ਮਧੁਕਰਕਤੀ (ਪੋਮੇਲੋ): ਪਾਚਨ ਲਈ ਫਾਇਦੇ, ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਮਧੁਕਰਕਤੀ (ਪੋਮੇਲੋ) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ?
ਮਧੁਕਰਕਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬੋਟਨੀਕਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 'ਸੀਟਰਸ ਮੈਕਸੀਮਾ' (Pomelo) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੇ ਸੰਤਰੇ ਜਾਂ ਲੀਮੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਛਿਲਕਾ ਮੋਟਾ ਅਤੇ ਸੁੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਾਸ ਨਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੇਟ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥ 'ਚਾਰਕ ਸੰਹਿਤਾ' ਅਨੁਸਾਰ, ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ 'ਸੀਤ ਵੀਰਯ' (ਠੰਡੀ ਊਰਜਾ ਵਾਲੀ) ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕੱਚੇ ਅਤੇ ਮੀਠੇ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਲੀਮੇ ਵਰਗੀ ਤਿੱਖਾਈ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਟੁਕੜਾ ਖਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਰਸ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਪੇਟ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਹਲਕਾਪਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਦਾ ਰਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇੰਨਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੇਜ਼ ਐਸਿਡਿਟੀ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕੱਚਾ ਅਤੇ ਮੀਠਾ ਹੈ, ਗੁਣ ਹਲਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਊਰਜਾ ਠੰਡੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਤਿਅਧਿਕ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗੁਣ) | ਮੁੱਲ (ਅਰਥ) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਅਮਲ + ਮਧੁਰ (ਖੱਟਾ + ਮੀਠਾ) | ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਗੁਣ) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) | ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਗੈਸ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (ਊਰਜਾ) | ਸੀਤ (ਠੰਡਾ) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਅਮਲ (ਖੱਟਾ) | ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁਝ ਖੱਟਾਪਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। |
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਫਲ ਛਿਲਕੇ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ, ਸੇਗਮੈਂਟਾਂ (ਗੁੱਠਾਂ) ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਲਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਖਾਓ। ਇਸਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਹੋਰ ਭਾਰੀ ਖਾਣਾ ਨਾ ਖਾਓ। ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮੇਂ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਜਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੱਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਦਾ ਰਸ ਪੀਣਾ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਦਿਲ ਦੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਚਾਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਦੀ (ਦਿਲ) ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਨੀ (ਪਾਚਨ) ਤੀਖਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਮਧੁਕਰਕਤੀ (ਪੋਮੇਲੋ) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਾਜ਼ਾ ਫਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਰਸ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਫਲ ਨੂੰ ਸਲਾਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਨਾ ਖਾਓ।
ਕੀ ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਊਰਜਾ ਠੰਡੀ (ਸੀਤ ਵੀਰਯ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਤਿਅਧਿਕ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਮਧੁਕਰਕਤੀ (ਪੋਮੇਲੋ) ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਦਾ ਸਵਾਦ ਖੱਟਾ ਅਤੇ ਮੀਠਾ, ਗੁਣ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਠੰਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਾਜ਼ਾ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਜਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਣਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ