ਲੋਧਰਾਦੀ ਚੂਰਨ: ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਫਾਇਦੇ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਲੋਧਰਾਦੀ ਚੂਰਨ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤ্বਚਾ ਲਈ ਕਿਉਂ ਚੰਗਾ ਹੈ?
ਲੋਧਰਾਦੀ ਚੂਰਨ (Lodhradi Churna) ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਹਾਸੇ, ਦਾਗ-ਧੱਬੇ ਅਤੇ ਤੇਲੀ ਤਵਚਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਊਡਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਤੱਤ 'ਲੋਧਰਾ' (Symplocos racemosa) ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨੀ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਬੇਸਨ ਦੇ ਪੈਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਲੋਧਰਾਦੀ ਚੂਰਨ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਠੰਡੀ (Sheeta Virya) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅ ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕਸੈਲਾ (Kashaya Rasa) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਹੋਏ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤ्वਚਾ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਲਾਲੀ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਅਤੇ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਵਰਣਯ' (ਰੰਗਤ ਸੁਧਾਰਨ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ 'ਕੁਸ਼ਠਘਨ' (ਚਮੜੀ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਕਸੈਲਾ ਸਵਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਊਤਕਾਂ (tissues) ਨੂੰ ਸੁੰਗੜਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ (astringent) ਦਾ ਗੁਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਮੁਹਾਸਿਆਂ ਜਾਂ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਲੋਧਰਾਦੀ ਚੂਰਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?
ਹਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦਾ ਅਸਰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਮੂਲ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਲੋਧਰਾਦੀ ਚੂਰਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ | ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਕਸ਼ਾਯ (Kashaya) | ਕਸੈਲਾ - ਸੋਜ ਸੁੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ, ਘਾਵ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਖੂਨ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ। |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ) | ਰੂਖਸ਼ਾ (Ruksha) | ਸੁੱਕਾ - ਤਵਚਾ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਨਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (ਤਾਕਤ) | ਸ਼ੀਤ (Sheeta) | ਠੰਡਾ - ਸਾੜੇ, ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਕਟੂ (Katu) | ਤਿੱਖਾ - ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ੈਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ। |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | - | ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। |
ਲੋਧਰਾਦੀ ਚੂਰਨ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਮੁਖਲੇਪ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਤੇਲੀ ਤਵਚਾ ਲਈ, ਅੱਧਾ ਚਮਚਾ ਲੋਧਰਾਦੀ ਚੂਰਨ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਬ ਜਲ ਜਾਂ ਐਲੋਵੇਰਾ ਜੈੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੇਸਟ ਬਣਾਓ। ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਸੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋ ਲਵੋ। ਇਹ ਨੁਸਖਾ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਚਿਕਨਾਈ ਹਟਾ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਦਾਗ-ਰਹਿਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੇਵਨ ਲਈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਫੈਦ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਅਤਿਰਿਕਤ ਰਤਸਰਾਵ ਲਈ), 1-3 ਗ੍ਰਾਮ ਚੂਰਨ ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੈਦ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਲੋਧਰਾਦੀ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਲਗਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗਾਂ ਲਈ, ਅੱਧਾ ਚਮਚਾ ਲੋਧਰਾਦੀ ਚੂਰਨ ਗੁਲਾਬ ਜਲ ਜਾਂ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੇਸਟ ਬਣਾਓ ਅਤੇ 15-20 ਮਿੰਟ ਲਈ ਲਗਾ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਸੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਲਕੇ ਹੱਥੀਂ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋ ਲਵੋ।
ਕੀ ਲੋਧਰਾਦੀ ਚੂਰਨ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1-3 ਗ੍ਰਾਮ (ਅੱਧਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚਮਚਾ) ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ, ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਤਿਰਿਕਤ ਰਤਸਰਾਵ (ਸਫੈਦ ਪਾਣੀ) ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਲੋਧਰਾਦੀ ਚੂਰਨ ਕਿਹੜੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤ (ਗਰਮੀ/ਸੋਜ) ਅਤੇ ਕਫ (ਕਫ/ਕਫ) ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਲਾਲੀ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੀ ਸੁੱਕੀ ਤਾਸੀਰ ਕਾਰਨ ਵਾਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ