ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ (ਪੰਜਾਬੀ: ਕਾਂਡੀਆ ਜੜੀ) ਦੇ ਫਾਇਦੇ, ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਖੂਨ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਗੁਣ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ (Mayurashikha) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਕਾਂਡੀਆ' ਜਾਂ 'ਘਾਹ ਵਾਲੀ ਜੜੀ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ Actiniopteris radiata ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਰੋਕਣ (styptic) ਅਤੇ ਦਸਤਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਦ੍ਰਵਯਗੁਣ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਵਿੱਚ 'ਸ਼ੀਤ ਵੀਰਯ' (ਠੰਡੀ ਊਰਜਾ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ: ਕਸ਼ਾਯ (ਸੁੱਕਣ ਵਾਲਾ/ਕਸੈਲਾ) ਅਤੇ ਤਿਕਤ (ਕੌੜਾ)। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ (Pitta) ਅਤੇ ਕੱਫ਼ (Kapha) ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਵਾਤ (Vata) ਦੋਸ਼ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਖੂਨ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਖਾਸ ਚਰਚਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
"ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਦਾ ਕਸ਼ਾਯ ਅਤੇ ਤਿਕਤ ਰਸ ਸਿਰਫ਼ ਸਵਾਦ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।"
ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ (ਰਸ, ਗੁਣ, ਵੀਰਯ) ਕੀ ਹਨ?
ਹਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਸਦੇ ਮੂਲ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਦੇ ਗੁਣ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਖੂਨ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਿਕਾਲਣ ਲਈ ਕਾਰਗਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ/ਪੰਜਾਬੀ) | ਮਾਨ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਕਸ਼ਾਯ (ਕਸੈਲਾ), ਤਿਕਤ (ਕੌੜਾ) | ਕਸ਼ਾਯ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਤਿਕਤ ਜ਼ਹਿਰ ਨਿਕਾਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ) | ਲਘੁ (ਹਲਕਾ), ਰੂਖਸ਼ (ਸੁੱਕਾ) | ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਣ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਸ਼ੀਤ (ਠੰਡਾ) | ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਜਨਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਹਾਜ਼ਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) | ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। |
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿੱਥੇ ਖੂਨ ਦਾ ਵਹਿਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਧੀ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਪਚਾਰ ਹੈ।"
ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ), ਕਫ਼ (ਕੱਢਾ) ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਖੁਰਾਕ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਚੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਔਸ਼ਧ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਵਾਂ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਖੂਨ ਰੋਕਣਾ (Raktastambhana) ਅਤੇ ਦਸਤਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2-1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ/ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕਫ਼ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ (1-2 ਦਿਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਕੀ ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਗੁਣ 'ਰੂਖਸ਼' (ਸੁੱਕਾ) ਹੈ, ਇਸਲਈ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਖੂਨ ਰੋਕਣ (Raktastambhana) ਅਤੇ ਦਸਤਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2-1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕਫ਼ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ (1-2 ਦਿਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਵਰਤਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?
ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦਾ ਗੁਣ ਸੁੱਕਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਮਯੂਰਾਸ਼ਿਖਾ ਦਾ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਟ ਜਾਂ ਸੁੱਕਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਬਿਨਾਂ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ