ਮੋਚਰਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਮੋਚਰਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਖੂਨ ਵਹਾਅ ਰੋਕੋ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਮੋਚਰਸ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਮੋਚਰਸ ਸਿੱਧੂ (Deodar) ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਰਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਖੂਨ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਗਰਮੀ (ਪਿੱਤ) ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਕਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਹਾਅ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚੱਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਰਗੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਯਾਦ ਆਵੇਗੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਸੋਈਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੋਚਰਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਕੜੀ ਨੂੰ ਗਾੜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਕਸਾਵਟ (Astringent) ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਮੋਚਰਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਕਤਪਿੱਤ (ਖੂਨ ਸਬੰਧੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ) ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਠੰਢਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮੋਚਰਸ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਕੀ ਹਨ?
ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੋਚਰਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਤਿਰਿਕਤ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਗੁਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ (Explanation) |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕਸਾਵਟ (Astringent) ਅਤੇ ਕੌੜਾ (Bitter)। ਇਹ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਭਾਰੀ (Heavy) ਅਤੇ ਸੁਖੀ (Dry)। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਨੂੰ ਕਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਯ (Virya) | ਸ਼ੀਤਲ (Cooling)। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਉਸ਼ਣ (Heating after digestion)। ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। |
ਮੋਚਰਸ ਕਿਉਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਮੋਚਰਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੂਨ ਵਹਾਅ, ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਘਾਟ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਪਿੱਤ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੂਨੀ ਮਲ ਜਾਂ ਉਲਟੀ ਵਿੱਚ ਖੂਨ) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖੂਨ ਰੋਕਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਡੀ-ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੋਚਰਸ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਕਤ-ਸ਼ੋਧਕ (Blood purifier) ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੋਚਰਸ ਦੇ ਆਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਕੀ ਹਨ?
ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮੋਚਰਸ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਪਾਚਨ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰਤਾ ਜਾਂ ਕਬਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਧ, ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਸਲਾਹ ਦੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮੋਚਰਸ ਬਾਰੇ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕੀ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਮੋਚਰਸ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਨਹੀਂ, ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਚਰਸ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਤਾਂ ਹੀ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਖੂਨ ਵਹਾਅ ਦੀ ਆਪਾਤਕਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਖਾਸ ਮਾਤਰਾ ਦੱਸੇ। ਇਹ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਰੂਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੋਚਰਸ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ?
ਮੋਚਰਸ ਸਿੱਧੂ (Deodar) ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਰਾਲ (Resin) ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦਵਾਈ ਵਰਗੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਸਿੱਧੂ ਦਰੱਖਤ ਦਾ ਠੋਸ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਰਾਲ ਦੀ ਕਸਾਵਟ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਮੋਚਰਸ ਦੀ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮੋਚਰਸ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (ਪਾਉਡਰ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੋਲ ਕੇ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚਾਟ ਵਜੋਂ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ (50-100 mg) ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਮੋਚਰਸ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਨਹੀਂ, ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਚਰਸ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਤਾਂ ਹੀ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਖੂਨ ਵਹਾਅ ਦੀ ਆਪਾਤਕਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਖਾਸ ਮਾਤਰਾ ਦੱਸੇ।
ਮੋਚਰਸ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ?
ਮੋਚਰਸ ਸਿੱਧੂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਰਾਲ (Resin) ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦਵਾਈ ਵਰਗੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਸਿੱਧੂ ਦਰੱਖਤ ਦਾ ਠੋਸ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਮੋਚਰਸ ਦੀ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਮੋਚਰਸ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (ਪਾਉਡਰ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੋਲ ਕੇ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ (50-100 mg) ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਵਿਆਘ੍ਰਨਖੀ (Capparis zeylanica): ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਵਿਆਘ੍ਰਨਖੀ (Capparis zeylanica) ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੇ ਕੌੜੇ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਗਰਮ ਗੁਣਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਿਓ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਇਕਾਯੁਤੀ ਰਸਾਇਣ: ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਇਕਾਯੁਤੀ ਰਸਾਇਣ ਇੱਕ ਖਾਸ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਟੋਨਿਕ ਹੈ ਜੋ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਿੱਠਾ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੋਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਾਨ (ਚਾਵਲ): ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਠੰਢਾ ਅਨਾਜ
ਧਾਨ ਜਾਂ ਚਾਵਲ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਠੰਢਾ ਅਨਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਟ ਦੀ ਕੰਧ ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਕਤ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਖਰੋਟ (ਅਖਰੋਟ): ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਟੋਨਿਕ
ਅਖਰੋਟ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਭੋਜਨ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੇ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲੇ ਗੁਣ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਾਂਸੀ ਭਸਮ: ਚਮੜੀ, ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਾਅ
ਕਾਂਸੀ ਭਸਮ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ, ਪਾਚਕ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਧਾਤੂ ਦੀ ਸੁਆਹ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਅੜਕੀ (ਪੀਜ਼ੀਅਨ ਪੀ): ਪਾਚਨ, ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤ्वਚਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਲਾਭ
ਅੜਕੀ (ਪੀਜ਼ੀਅਨ ਪੀ) ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਦਾਲ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ