ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ (ਸਿਟਰਾਨ ਜੂਸ) ਦੇ ਫਾਇਦੇ, ਪਾਚਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਕੀ ਹੈ?
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ, ਜੋ ਕਿ ਸਿਟਰਾਨ (ਨਾਰੰਗੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਫਲ) ਦਾ ਰਸ ਹੈ, ਪਾਚਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੱਕੜ ਜਾਂ ਉਲਟੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ 'ਉਸ਼ਨ ਵੀਰਯ' (ਗਰਮ ਤਾਕਤ) ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਵਾਦ 'ਅਮਲ' (ਖੱਟਾ) ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੁ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਔਸਧੀ ਪਦਾਰਥ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਦਾ ਸਵਾਦ 'ਅਮਲ' ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਸਵਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਹਰੇਕ ਸਵਾਦ ਦਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਖਾਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਦੇ ਗੁਣ ਇਸਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮਾਨ (ਮੁੱਲ) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਅਮਲ (ਖੱਟਾ) | ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ) | ਲਘੂ, ਤਿਕਸ਼ਣ | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਤਿਕਸ਼ਣ (ਤੇਜ਼) — ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਸੋਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ |
| ਵੀਰਯ (ਤਾਕਤ) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਭਾਵ) | ਅਮਲ (ਖੱਟਾ) | ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਖੱਟਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ |
| ਦੋਸ਼ ਕਰਮ | ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਵਾਤ ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ |
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਲ ਰਸ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ 'ਦੀਪਨ' (ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ) ਅਤੇ 'ਪਾਚਨ' (ਪਾਚਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ।
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣ ਜਾਂ ਹਜ਼ਮ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਜੂਸ ਵਜੋਂ, ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਕੁਝ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੱਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਰੱਖੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਬਾਰੇ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ?
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਲਟੀ ਜਾਂ ਚਿੱਕੜ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਜੂਸ ਵਜੋਂ ਜਾਂ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ) ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੈਣਾ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਸਭ ਨੂੰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਔਸਧੀ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਚਿਕਿਤਸਕ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਦੀਪਨ' (ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ 'ਪਾਚਨ' (ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਦੀ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਜੂਸ ਦੋ ਵਾਰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਵਧੇਰੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਤੁਲੰਗ ਰਸ ਦਾ ਵੀਰਯ 'ਉਸ਼ਨ' (ਗਰਮ) ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਿੱਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉਪਾਅ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਕੱਚੇ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਗੜੇ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਆਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ
ਪਕੇ ਹੋਏ ਆਮ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਲਾਭ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ