ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਦੇ ਲਾਭ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਦੇ ਲਾਭ: ਤਿੱਖੀ ਅਮਲਤਾ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਰਾਹਤ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਸਿਪੀਆਂ ਦੇ ਖੋਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭਸਮ (ਰਾਖ) ਬਣਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਸਾਫ਼, ਚਿੱਟਾ ਪਾਊਡਰ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਤਿੱਖੀ ਅਮਲਤਾ (Acidity) ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਪਾਚਨ (Indigestion) ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (Agni) ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਲੀ ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਰੇਤ ਵਾਲੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਮਲਪਿੱਤ (Hyperacidity) ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਸ਼ਧ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੀਤ (Pitta) ਅਤੇ ਵਾਤ (Vata) ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਜ਼ਾਬ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਪੇਟ ਦੀ ਸੋਜਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਦੇ ਗੁਣ ਇਸਦੇ ਸੁਆਦ (ਰਸ), ਹਲਕਾਪਨ (ਗੁਣ), ਅਤੇ ਠੰਡਕ (ਵੀਰਯ) ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਧਾਤੂਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਇਸਦੀ ਠੰਡਕ ਹੈ, ਜੋ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਗਰਮੀ ਵਧਾਏ ਜਲਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਖਾਸ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖਣਿਜ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੀ ਠੰਡਕ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਔਸ਼ਧ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸਾਰਣੀ
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ (Punjabi Explanation) |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਲਵਣ (ਨਮਕੀਨ) - ਇਹ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਤਿੱਖਣ (ਤਿੱਖਾ) - ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਡਾ) - ਇਹ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਮਧੂਰ (ਮਿੱਠਾ) - ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। |
ਅਮਲਤਾ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਲਈ ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਤਿੱਖੀ ਅਮਲਤਾ ਜਾਂ ਗੈਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਣ 'ਤੇ, 125mg ਤੋਂ 250mg ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਚਮਚੇ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਚੰਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਪੇਟ ਦੀ ਕੰਧ ਨੂੰ ਸੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਘਾਟ ਵੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਵਾਈ 'ਤੇ ਹੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਅਮਲਤਾ ਲਈ ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 125mg ਤੋਂ 250mg ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਮਲਤਾ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਸਨੂੰ ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਬੱਚੇ ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਤਰਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਦੀਆਂ ਕੋਈ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਹਨ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਘਾਵ (Ulcer) ਹਨ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਅਮਲਤਾ ਲਈ ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 125mg ਤੋਂ 250mg ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਮਲਤਾ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਸਨੂੰ ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਬੱਚੇ ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਤਰਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੰਖ ਭਸਮ ਦੀਆਂ ਕੋਈ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਹਨ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਘਾਵ (Ulcer) ਹਨ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਖਾਰਸੂਤਰ ਲਾਭ: ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਭਗੰਦਰ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਸਰਜਰੀ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਖਾਰਸੂਤਰ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਭਗੰਦਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਵਾਈ-ਭਰਿਆ ਧਾਗਾ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਬਿਮਾਰ ਟਿਸ਼ੂ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਅਤੇ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਗੰਧਕ ਰਸਾਇਣ: ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁੱਤਾ ਗੰਧਕ
ਗੰਧਕ ਰਸਾਇਣ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਗੰਧਕ ਦਾ ਖਾਣ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਚੇ ਗੰਧਕ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਵਿਪਾਤੀਕਰ ਚੂਰਨ: ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ, ਹਾਰਟਬਰਨ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੀ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਰਾਹਤ
ਅਵਿਪਾਤੀਕਰ ਚੂਰਨ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ ਅਤੇ ਹਾਰਟਬਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਪਾਏ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਟ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਬੁਝਾਏ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਗੋਧੂਮ (ਗੇਹੂੰ): ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ
ਗੋਧੂਮ (ਗੇਹੂੰ) ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਨਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਫ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਵਰਣਮਾਖੀਕਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਸਵਰਣਮਾਖੀਕਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਖਣਿਜ ਔਖਧ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ ਭਸਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਲਰਕਾ: ਤਵਚਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਅਲਰਕਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਤਵਚਾ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ ਅਤੇ ਮੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੱਚਾ ਅਲਰਕਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ