ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ (Samudra Lavana): ਪਾਚਨ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਫਾਇਦੇ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ (Samudra Lavana) ਕੀ ਹੈ?
ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖਾਰਾ ਲੂਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ (Pitta) ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ ਦੀ ਤਾਸੀਰ 'ਉਸ਼ਨ' (ਗਰਮ) ਅਤੇ ਸਵਾਦ 'ਲਵਣ' (ਖਾਰਾ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਸ਼ਧੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ ਦਾ ਖਾਰਾਪਣ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ ਨੂੰ ਹੀ ਸਵਾਦ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਊਤਕਾਂ (tissues) ਨੂੰ ਨਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਸਵਾਦ ਦਾ ਸਿਧਾ ਅਸਰ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ (Samudra Lavana) ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?
ਹਰੇਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਜਾਂ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਪੰਜ ਮੂਲ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ/ਪੰਜਾਬੀ) | ਮੁੱਲ | ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਲਵਣ (ਖਾਰਾ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਠੋਰਤਾ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ) | ਗੁਰੂ, ਸਨਿਗਧ | ਗੁਰੂ (ਭਾਰੀ) ਅਤੇ ਸਨਿਗਧ (ਚਿਕਨਾ/ਚਿਪਚਿਪਾ) — ਇਹ ਧੀਮੇ ਹਜ਼ਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਊਤਕਾਂ ਤੱਕ ਗਹਿਰਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਜ** (ਤਾਕਤ/ਤਾਸੀਰ) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਠੰਡ ਅਤੇ ਗੈਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਮਧੁਰ (ਮਿੱਠਾ) | ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਾਤੂਆਂ (tissues) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਕਰਮ** (ਮੁੱਖ ਕੰਮ) | ਦੀਪਨ, ਪਾਚਕ, ਵਿਰੇਚਕ | ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਣਾ ਹਜ਼ਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ (constipation) ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ (Samudra Lavana) ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ?
ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਇਸਦੀ 'ਦੀਪਨ' (ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ) ਅਤੇ 'ਪਾਚਕ' ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਬਣ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਖਾਣਾ ਹਜ਼ਮ ਨਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਵਿਰੇਚਕ (laxative) ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਮਲ ਤਿਆਗਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ (ਕਬਜ਼) ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਮਲ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਵਾਤਜਨਕ ਦੋਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਯੋਗੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
- ਚੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ: 125 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ 500 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ (ਲਗਭਗ 1/4 ਤੋਂ 1/2 ਚਮਚ) ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ।
- ਕਾੜ੍ਹੇ ਵਿੱਚ: 3-5 ਗ੍ਰਾਮ ਲੂਣ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ, ਛਾਣ ਕੇ ਪੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਗੋਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ: ਦਿਨ ਵਿੱਚ 1-2 ਵਾਰ, ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ।
ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਦੇਖੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜਾਂ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਵੈਦ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੇਵਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ ਨੂੰ ਸੁਬ੍ਹਾ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਪਾਚਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ 125 mg ਤੋਂ 500 mg ਤੱਕ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਬਿਨਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ।
ਕੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ ਕਬਜ਼ (constipation) ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ ਵਿੱਚ 'ਵਿਰੇਚਕ' (laxative) ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਲ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਕੇ ਕਬਜ਼ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੂਣ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ (Ushna) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜਲਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਮੰਡੂਕਪੱਰਨੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਓ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ
ਮੰਡੂਕਪੱਰਨੀ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਸਾਇਣ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸ਼੍ਰਿੰਗਿਆਦੀ ਚੂਰਨ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖਾਂਸੀ, ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਸ਼੍ਰਿੰਗਿਆਦੀ ਚੂਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖਾਂਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਰਕਟਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਕੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਲੋਧਰ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ, ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਸਕ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ
ਲੋਧਰ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ, ਭਾਰੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁਹਾਸਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕਸਾਈ ਗੁਣ ਖੂਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਕੇ ਤਵਚਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਮਲਕੰਦ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਣਾ
ਕਮਲਕੰਦ (ਕਮਲ ਦਾ ਤਣਾ) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਕਸੈਲਾ ਸੁਆਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਭਾਰੀਪਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵੱਚ ਤੇਲ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਜੰਟ
ਵੱਚ ਤੇਲ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇਲ ਹੈ। ਇਹ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਾਈਨਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਰਜੁਨ ਤਵਚਾ: ਦਿਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਤ-ਕਫ਼ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ
ਅਰਜੁਨ ਤਵਚਾ ਦਿਲ ਦੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਔਸ਼ਧੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਸ਼ਾਇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ