ਸਰ (Saccharum munja)
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਰ (Saccharum munja): ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਜਲਨ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਪਿਆਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਸਰ (Saccharum munja) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮਹੱਤਵ ਕੀ ਹੈ?
ਸਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ Saccharum munja ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਠੰਡਾ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਨਾੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਪਿਆਸ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਔਸ਼ਧਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਹ ਘਾਹ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਗਰਮੀ ਕੱਢਦੇ ਹੋਏ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਖਾਸ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪੌਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 'ਠੰਡੇ ਵੀਰਯ' (ਸ਼ੀਤਲ ਸ਼ਕਤੀ) ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਮਿੱਟੀ ਵਾਂਗ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਵਾਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਿੱਠਾਪਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਹਲਕੇ ਕਸੈਲੇਪਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਹਰਾ ਸਵਾਦ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ—ਮਧੁਰ (ਮਿੱਠਾ) ਅਤੇ ਕਸ਼ਾਯ (ਕਸੈਲਾ)—ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਧੁਰ ਹਿੱਸਾ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਸ਼ਾਯ ਗੁਣ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਬਹਣਾ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਖਾਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸਰ ਨੂੰ ਖੂਨ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਠੰਡੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੇ ਆਈ ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਸੁਸਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ।
"ਸਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਠੰਡੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਇਕੱਠੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਹੋਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।"
ਸਰ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਸਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗਰਮੀ, ਸੁੱਕਾਪਨ ਜਾਂ ਜਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਗੁਣ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ (Properties Table)
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਮਧੁਰ (ਮਿੱਠਾ) ਅਤੇ ਕਸ਼ਾਯ (ਕਸੈਲਾ) | ਮਿੱਠਾਪਣ ਪਿਆਸ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਸੈਲਾਪਣ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਸੰਨ (ਹਲਕਾ), ਸ਼ਿਓਰ (ਚਿਪਚਿਪਾ) | ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਡਾ) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਮਧੁਰ (ਮਿੱਠਾ) | ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
ਸਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ?
ਸਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਤਾਜ਼ੇ ਰਾਈਜ਼ੋਮ (rhizomes) ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕੜਾਹ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੜਾਹ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛਾਣ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਜਲਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬੇਹੱਦ ਪਿਆਸ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੜਾਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰੇਲੂ ਘੋਲ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਸਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਸਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਨਾੜੀ ਦੇ ਸੰਕਰਮਣ, ਜਲਨ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਪਿਆਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਠੰਡੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ (cooling diuretic) ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਸਰ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਸਦੇ ਮਧੁਰ (ਮਿੱਠੇ) ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਗੁਣਾਂ ਕਾਰਨ, ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸਰ ਦੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਸੁੱਕੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕੜਾਹ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਛਾਣ ਕੇ ਗਰਮ ਜਾਂ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ ਪੀਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਜੋੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਸਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਸਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਇਸਦੀ ਠੰਡਾਪਣ (Sheeta Virya) ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਕਸੈਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਨਾੜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਸਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਸੋਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਸਰ ਦੀਆਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੜਾਹ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਨਾੜੀ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਜਲਨ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਕਦੋਂ ਹੈ?
ਸਰ ਦੇ ਕੜਾਹ ਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਬੇਹੱਦ ਪਿਆਸ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਇਸਨੂੰ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਲੈਣਾ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ