ਰੋਹੀਤਕ: ਪੀਤਾ-ਕਫ਼ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਲੀਵਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਟੋਨਿਕ ਅਤੇ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਔਸ਼ਧ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਰੋਹੀਤਕ (Rohitaka) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ?
ਰੋਹੀਤਕ (Eupomatia laurina) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਲੀਵਰ ਦੇ ਰੋਗਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਅਤੇ ਆਲੀ (ਸਪਲੀਨ) ਦੇ ਵਧਣ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕੌੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜੋ ਪੀਤਾ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥ 'ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ' (ਸੂਤਰਸਥਾਨ 17) ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਰਕਤਸ਼ੋਧਕ ਰਾਜਾ' ਜਾਂ 'ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰੋਹੀਤਕ ਨੂੰ ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ 'ਰਕਤਸ਼ੋਧਕ ਰਾਜਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰੋਹੀਤਕ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਇਸ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੇ ਰਸ, ਗੁਣ, ਵੀਰਯ ਅਤੇ ਵਿਪਾਕ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਲੀਵਰ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ:
| ਗੁਣ (Quality) | ਮੁੱਲ (Value) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ (Impact) |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਤਿਕਤ-ਕਸਾਯ (Tikta-Kashaya) | ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਸੁਆਦੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ |
| ਗੁਣ (ਗੁਣਵੱਤਾ) | ਲਘੂ-ਰੂਖਾ (Laghu-Ruksha) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ, ਜੋ ਭਾਰ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਸ਼ੀਤ (Sheeta) | ਸਰਦ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਪੀਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਰਿਵਰਤਨ) | ਕਟੂ (Katu) | ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੱਖਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਪਾਚਨ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ |
ਰੋਹੀਤਕ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਰੋਹੀਤਕ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈ: ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸਦੇ 'ਦੀਪਨ' ਗੁਣ (ਜੋ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ) ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਮੈਟਾਬੋਲਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੁਦਰਤੀ ਯੋਗਿਕ ਆਮ (Ama) ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਤਟਸਥ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਡਾਕਟਰ ਅਕਸਰ ਇਸਦੀ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਜਾਂ ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਚਬਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੋਹੀਤਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਸਿਰਫ਼ ਲੀਵਰ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ 'ਆਮ' (ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥ) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਔਸ਼ਧ ਹੈ।
ਰੋਹੀਤਕ ਵਰਤਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ?
- ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਕੱਚੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੰਤਾਨ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
- ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਰੋਹੀਤਕ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਰੋਹੀਤਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ (ਰਕਤਸ਼ੋਧਕ), ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ (ਦੀਪਨ) ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੀਵਰ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰੋਹੀਤਕ ਕਿਹੜੇ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਰੋਹੀਤਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੀਤਾ (Pitta) ਅਤੇ ਕਫ਼ (Kapha) ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੌੜਾ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੀਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦਾ ਹਲਕਾਪਨ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।
ਰੋਹੀਤਕ ਦਾ ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) ਕੀ ਹੈ?
ਰੋਹੀਤਕ ਦਾ ਵੀਰਯ 'ਸ਼ੀਤ' (Sheeta) ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਠੰਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਜ ਜਾਂ ਬੁਖਾਰ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਰੋਹੀਤਕ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਰੋਹੀਤਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ (ਰਕਤਸ਼ੋਧਕ), ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ (ਦੀਪਨ) ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੀਵਰ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰੋਹੀਤਕ ਕਿਹੜੇ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਰੋਹੀਤਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੀਤਾ (Pitta) ਅਤੇ ਕਫ਼ (Kapha) ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੌੜਾ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੀਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦਾ ਹਲਕਾਪਨ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।
ਰੋਹੀਤਕ ਦਾ ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) ਕੀ ਹੈ?
ਰੋਹੀਤਕ ਦਾ ਵੀਰਯ 'ਸ਼ੀਤ' (Sheeta) ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਠੰਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਜ ਜਾਂ ਬੁਖਾਰ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ