ਮਧੁਯਸ਼ਟਿਆਦਿ ਤੈਲਮ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਮਧੁਯਸ਼ਟਿਆਦਿ ਤੈਲਮ: ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦੀ ਤਾਪ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਠੰਢਾ ਤੇਲ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਮਧੁਯਸ਼ਟਿਆਦਿ ਤੈਲਮ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਮਧੁਯਸ਼ਟਿਆਦਿ ਤੈਲਮ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਠੰਢਾ ਤੇਲ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰ ਦੀ ਮਾਲਸ਼ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜਲਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤੇਲ ਨੂੰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਰਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਵਾਂਗ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਬਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਤੇਲ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੱਗ ਜਾਂ 'ਪਿੱਤ' ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
"ਮਧੁਯਸ਼ਟਿਆਦਿ ਤੈਲਮ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਇਸਦੀ 'ਸੀਤਲ ਵਿਰਿਆ' (ਠੰਢੀ ਊਰਜਾ) ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।"
ਇਹ ਤੇਲ ਸਿਰ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਸੁੱਕੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦਰਦ, ਖੁਰਚਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਧੁਯਸ਼ਟਿਆਦਿ ਤੈਲਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਇਸ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਲਹੱਠੀ (ਮਧੁਯਸ਼ਟੀ) ਦਾ ਘੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਖਾਸ ਗੁਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਦਰਜ ਹਨ:
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਅਤੇ ਵਰਣਨ |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਮਿੱਠਾ (Madhura) - ਇਹ ਸੁਆਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਿਆ (Virya) | ਸੀਤਲ (Sheeta) - ਇਸਦੀ ਠੰਢੀ ਤਾਕਤ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਂਦੀ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਸਨਿਗਧ (Snigdha) - ਇਹ ਚਿਕਨਾ ਹੈ ਪਰ ਭਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਮਿੱਠਾ (Madhura) - ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਠੰਢਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
ਮਧੁਯਸ਼ਟਿਆਦਿ ਤੈਲਮ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਸ ਤੇਲ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਸੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਗਰਮ ਤੇਲ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਦੀ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਹਲਕੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਾਲਸ਼ ਕਰੋ। ਇਸਨੂੰ 15-20 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਦਿਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਲਕੇ ਸ਼ੈਂਪੂ ਨਾਲ ਧੋ ਲਓ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਰਮੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਸਿਰ ਦਰਦ) ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 2-3 ਵਾਰ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਰਤਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕੀ ਮੈਂ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਵਾਧੇ ਲਈ ਮਧੁਯਸ਼ਟਿਆਦਿ ਤੈਲਮ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਇਹ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਸਾਧਾਰਨ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਜਾਂ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਬਦਲ-ਬਦਲ ਕੇ ਵਰਤੋਂ।
ਕੀ ਇਸ ਤੇਲ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਸਿਰ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਸਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰ ਦਰਦ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਠੰਢੀ ਤਾਕਤ ਸਿਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਧੁਯਸ਼ਟਿਆਦਿ ਤੈਲਮ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਉਮਰ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?
ਇਹ ਤੇਲ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੱਕ ਸਭ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਜਲਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਮਧੁਯਸ਼ਟਿਆਦਿ ਤੈਲਮ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 2-3 ਵਾਰ ਵਰਤਣਾ ਵਧੀਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਮਧੁਯਸ਼ਟਿਆਦਿ ਤੈਲਮ ਬੁਖਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਦਰਦ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਹ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰ ਦਰਦ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਠੰਢੀ ਤਾਕਤ ਸਿਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਧੁਯਸ਼ਟਿਆਦਿ ਤੈਲਮ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮਾਲਸ਼ ਕਰਕੇ 20 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਦਿਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਲਕੇ ਸ਼ੈਂਪੂ ਨਾਲ ਧੋ ਲਓ। ਇਹ ਸਿਰ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ