ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ: ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ (Punarnavasava) ਕੀ ਹੈ?
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਇੱਕ ਖੁਰਾਕੀ ਟੋਨਿਕ ਹੈ ਜੋ ਪੁਨਰਨਵਾ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੋਜ (Edema) ਅਤੇ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਨੂੰ 'ਉਸ਼ਣ ਵੀਰਯ' (ਗਰਮ ਤਾਕਤ) ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕੌੜਾ (ਤਿਕਤ) ਅਤੇ ਕਸੈਲਾ (ਕਸ਼ਾਯ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਖਾਸ ਭੂਮਿਕਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਦਾ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਕਸੈਲਾ ਸਵਾਦ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤੋਸੀਖਾਨਾ (ਖੂਨ) ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਦੇ ਗੁਣ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ਾਂ (ਵਾਤ, ਪਿੱਤ, ਕਫ਼) 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਣ ਦਾ ਢੰਗ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਤਿਕਤ, ਕਸ਼ਾਯ | ਜ਼ਹਿਰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ, ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ, ਸੋਜ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਘਾਵ ਭਰਨਾ। |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ) | ਲਘੂ, ਤਿਕਸ਼ਣ | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਿਕਣਾਹਟ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਉਸ਼ਣ (ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਬਾਅਦ) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ) | ਪਾਚਨ ਬਾਅਦ ਤਿੱਖਾ ਅਸਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਲ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਹੋਏ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਬ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੋਜ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦਵਾਈ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਜਮੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਦਵਾਈ ਪੇਸ਼ਾਬ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ 'ਮੂਤਰਲ' ਅਤੇ 'ਸ਼ੋਥਹਰ' ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 15-30 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੈਣਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੂਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੁਦ ਤੋਂ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ (Edema) ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਦੀ ਮਿਆਦ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ 2-4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਪੇਟ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ (Edema) ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਦੀ ਮਿਆਦ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ 2-4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਪੁਨਰਨਵਾਸਵ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਪੇਟ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ