ਮਧੁਕਰਕਤੀ (ਪੋਮੇਲੋ): ਪਾਚਨ ਲਈ ਫਾਇਦੇ, ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਮਧੁਕਰਕਤੀ (ਪੋਮੇਲੋ) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ?
ਮਧੁਕਰਕਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬੋਟਨੀਕਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 'ਸੀਟਰਸ ਮੈਕਸੀਮਾ' (Pomelo) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੇ ਸੰਤਰੇ ਜਾਂ ਲੀਮੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਛਿਲਕਾ ਮੋਟਾ ਅਤੇ ਸੁੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਾਸ ਨਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੇਟ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥ 'ਚਾਰਕ ਸੰਹਿਤਾ' ਅਨੁਸਾਰ, ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ 'ਸੀਤ ਵੀਰਯ' (ਠੰਡੀ ਊਰਜਾ ਵਾਲੀ) ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕੱਚੇ ਅਤੇ ਮੀਠੇ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਲੀਮੇ ਵਰਗੀ ਤਿੱਖਾਈ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਟੁਕੜਾ ਖਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਰਸ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਪੇਟ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਹਲਕਾਪਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਦਾ ਰਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇੰਨਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੇਜ਼ ਐਸਿਡਿਟੀ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕੱਚਾ ਅਤੇ ਮੀਠਾ ਹੈ, ਗੁਣ ਹਲਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਊਰਜਾ ਠੰਡੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਤਿਅਧਿਕ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗੁਣ) | ਮੁੱਲ (ਅਰਥ) | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਅਮਲ + ਮਧੁਰ (ਖੱਟਾ + ਮੀਠਾ) | ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਗੁਣ) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) | ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਗੈਸ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (ਊਰਜਾ) | ਸੀਤ (ਠੰਡਾ) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਅਮਲ (ਖੱਟਾ) | ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁਝ ਖੱਟਾਪਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। |
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਫਲ ਛਿਲਕੇ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ, ਸੇਗਮੈਂਟਾਂ (ਗੁੱਠਾਂ) ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਲਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਖਾਓ। ਇਸਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਹੋਰ ਭਾਰੀ ਖਾਣਾ ਨਾ ਖਾਓ। ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮੇਂ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਜਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੱਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਦਾ ਰਸ ਪੀਣਾ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਦਿਲ ਦੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਚਾਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਦੀ (ਦਿਲ) ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਨੀ (ਪਾਚਨ) ਤੀਖਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਮਧੁਕਰਕਤੀ (ਪੋਮੇਲੋ) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਾਜ਼ਾ ਫਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਰਸ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਫਲ ਨੂੰ ਸਲਾਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਨਾ ਖਾਓ।
ਕੀ ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਊਰਜਾ ਠੰਡੀ (ਸੀਤ ਵੀਰਯ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਤਿਅਧਿਕ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਮਧੁਕਰਕਤੀ (ਪੋਮੇਲੋ) ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਦਾ ਸਵਾਦ ਖੱਟਾ ਅਤੇ ਮੀਠਾ, ਗੁਣ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਠੰਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਮਧੁਕਰਕਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਾਜ਼ਾ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਜਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਣਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ