ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਦੇ ਲਾਭ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਦੇ ਲਾਭ: ਤਿੰਨੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਓ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਖਾਸ ਹੈ?
ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਟੂਰਮਲਾਈਨ (Tourmaline) ਪੱਥਰ ਦੀ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਗ ਵਿੱਚ ਪਕਾਈ ਗਈ ਰਾਖ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਵਾਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਹੀਰੇ ਦੀ ਭਸਮ (ਵਜਰ ਭਸਮ) ਬਹੁਤ ਤਕੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੌਖਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਚਕ ਅੱਗ (ਜੀਵਨ ਅੱਗ) ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਜ਼ਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣੇ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਭਸਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪੱਥਰ ਦੀ ਰਾਖ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰੇਕ ਕੋਸ਼ (cell) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ 'ਸ਼ੀਤ' (ਠੰਡੇ) ਗੁਣ ਅਤੇ 'ਮਧੁਰ' (ਮੀਠੇ) ਸਵਾਦ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਧਾਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਇਸਦਾ ਉਲਟ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਰਲੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਤਿੰਨੇ ਦੋਸ਼ਾਂ (ਵਾਤ, ਪਿੱਤ, ਕਫ) ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ: "ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਉਹਨਾਂ ਕੁਝ ਖਣਿਜ-ਅਧਾਰਿਤ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਠੰਡੇ ਗੁਣ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਿੰਨੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।"
ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹਨ?
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥੱਕਿਆ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਸਦਾ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਭਾਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਅਕਸਰ ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮੀਠਾ ਸਵਾਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ 'ਪ੍ਰਾਣ' (ਜੀਵਨ ਸ਼ਕਤੀ) ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ (ਐਸੀਓ ਟੇਬਲ)
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ (Description) |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਮਧੁਰ (ਮੀਠਾ) - ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਸਨਿਗਧ (ਚਿਕਨਾ) ਅਤੇ ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) - ਜੋ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਯ (Virya) | ਸ਼ੀਤ (ਠੰਡਾ) - ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਮਧੁਰ - ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕਰਮ (Dosha Karma) | ਤ੍ਰਿਦੋਸ਼ ਹਰ (ਤਿੰਨੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) |
ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਅਤੇ ਵਜਰ ਭਸਮ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ?
ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਅਤੇ ਵਜਰ ਭਸਮ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਬਲ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫਰਕ ਹੈ। ਵਜਰ ਭਸਮ ਬਹੁਤ ਤਕੜੀ ਅਤੇ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਵਾਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਹਲਕੀ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ, ਬੁੱਢਿਆਂ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ: "ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਰੋਗੀ ਦਾ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਭਾਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਵਰਗੇ ਹਲਕੇ ਖਣਿਜ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"
ਆਮ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਉੱਤਰ (FAQ)
ਕੀ ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੈਣੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਕੁਝ ਯੋਗ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਬਿਨਾਂ ਬਲ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਅਤੇ ਵਜਰ ਭਸਮ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅੰਤਰ ਹੈ?
ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਹਲਕੀ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਜਰ ਭਸਮ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਨੂੰ ਪਾਚਨ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਸਦਾ ਮੀਠਾ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਡੇ ਗੁਣ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੈਣੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਯੋਗ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਅਤੇ ਵਜਰ ਭਸਮ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅੰਤਰ ਹੈ?
ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਹਲਕੀ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਜਰ ਭਸਮ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਨੂੰ ਪਾਚਨ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਵੈਕਰਾਂਤ ਭਸਮ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਸਦਾ ਮੀਠਾ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਡੇ ਗੁਣ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਕੰਕੋਲ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਕਫ਼ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਗੁਣ
ਕੰਕੋਲ ਇੱਕ ਖਾਸ ਮਸਾਲਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰੀ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੇ ਸੰਕਰਮਣ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਂਟੀ-ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਨਵਰਤਨ ਰਾਜ ਮ੍ਰਗਾਂਕ ਰਸ: ਵਾਤ ਰੋਗ, ਕਸ਼ਯ (ਟੀ.ਬੀ.) ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲਈ ਲਾਭ
ਨਵਰਤਨ ਰਾਜ ਮ੍ਰਗਾਂਕ ਰਸ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਵਾਤ ਰੋਗ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਮੀਠੇ ਸਵਾਦ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਾਲ ਰਾਲ (Shorea robusta): ਘਾਵ ਭਰਨ ਅਤੇ ਦਸਤਾਂ ਤੋਂ ਆਰਾਮ ਲਈ ਪੁਰਾਤਨ ਉਪਯੋਗ
ਸਾਲ ਰਾਲ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਖੂਨ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਸ਼ਾਉਣ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਕਸ ਕੇ ਖੂਨ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਠੰਡਾ ਅਤੇ ਕਸੈਦਾਰ ਗੁਣ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਘਾਵ ਭਰਨ ਅਤੇ ਦਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਜਾਮਨ ਦੇ ਲਾਭ: ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ
ਜਾਮਨ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜਾਮਬੂਲਿਨ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਨਾਗ ਭਸਮ: ਡਾਇਬਟੀਜ਼, ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਨਾਗ ਭਸਮ ਸੀਸੇ ਦੀ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਰਾਖ ਹੈ ਜੋ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੱਫ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਗਲਤ ਖੁਰਾਕ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦੇ ਲਾਭ: ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਲਈ ਖਾਸ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਤਰੀਕੇ
ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਜਾਂ ਕੌਲੰਥ ਕਬਜ਼ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਕੌੜੇ ਸਵਾਦ ਕਾਰਨ ਸੋਜ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਗਲਤ ਖੁਰਾਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ