ਸਰਜਾ ਰੇਜਿਨ: ਪੁਰਾਣੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਘਾਵ ਭਰਨ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਦਵਾਈ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਸਰਜਾ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਰਤੋਂ ਕੀ ਸੀ?
ਸਰਜਾ (Sarja) ਵੈਟੇਰੀਆ ਇੰਡਿਕਾ (Vateria indica) ਦਰਖਤ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੁਗੰਧਿਤ ਰੇਜਿਨ ਹੈ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਜੀਵਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਘਾਵ ਭਰਨ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਤੋੜਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਬੁਸ਼ੀ ਸੌਂਦਰ (pine) ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਵਾਦ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌੜਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜੀਭ 'ਤੇ ਸੁੱਕਣ ਅਤੇ ਟਾਈਟ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜੀਵਨਾਸ਼ਕ (antiseptics) ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ, ਪੱਛਮੀ ਘਾਟੀਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਮੂੰਹ ਦੇ ਅਲਸਰਾਂ ਤੋਂ ਖੂਨ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੱਚਾ ਰੇਜਿਨ ਚਬਾਉਂਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਕਟਣ ਲਈ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਘੀ ਵਿੱਚ ਮਿਕਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (Charaka Samhita), ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਰੇਜਿਨ ਨੂੰ ਖੂਨ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰਜਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਠੰਢਕ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਇਸਨੂੰ ਉਬਲੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਸੰਕਰਮਿਤ ਘਾਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਗਰਮੀ-ਸਬੰਧੀ ਤਵਚਾ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ, ਬਿਨਾਂ ਅਲਕੋਹਲ-ਅਧਾਰਤ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਟਿੰਗਿੰਗ ਦਰਦ ਦੇ, ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਭ ਭਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਵਿੱਚ, ਸਰਜਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 'ਸ਼ੋਥਹਾਰ' (Shothahara) ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੋਜ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੇਜਿਨ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋ ਵਿਰੋਧੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲਾ (Snigdha) ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਘਾਵ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਅਤੇ ਸੰਕਰਮਣ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਹਲਕਾ (Laghu) ਵੀ ਹੈ।
ਸਰਜਾ ਦੀਆਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਕੀ ਹਨ?
ਸਰਜਾ ਦੀ ਥੈਰੈਪਿਊਟਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸਦੇ ਸਵਾਦਾਂ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਫਾਰਮੈਕੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਦਵਾਈ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਪਹ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
| ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ (Guna) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ | |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa)ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਕਸਾਈ (Tikta-Kashaya) | ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੌੜਾ, ਫਿਰ ਜੀਭ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕਸਾਈ ਵਾਲਾ ਸਵਾਦ। | |
| ਗੁਣ (Guna) | ਸਨਿਗਧ (ਤੇਲ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) | ਇਹ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੈ। |
| ਵਿਰਿਆ (Virya) | ਸ਼ੀਤਲ (ਸਿਤਲ/ਠੰਢਾ) | ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੂਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) | ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੱਖਾ ਸਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕਾਰਜ | ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਪਹ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਲਾਲੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਸੰਕਰਮਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
ਸਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ?
ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਜਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਘੀ ਜਾਂ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਕਸ ਕਰਕੇ ਮਲਹਮ (ointment) ਵਜੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਪਾਊਡਰ, ਕੁਦਰਤੀ ਮਲਹਮ, ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਰਜਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰੀ ਲਾਗ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੂਨ ਦੇ ਵਿਗਾੜਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਔਸ਼ਧ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਸਰਜਾ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਰਜਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਵ੍ਰਣਰੋਪਣ' (ਘਾਵ ਭਰਨ) ਅਤੇ 'ਵਿਸਘਨ' (ਜ਼ਹਿਰ/ਸੰਕਰਮਣ ਨਾਸ਼ਕ) ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਪਹ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਜਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ (Dosage) ਕੀ ਹੈ?
ਸਰਜਾ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੂਧ ਨਾਲ), ਕਥਾ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਸਰਜਾ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਲਕੀਆਂ ਕੱਟਾਂ ਜਾਂ ਸਕਿਨ ਇਰਿਟੇਸ਼ਨ ਲਈ ਸਰਜਾ ਨੂੰ ਘੀ ਜਾਂ ਕੋਕੋਨਟ ਆਇਲ ਨਾਲ ਮਿਕਸ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੁਰਾਕ ਨਾ ਦਿਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਸਰਜਾ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਸਰਜਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਘਾਵ ਭਰਨ (ਵ੍ਰਣਰੋਪਣ) ਅਤੇ ਸੰਕਰਮਣ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ (ਵਿਸਘਨ) ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਪਹ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਜਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਸਰਜਾ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ), ਕਥਾ (ਉਬਾਲਿਆ ਪਾਣੀ), ਜਾਂ ਗੋਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਸਰਜਾ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕੱਟਾਂ ਜਾਂ ਸਕਿਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਘੀ ਜਾਂ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਕਸ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ