾ (Pungent) | ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਚਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਲਈ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ 'ਕਸਾਇਆ' (Astringent) ਗੁਣ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਕਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕੋਲਾਜਨ (Collagen) ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਮੁਹਾਸੇ, ਦਾਗ-ਧੱਬੇ ਅਤੇ ਖੁਜਲੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਇਸ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮੁਹਾਸੇ, ਦਾਗ-ਧੱਬੇ ਜਾਂ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਸਭ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਾ ਲਓ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਤ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੱਧ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਪਤਲਾ ਖੂਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਲੈਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਆਪਣੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਕੇ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ, ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁਹਾਸੇ, ਦਾਗ-ਧੱਬੇ ਅਤੇ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ।
ਕੀ ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਸਭ ਲਈ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾ ਲਓ। ਪਿੱਤ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਦੇ ਲਾਭ ਕੀ ਹਨ?
ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਡੀਟੌਕਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਰੰਜਾ (Karanja): ਕਫ਼ਾ ਦੋਸ਼, ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਕਰੰਜਾ (Karanja) ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਕਫ਼ਾ ਕਾਰਨ ਵਧੇ ਮੋਟਾਪੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਹੱਲ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਬਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ