ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ: ਪਿੱਤਾ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਉਹ ਖਾਸ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੈ ਜੋ ਚਾਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਚਮੜੀ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ' ਕਹਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤਾ (Pitta) ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੰਭ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸੋਜਨਾ (ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੁਹਾਸੇ ਤੱਕ) ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੌੜਾ ਸੁਆਦ ਖਾਣ ਜਾਂ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਪਿੱਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜੇ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸ਼ਾਮ 3 ਤੋਂ 7 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ (ਪਿੱਤਾ ਪ੍ਰਹਾਰ) ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਦੀ-ਨਾਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ?
ਮੈਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਦਾਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧੁੱਪ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਇਸ ਘਿਓ ਨੂੰ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੇਸਟ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦਾ ਸ਼ੀਤ ਵੀਰਯ (ਠੰਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ) ਪਿੱਤਾ ਦੀ ਆਗਨੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮਾਤਰਾ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ 15 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਦੀ ਦਰਦ (ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ) ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਇਹ ਫਾਰਮੂਲਾ ਆਪਣੇ ਕੌੜੇ ਸੁਆਦ ਕਾਰਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੱਫ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
| ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ | ਪ੍ਰਭਾਵ | ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸੁਆਦ) | ਤਿਕਤ (ਕੌੜਾ) | ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਅ ਕਰਨ ਵਾਲਾ |
| ਗੁਣ (ਭਾਰੀਪਨ/ਹਲਕਾਪਨ) | ਗੁਰੂ (ਭਾਰੀ) ਅਤੇ ਲਿਖੇ (ਸੁੱਕਾ) | ਸੋਜਨਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਸ਼ੀਤ (ਠੰਡਾ) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਤਿ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜਲਨ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਆਦ) | ਤਿਕਤ (ਕੌੜਾ) | ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ |
ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਲਓ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਲਗਾਓ। ਪਰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਰੱਖੋ। ਭਾਰੀ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਧੀਮਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਜਵਾਬ (FAQ)
ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ ਲੈਣ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਕੀ ਹੈ?
ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਮ 3 ਤੋਂ 7 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਿੱਤਾ ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਬਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਘੱਟ ਹੈ ਜਾਂ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਧੇਰੇ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਲਗਾਇਆ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੱਫ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ ਲੈਣ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਮ 3 ਤੋਂ 7 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈਣ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਤੈਅ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੰਚਤਿਕਤ ਘਿਓ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਵੇਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉਪਾਅ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਕੱਚੇ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਗੜੇ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਆਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ
ਪਕੇ ਹੋਏ ਆਮ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਲਾਭ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ