ਮੌਸਰੀ (ਸਰਸੋਂ) ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਪਾਚਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ, ਕਫ ਘਟਾਓ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ

ਮੌਸਰੀ ਕੀ ਹੈ?

ਮੌਸਰੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਸਰਸੋਂ ਦੇ ਬੀਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਇੱਕ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਜੀਰਨ ਅਗਨੀ) ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਕਫ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਛੋਟੇ ਸੁਨਹਿਰੀ-ਭੂਰੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਬੋਤਲ ਨਾਕ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਸਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਸਾਡੀਆਂ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਭੁੰਨਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਫਟ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸੁਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੇ ਦਵਾਈ ਵਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਮੌਸਰੀ ਨੂੰ ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) ਵੀਰਯ ਅਤੇ ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) ਰਸ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖਾਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਈਆਂ ਬਾਧਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਲਕੀਆਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ ਜੋ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੌਸਰੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੰਡਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ, ਸੁਸਤ ਜਾਂ ਭੀੜ-ਭਾੜ ਵਾਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

"ਮੌਸਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਕਫ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ ਹੈ।"

ਮੌਸਰੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?

ਮੌਸਰੀ ਦੀ ਗਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਰੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਕਟੁ ਰਸ ਜੀਭ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹੀ ਚਯਾਪਚਯ (ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ) ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੀ ਹਲਕੀ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਧੂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰੀਪਨ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪੇਟ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦ੍ਰਵਿਅਗੁਣ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:

ਮੌਸਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ?

ਮੌਸਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਕੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਭੋਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮੌਸਰੀ ਦੀ ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਅਤੇ ਕੋਮਲਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਖੰਘ, ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਾਕ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ।

"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੌਸਰੀ ਕਫ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਲਕਾਪਨ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

ਕੀ ਮੌਸਰੀ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਮੌਸਰੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਅਤਿਰਿਕਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਚਰਬੀ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਮੈਂ ਪਿੱਤ ਜਾਂ ਅਮਲੀਤਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਮੌਸਰੀ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਨਹੀਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਮਲੀਤਾ (Acid Reflux) ਜਾਂ ਉੱਚ ਪਿੱਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੌਸਰੀ ਦੀ ਦਵਾਈ ਵਾਲੀ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮੌਸਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?

ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਤੇਲ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਪਾਊਡਰ ਵਰਤੋ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨ ਕੇ ਵੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ।