ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਦੇਸੀ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ (Mahatiktaka Ghrita) ਕੀ ਹੈ?
ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ ਅਤੇ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਘਿਓ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ (Toxins) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਠੰਡੀ (ਸ਼ੀਤ ਵੀਰਿਆ) ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਕੌੜਾ (ਤਿਕਤ ਰਸ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਕੁਸ਼ਠਘਨ' (ਚਮੜੀ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੂਨ ਗਰਮ ਹੋ ਕੇ ਖਾਰਸ, ਦਾਦ, ਮੁਹਾਸੇ ਜਾਂ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਘਿਓ ਉਸੇ ਜੜ੍ਹ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਬਹੁਤ ਕੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਵਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਕੌੜਾ ਸਵਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਔਸ਼ਧੀ ਖੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਗੰਦਗੀ ਨੂੰ ਛਾਣ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਉਪਾਅ ਹੈ।
ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ?
ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ (Raktashodhak) ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਲਾਲ ਦਾਣੇ, ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਜਲਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਘਿਓ ਜਿਗਰ (Liver) ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਰਸ ਜਾਂ ਖੂਨ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦਾ ਰੋਗ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੈਦ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸੇ ਘਿਓ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਕੇ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ (ਦ੍ਰਵਿਆ ਗੁਣ)
ਹਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਮੂਲ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕੀ ਕਰੇਗੀ। ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ ਦੇ ਗੁਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ/ਪੰਜਾਬੀ) | ਮਾਨ (Value) | ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਤਿਕਤ (ਕੌੜਾ) | ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਤਬੀਅਤ) | ਸਨਿਗਧ (ਚਿਕਨਾ) | ਸੁੱਕੇਪਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਊਤਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਿਆ (ਤਾਕਤ) | ਸ਼ੀਤ (ਠੰਡੀ) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੜਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਚਣ بعد) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ) | ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁਚੱਲਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਪਿੱਤ-ਕਫ਼ ਸ਼ਾਮਕ | ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। |
ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ ਦਾ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ ਦਾ ਸੇਵਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁਨਗੁਨੇ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਦਾ ਕੌੜਾ ਸਵਾਦ ਹਲਕਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪਚਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਲੈਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਧਾ ਚਮਚ (3-5 ਗ੍ਰਾਮ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਬਹੁਤ ਕੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਗੁੜ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਮਿਲਾਓ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੋਟੀ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੈਦ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੋਟ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਾਇਰੀਆ, ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਹਜ਼ਮੇ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ। ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵੈਦ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ ਦਾ ਸੇਵਨ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਨਗੁਨੇ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕੌੜਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਗੁੜ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜੀ ਹਾਂ, ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ (Raktashodhak) ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੈ।
ਮਹਾਤਿਕਤਕ ਘਿਓ ਦੇ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਹਨ?
ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਤਾਸੀਰ ਠੰਡੀ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਕੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਬਿਗੜ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੇਟ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵੈਦ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਹੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉਪਾਅ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਕੱਚੇ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਗੜੇ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਆਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ
ਪਕੇ ਹੋਏ ਆਮ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਲਾਭ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ