ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਜੋ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਦਸਤਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ (Vajrakapata Rasa) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਏਅੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦਸਤਾਂ (Chronic Diarrhea) ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਾਚਨ (Malabsorption) ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਵਾਈ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕੋਮਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਨੂੰ ਇੱਕ 'ਸ਼ੀਤ ਵੀਰਯ' (ਠੰਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ) ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ 'ਕਸ਼ਾਯ' (ਕਸੈਲਾ) ਸਵਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕੱਫ਼ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ' ਅਤੇ 'ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ' ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਦਾ ਕਸੈਲਾ ਸਵਾਦ (Kashaya Rasa) ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ ਦਾ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਅਤੇ ਲਹੂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ (ਦ੍ਰਵਗੁਣ) ਕੀ ਹਨ?
ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਵਾਈ ਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਸਰ ਕਰੇਗੀ। ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਦੇ ਗੁਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ (ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਕਸ਼ਾਯ (Kashaya) | ਕਸੈਲਾ ਸਵਾਦ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਹੂ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ) | ਲਘੁ (Laghu) | ਹਲਕਾਪਣ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਖਣ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (ਤਾਕਤ) | ਸ਼ੀਤ (Sheeta) | ਠੰਡੀ ਤਾਕਤ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਕਸ਼ਾਯ (Kashaya) | ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਸਦਾ ਕਸੈਲਾ ਅਸਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕਰਮ | ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੱਫ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। |
ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੂਰਨ (ਪਾਉਡਰ), ਕਾਢ (ਕੱਛ) ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਉਮਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾ ਵਰਤੋ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਵਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ?
ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦਸਤਾਂ (Chronic Diarrhea) ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਪਾਚਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ (Malabsorption) ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿੰਨੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਚੂਰਨ ਜਾਂ 1-2 ਗੋਲੀਆਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਖੁਰਾਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
ਕੀ ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੁਰੇ ਅਸਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕੱਫ਼ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਲਸੀ ਜਾਂ ਭਾਰੀਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ?
ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦਸਤਾਂ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਪਾਚਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿੰਨੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਚੂਰਨ ਜਾਂ 1-2 ਗੋਲੀਆਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਖੁਰਾਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
ਕੀ ਵਜਰਕਪਤ ਰਸਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੁਰੇ ਅਸਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕੱਫ਼ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਲਸੀ ਜਾਂ ਭਾਰੀਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ