ਪਾਰਿਜਾਤ (ਰਾਤਰਾਣੀ)
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਪਾਰਿਜਾਤ (ਰਾਤਰਾਣੀ): ਗਠੀਆ, ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦਾ ਆਧਾਰ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਪਾਰਿਜਾਤ (ਰਾਤਰਾਣੀ) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਖਾਸ ਹੈ?
ਪਾਰਿਜਾਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ 'ਰਾਤਰਾਣੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਐਂਟੀ-ਇਨਫਲੇਮੇਟਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਂਗ ਗਠੀਆ (Arthritis) ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ Nyctanthes arbor-tristis ਹੈ। ਇਹ ਪੌਦਾ ਦਿਨ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਖਿੜ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸਦੇ ਫੁੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੁ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ 'ਤਿਕਤ' (ਕੌੜਾ) ਰਸ ਅਤੇ 'ਉਸ਼ਣ' (ਗਰਮ) ਵਿਰਯਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੱਥ: ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੁ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਰਿਜਾਤ ਦਾ ਕੌੜਾ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸਨੂੰ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੁੱਖ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹਨ?
ਪਾਰਿਜਾਤ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਸ (ਸਵਾਦ) ਅਤੇ ਵਿਰਯਾ (ਊਰਜਾ) ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੌੜਾ, ਹਲਕਾ ਪਾਚਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਯੋਜਨ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸਦਾ ਵੱਧ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸੋਜਾਂ ਅਤੇ ਅਕੜਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਟੇਬਲ ਦੇਖੋ:
| ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ (ਪ੍ਰੋਪਰਟੀ) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਤਿਕਤ (ਕੌੜਾ) | ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਭਾਰ/ਹਲਕਾਪਣ) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) | ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰੀਪਨ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਯਾ (ਊਰਜਾ) | ਉਸ਼ਣ (ਗਰਮ) | ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬੁਖਾਰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ) | ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। |
| ਪ੍ਰਭਾਵ | ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲਾ | ਗਠੀਆ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। |
ਪਾਰਿਜਾਤ (ਰਾਤਰਾਣੀ) ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਗਠੀਆ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਲਈ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਇਸਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਣਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇਸਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਨਾ ਪੀਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਕੌੜਾਪਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੁਏਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਘੀ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਵਧੇਰੇ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ।
ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੱਥ: ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਚਾਹ ਗਠੀਆ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਅਕੜਨ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕੀ ਮੈਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੀ ਚਾਹ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਨਹੀਂ, ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੀਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 2-3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਇਲਾਜ ਵਜੋਂ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਪਾਰਿਜਾਤ ਐਸਿਡ ਰਿਫਲੈਕਸ (Acid Reflux) ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤੋਂ। ਇਸਦਾ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ ਸਵਾਦ ਅਮਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਘੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਔਸ਼ਧੀ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਖੂਨ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੱਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਮੈਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੀ ਚਾਹ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਨਹੀਂ, ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੀਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 2-3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਇਲਾਜ ਵਜੋਂ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਪਾਰਿਜਾਤ ਐਸਿਡ ਰਿਫਲੈਕਸ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤੋਂ। ਇਸਦਾ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ ਸਵਾਦ ਅਮਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਘੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਔਸ਼ਧੀ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਖੂਨ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੱਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਗਜਪਿੱਪਲੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਇਲਾਜ
ਗਜਪਿੱਪਲੀ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸਮ ਅਤੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਧਾਰਨ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਨੀਲੀ (Neeli) ਦੇ ਲਾਭ: ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਨੀਲੀ (Neeli) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਖੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਰਨਿਕਾਰਾ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਜ਼ਖਮ ਭਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਕਰਨਿਕਾਰਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਖਮ ਭਰਨ ਅਤੇ ਸੋਜ ਕਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਸੈਲਾ ਸਵਾਦ ਖੂਨ ਨੂੰ ਗਾੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੇਦਸਕ (Litsea glutinosa) ਦੇ ਲਾਭ: ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤ्वਚਾ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮੇਦਸਕ (Litsea glutinosa) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪੇਸਟ ਕੱਟਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਭੰਗ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਦਰਦ, ਬੇਖੁਣੀ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਭੰਗ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਦਰਦ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਮੁੰਦਰ ਫੇਨਾ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਕਫ਼ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਘਾਵ ਭਰਨ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਧੀ
ਸਮੁੰਦਰ ਫੇਨਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਖਣਿਜ ਹੈ ਜੋ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ