ਮਤੁਲੰਗਾ (ਮੋਤੀ ਨਿੰਬੂ): ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਲਾਭ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਮਤੁਲੰਗਾ (Matulunga) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਖਾਸ ਹੈ?
ਮਤੁਲੰਗਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਮੋਤੀ ਨਿੰਬੂ' ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਸੀਤਰੋਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (Agni) ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਧਾਰਨ ਨਿੰਬੂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਖਾਸ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਹੌਲੀ ਪਚਣ ਵਾਲੀ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਦਿੱਤੇ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਔਸਧ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸਦੀ ਮੋਟੀ ਛਿੱਲ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਇਸਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਲੋਕ ਇਸਦਾ ਗੂਦਾ ਘਿਓ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਇਸਦੀ ਤਿੱਖਾਪਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਾਜ਼ਾ ਛਿੱਲ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਟੁਕੜਾ ਚਬਾਉਣ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਝੂਲਣ (nausea) ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਮਲਾ (ਖੱਟਾ) ਸਵਾਦ ਪੇਟ ਦੀ ਭਿੱਤੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਚਕ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵਾਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ (Pitta) ਵੱਧ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤਿੱਖਾਪਣ ਜਾਂ ਐਸਿਡਿਟੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਮਤੁਲੰਗਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋਲੀ ਫਲ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅਤਿ-ਗਰਮ ਕੀਤੇ।
ਮਤੁਲੰਗਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਮਤੁਲੰਗਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੋਸ਼ 'ਤੇ ਅਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ, ਗੁਣ, ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਬਾਅਦ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਤੁਲੰਗਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੇਰਵਾ | ਅਰਥ |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਖੱਟਾ (Amla) | ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਲਖੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (Light), ਤਿੱਖਾ (Sharp) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾਪਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਲ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਉਸ਼ਨ (Hot) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੂ (Pungent) | ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੱਖਾਪਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕ੍ਰਿਆ | ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। |
ਮਤੁਲੰਗਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਮਤੁਲੰਗਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਇਸਦੀ ਛਿੱਲ ਜਾਂ ਗੂਦਾ ਘਿਓ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਝੂਲਣ ਜਾਂ ਗੈਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਛਿੱਲ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਚਬਾਉਣਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਤਿੱਖਾਪਣ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਫਲ ਮਲ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਗੈਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਤੁਲੰਗਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਿਓ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਗੁਣ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਮਤੁਲੰਗਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਮਤੁਲੰਗਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (Agni) ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਹੌਲੀ ਪਚਣ ਵਾਲੀ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੈਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਤੁਲੰਗਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਮਤੁਲੰਗਾ ਨੂੰ ਘਿਓ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੀ ਛਿੱਲ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਚਬਾ ਕੇ ਵੀ ਝੂਲਣ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਮਤੁਲੰਗਾ ਸਭਨਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?
ਮਤੁਲੰਗਾ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ (Pitta) ਵੱਧ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਸਿਡਿਟੀ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਮਤੁਲੰਗਾ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਮਤੁਲੰਗਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (Agni) ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਹੌਲੀ ਪਚਣ ਵਾਲੀ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੈਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਤੁਲੰਗਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਮਤੁਲੰਗਾ ਨੂੰ ਘਿਓ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੀ ਛਿੱਲ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਚਬਾ ਕੇ ਵੀ ਝੂਲਣ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਮਤੁਲੰਗਾ ਸਭਨਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?
ਮਤੁਲੰਗਾ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ (Pitta) ਵੱਧ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਸਿਡਿਟੀ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ