
ਓਦੁੰਬਰ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਖੂਨ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕਾ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਓਦੁੰਬਰ (Udumbara) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ?
ਓਦੁੰਬਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ Ficus racemosa ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੂਨ ਰੋਕਣ (Raktastambhana) ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ (Prameh) ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਅਕਸਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਖੜ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਫਲ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ 'ਕਸ਼ਾਇ' (Kashaya) ਜਾਂ ਸ਼ੁਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਸ਼ਾਇ ਰਸ ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸੁੰਗੜਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਖੂਨ ਵਹਾਅ ਜਾਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (ਸੂਤਰ ਸਥਾਨ 1.10), ਵਿੱਚ ਓਦੁੰਬਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਹਾਅ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਦਵਾੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮੇਲੇ (mucous membranes) ਨੂੰ ਸੁੰਗੜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੀਆਂ ਦਾਦੀਆਂ-ਨਾਨੀਆਂ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਮਾਸਿਕ ਚੱਕਰ ਜਾਂ ਮਸੂੜਿਆਂ ਤੋਂ ਖੂਨ ਆਉਣ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਬਾਕਲ (ਬੇਲ) ਦਾ ਕੱਢਾ ਪੀਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਛਾਲ ਚਿੱਟੀ ਦੁੱਧ ਵਰਗੀ ਪਦਾਰਥ (latex) ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
"ਓਦੁੰਬਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਠੰਡੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ (Pitta) ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸੰਘਣਾ ਕਰਕੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।"
ਓਦੁੰਬਰ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹਨ?
ਓਦੁੰਬਰ ਦੇ ਗੁਣ ਇਸਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਕਸ਼ਾਇ (ਸੁੱਕਾ) ਹੈ, ਇਸਦੀ ਤਾਕਤ (Virya) ਠੰਡੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ (Vipaka) ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਗੁਣ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਪਿੱਤ (Pitta) ਅਤੇ ਕਫ਼ (Kapha) ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਭਾਰੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਓਦੁੰਬਰ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕਸ਼ਾਇ (ਸੁੱਕਾ/ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) |
| ਗੁਣ (Guna) | ਭਾਰੀ (Guru) ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ (Ruksha) |
| ਵਿਰਯ (Virya) | ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਡਾ) |
| ਵਿਪਕ (Vipaka) | ਮਿੱਠਾ (Madhura) |
| ਦੋਸ਼ ਅਭਿਯਾਵਰ (Effect on Doshas) | ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਓਦੁੰਬਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਓਦੁੰਬਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਬਾਕਲ (bark), ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਇਸਦਾ ਕੱਢਾ (decoction) ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਚੂਰਨ (powder) ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਕੱਢਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਅਸਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ।
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਓਦੁੰਬਰ ਦਾ ਕੱਢਾ ਖੂਨ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ ਹੈ।"
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਓਦੁੰਬਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਓਦੁੰਬਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਖੂਨ ਰੋਕਣ (Raktastambhana) ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ (Pramehaghna) ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗਰਮੀ (Pitta) ਅਤੇ ਕਫ਼ (Kapha) ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਓਦੁੰਬਰ ਦੀ ਖੁਰਾਕ (Dosage) ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਓਦੁੰਬਰ ਦਾ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ) ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਕੱਢਾ (1 ਚਮਚ ਬਾਕਲ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ) ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਖੁਰਾਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰੋ।
ਕੀ ਓਦੁੰਬਰ ਵਾਤ (Vata) ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਓਦੁੰਬਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਸੁੱਕੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਵਰਤੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਓਦੁੰਬਰ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਓਦੁੰਬਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਖੂਨ ਵਹਾਅ ਰੋਕਣ (Raktastambhana) ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ (Prameh) ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਓਦੁੰਬਰ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਓਦੁੰਬਰ ਦਾ ਚੂਰਨ (1/2-1 ਚਮਚ) ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਕੱਢਾ (ਬਾਕਲ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ) ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਕਰੋ।
ਕੀ ਓਦੁੰਬਰ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਸੁੱਕੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਵਾਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ