ਮਰਿਚ (ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ): ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਮਰਿਚ (ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ) ਕੀ ਹੈ?
ਮਰਿਚ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਪੈਪਰ (Black Pepper) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅਗਨੀ) ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਤਿੱਖਾ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਦ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਰਿਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਿੱਖਾਪਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਤਾਂ (ਆਮ) ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਕਾਤੂ (Trikatu) ਨਾਮਕ ਦਵਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਹੌਲੀ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (Charaka Samhita) ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਿਚ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਦਾਣਾ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਚਬਾਉਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਰਿਚ ਦੀ 'ਉਸ਼ਨ ਵਿਰਿਆ' (Ushna Virya) ਜਾਂ ਗਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਠੰਢੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ: ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਰਿਚ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ (ਸ਼ਰੋਤਸ) ਵਿੱਚੋਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਸ਼ਧ ਹੈ।
ਮਰਿਚ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਮਰਿਚ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖਾ ਸਵਾਦ, ਹਲਕਾਪਣ ਅਤੇ ਗਰਮ ਊਰਜਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਯੋਜਨ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਜਾਂ ਨਾਕ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਬਲਗਮ (ਮਿਕਸ) ਨੂੰ ਸੁੱਕਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮਰਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੇਗਾ।
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ) | ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ), ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀਪਣ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਿਆ (Virya) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ (Vata) ਅਤੇ ਕਫ਼ (Kapha) ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ) | ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤਿੱਖਾਪਣ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਪਿਤਾ (Pitta) ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ। |
ਸੁਨਹਿਰੀ ਨਿਯਮ: ਮਰਿਚ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਿਤਾ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਛੋਟੀ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਕਰੋ।
ਮਰਿਚ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਮਰਿਚ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਚਬਾਉਣਾ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕੌੜਾ ਪੀਣਾ, ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣਾ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਲਕੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਪਾਚਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਮਰਿਚ (ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ) ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਮਰਿਚ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅਗਨੀ) ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਤਾਂ (ਆਮ) ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਰਿਚ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਮਰਿਚ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਚਬਾਉਣਾ, ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ, ਜਾਂ ਚੂਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਛੋਟੀ ਮਾਤਰਾ (ਅੱਧਾ ਚਮਚ) ਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਮਰਿਚ ਪਿਤਾ ਦੋਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਰਿਚ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਪਿਤਾ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤਣ 'ਤੇ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਰਿਚ ਦੇ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਮਰਿਚ ਦਾ ਰਸ (ਸਵਾਦ) ਤਿੱਖਾ, ਗੁਣ (ਭਾਰ) ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ, ਅਤੇ ਵਿਰਿਆ (ਸ਼ਕਤੀ) ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਮੀ ਅਤੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਕੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ