ਨਾਰੀਅਲ (Narikela) ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਢਕ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਨਾਰੀਅਲ (Narikela) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
ਨਾਰੀਅਲ (Narikela) ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵਾਤ (Vata) ਅਤੇ ਪਿੱਤ (Pitta) ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਸ਼ਧ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਨਾਰੀਅਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਗੂਦਾ ਕੁਦਰਤ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਭੋਜਨ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਠੰਢਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (Charaka Samhita) ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਅਲ ਨੂੰ ਬਲਯ (ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਢਾ) ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਐਸੀ ਘੱਟ ਖਾਸ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਪਿਆਸ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਪੋਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਵਧਾਏ।
"ਨਾਰੀਅਲ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਉਹ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
ਨਾਰੀਅਲ (Narikela) ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਨਾਰੀਅਲ (Narikela) ਦੇ ਗੁਣ ਇਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸਵਾਦ (ਮਧੁਰ), ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਤੇਲੀਦਾਰ ਗੁਣ (ਗੁਰੂ, ਸ਼ਨਿਗਧ) ਅਤੇ ਠੰਢੀ ਸ਼ਕਤੀ (ਸ਼ੀਤ ਵਿਰਿਆ) 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਕਾਪਨ, ਤਿੱਖਾਪਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਲਗਮ ਜਾਂ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕਿ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਾਧਾਰਨ ਪਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਕਿਉਂ ਵਧੇਰੇ ਹਾਈਡਰੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਇਸਦੇ ਦ੍ਰਵਯਗੁਣ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿੱਠਾ ਅਸਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਠੰਢਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰੀਅਲ (Narikela) ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ (Meaning) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ (Effect) |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਮਧੁਰ (ਮਿੱਠਾ) | ਪੇਟ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਿਆਸ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ |
| ਗੁਣ (Guna) | ਗੁਰੂ (ਭਾਰੀ), ਸ਼ਨਿਗਧ (ਤੇਲੀਦਾਰ) | ਸੁੱਕੇਪਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਵਿਰਿਆ (Virya) | ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਢਾ) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਮਧੁਰ (ਮਿੱਠਾ) | ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ |
| ਦੋਸ਼ ਕਾਰਕ (Dosha Effect) | ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਕੱਫ਼ (Kapha) ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਵੱਧ ਖਾਧਾ ਜਾਵੇ |
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਰੀਅਲ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖਾਣਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
ਨਾਰੀਅਲ (Narikela) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਨਾਰੀਅਲ (Narikela) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਇਸਦਾ ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਗੂਦਾ ਖਾਣਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਣੀ ਤਰਸ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਭੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਸੁੱਕੀ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਨ ਜਾਂ ਤਿੱਖਾਪਨ (Acidity) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚੰਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਜ਼ਮ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਨਾਰੀਅਲ (Narikela) ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ?
ਨਾਰੀਅਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ (Balya) ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਨ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇਪਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰੀਅਲ ਦੀ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਕਿੰਨੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਸਿਹਤਮੰਦ ਲੋਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਗੂਦਾ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੱਫ਼ (Kapha) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਵਧੇਰੇ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਕੀ ਨਾਰੀਅਲ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਨ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਨ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾਪਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਠੰਢੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਪੇਟ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਤੇਲ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਤੇਲ ਸੁੱਕੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮ ਭਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰ ਦੀ ਮਸਾਜ ਲਈ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜੋ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉਪਾਅ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਕੱਚੇ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਗੜੇ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਆਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ
ਪਕੇ ਹੋਏ ਆਮ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਲਾਭ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ