ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ: ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਉਪਾਅ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਖਾਸ ਹੈ?
ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਸੋਈ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ, ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਤਵਚਾ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪੋਲੇ ਤੇਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਕੱਚੇ ਜਾਂ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਤਿਲਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਦਬਾਅ (cold-pressed) ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਖਾਸ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਗਰਮ ਊਰਜਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਇਸ ਤੇਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਹਕ (carrier) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਤਰਲ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਸਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ, ਸੁਆਦ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਹਰੇਕ ਸੁਆਦ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਦਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੇਲ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਵਿਆਂ 'ਤੇ ਮਾਲੀਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖੋਗੇ, ਜੋ ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਲ ਇਸ ਲਈ ਖਾਸ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਉਸ਼ਣ (ਗਰਮ) ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਇਸਨੂੰ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਮਜ਼ਾ (bone marrow) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਰਗੇ ਵਾਤ ਸਬੰਧੀ ਮਸਲਿਆਂ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤੇਲ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਪੰਜ ਮੂਲ ਗੁਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ: ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਿੱਠਾ, ਗੁਣ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਨਰਮ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਗਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਮਿੱਠਾ (Sweet) | ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ (Heavy & Oily) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਉਸ਼ਣ (Hot potency) | ਠੰਡ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਜਕੜਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਮਿੱਠਾ (Sweet) | ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕਰਮ (Dosha Karma) | ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ, ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। |
ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਵਰਤਣ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ?
ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਵਰਤਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਇਸਨੂੰ ਹਲਕਾ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਮਾਲੀਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਅਬਯੰਗ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਿਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦਰਦ ਘਟਦਾ ਹੈ।
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਾਲੀਸ਼ ਕਰਨਾ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਸਾਵਧਾਨੀ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵਾਤ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵੱਧ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਦਾਣੇ (acne) ਜਾਂ ਸੋਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਜਾਂ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕੀ ਮੈਂ ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਾਲੀਸ਼ ਕਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ਕ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ। ਪਿੱਤ ਜਾਂ ਕਫ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀਮਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ?
ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਗਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ ਜਾਂ ਸਰਦੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਤੇਲ ਠੰਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਜਾਂ ਗਰਮੀਆਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਸਿਰ ਦੇ ਬਾਲਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਹ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮੋਟਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਸਿਰ ਦੀ ਮਾਲੀਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਨਵਾਂ ਉਪਾਅ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਸਿਹਤ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਮੈਂ ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਾਲੀਸ਼ ਕਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ਕ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ। ਪਿੱਤ ਜਾਂ ਕਫ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀਮਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ?
ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਗਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ ਜਾਂ ਸਰਦੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਤੇਲ ਠੰਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਜਾਂ ਗਰਮੀਆਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਸਿਰ ਦੇ ਬਾਲਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਹ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮੋਟਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਸਿਰ ਦੀ ਮਾਲੀਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਕਿਹੜੇ ਦੋਸ਼ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ?
ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਤੇਲੀਆਂ ਗੁਣ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ