ਸ਼ਟੀ ਦੇ ਲਾਭ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸ਼ਟੀ ਦੇ ਲਾਭ: ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਓ ਅਤੇ ਜ਼ਿੱਦੀ ਕਫ਼ ਖ਼ਤਮ ਕਰੋ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਸ਼ਟੀ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼ਟੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ Hedychium spicatum ਹੈ। ਇਹ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਆਪਣੀ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਯੂਕਲਿਪਟਸ ਵਰਗੀ ਤਿੱਖੀ ਸੁਗੰਧ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਗੰਧ ਸੁੰਘਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ, ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਗ (ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ) ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਸ਼ਟੀ ਆਪਣੀ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀ ਹੈ ਜੋ ਠੰਢੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਸ਼ਟੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸੁਲਝਾਏ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ।
ਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ 'ਕਟੁ' (ਤਿੱਖਾ) ਅਤੇ 'ਤਿਕਤ' (ਕੌੜਾ) ਰਸ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰੇਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਅਵਸ਼ੋਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ), ਤਿਕਤ (ਕੌੜਾ) | ਚਯਾਪਚਯ (ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ) ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਗੁਣਵੱਤਾ) | ਲਘੁ (ਹਲਕਾ) | ਇਸਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਿਕਨਾਈ ਜਾਂ ਭਾਰੀਪਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਉਸ਼ਣ (ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਠੰਢ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) | ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
ਸ਼ਟੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਘੀ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਖੰਘ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਟੀ ਦਾ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ) ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਆਦਰਕ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਟੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਮ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਜਵਾਬ
ਕੀ ਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਸ਼ਟੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ-ਪ੍ਰਤੀ-ਦਿਨ ਟੋਨਿਕ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮੁਤਾਬਕ ਜਾਂ ਚੱਕਰੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੈਸਟ੍ਰਿਕ ਜਾਂ ਪਿੱਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਕੀ ਉਹ ਸ਼ਟੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ (Acid Reflux) ਜਾਂ ਵੱਧ ਪਿੱਤ (Pitta) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਘੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਵਰਗੀਆਂ ਠੰਢੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸ਼ਟੀ ਦਾ ਚੂਰਨ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਕਰੀਏ?
ਸ਼ਟੀ ਦੇ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਸਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਕਰਕੇ ਪੀਸ ਲਓ। ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਖੁਰਾਕ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਟੋਨਿਕ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮੁਤਾਬਕ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ?
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ (Acid Reflux) ਜਾਂ ਵੱਧ ਪਿੱਤ (Pitta) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਘੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸ਼ਟੀ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਸ਼ਟੀ ਦੇ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ, ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਆਦਰਕ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ