ਸਪਤਲਾ (ਸ਼ਿਕਾਕਾਈ)
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਪਤਲਾ (ਸ਼ਿਕਾਕਾਈ): ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਬਾਲਾਂ ਦਾ ਕਲੀਨਜ਼ਰ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਸਪਤਲਾ (ਸ਼ਿਕਾਕਾਈ) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਉਪਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਸਪਤਲਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਕਾਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਲਤਾਦਾਰ ਬੂਟਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ, ਚਪਟੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਰਸਾਇਣਕ ਸ਼ੈਂਪੂ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਹਨਾਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਬਾਰੀਕ ਪਾਊਡਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਫੇਨ ਵਾਲਾ ਪੇਸਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਸਟ ਸਿਰ ਦੀ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਮਾਲਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਤਲਾ ਨੂੰ 'ਕੇਸਯ' (ਬਾਲਾਂ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ) ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਠੰਢੇ ਗੁਣ ਸਿਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦਾ ਸਵਾਦ ਇਸਦੀ ਦਵਾਈ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਕਸਾਉ (astringent) ਸੁਆਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਕਤ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਨੂੰ ਟੋਨ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਪਤਲਾ ਦਾ ਕਸਾਉ ਸੁਆਦ ਢਿੱਲੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਿਰ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਤੇਲ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਂ ਭਿੱਜੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਰਗੜਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਹਲਕਾ, ਮਿੱਟੀ ਵਰਗਾ ਫੇਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਗੀਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਗਹਿਰੀ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾਪਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਸਪਤਲਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਸਪਤਲਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਇਸਦੇ ਰਸ, ਗੁਣ, ਵਿਰਯ ਅਤੇ ਵਿਪਾਕ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰਣੀ ਇਸਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਖ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ:
| ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪੈਮਾਨਾ | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ |
|---|---|
| ਰਸ (ਸੁਆਦ) | ਕੌੜਾ (Tikta) ਅਤੇ ਕਸਾਉ (Kashaya) |
| ਗੁਣ (ਭਾਰ/ਸੁਭਾਅ) | ਹਲਕਾ (Laghu) ਅਤੇ ਰੂਖਾ (Ruksha) |
| ਵਿਰਯ (ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ) | ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਢਾ) |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਕੱਟੂ (ਤਿੱਖਾ) |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ |
ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸ਼ੈਂਪੂਆਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਚਮਕਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪਤਲਾ (ਸ਼ਿਕਾਕਾਈ) ਬਾਰੇ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕੀ ਸਪਤਲਾ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਅਤੇ ਖੁਰਸ਼ੀ (ਡੈਂਡਰਫ) ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਸਪਤਲਾ ਸਿਰ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖ ਕੇ ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਡੈਂਡਰਫ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਠੰਢੇ ਗੁਣ ਸਿਰ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਸੁੱਕੇ ਬਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਪਤਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਾਲ ਸੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਪਾਊਡਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸਨੂੰ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਤੇਲ ਜਾਂ ਚਿਕਨੀ ਮਿੱਟੀ (multani mitti) ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁੱਕੇਪਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸਪਤਲਾ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?
ਸਬ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 5-6 ਸ਼ਿਕਾਕਾਈ ਦੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ 30 ਮਿੰਟ ਭਿਓ ਲਓ। ਫਿਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਪੇਸਟ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦੀ ਮਾਲਸ਼ ਕਰੋ। 10-15 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋ ਲਓ। ਕੋਈ ਸਾਬਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਸਪਤਲਾ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਅਤੇ ਡੈਂਡਰਫ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਸਪਤਲਾ ਸਿਰ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਡੈਂਡਰਫ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਠੰਢੇ ਗੁਣ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸੁੱਕੇ ਬਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਪਤਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਸੁੱਕੇ ਬਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਪਤਲਾ ਨੂੰ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਤੇਲ ਜਾਂ ਚਿਕਨੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕੇਪਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸਪਤਲਾ (ਸ਼ਿਕਾਕਾਈ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲ ਬਹੁਤ ਸੁੱਕੇ ਹਨ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਪਤਲਾ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਲ ਜਾਂ ਹਲਕੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤੋ। ਇਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੇ ਵੱਧ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਬਾਲ ਟੁੱਟ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ