ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ: ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਾਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਉਪਚਾਰ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਮਹੱਤਵ?
ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ Abelmoschus moschatus ਹੈ, ਇੱਕ ਖਾਸ ਬੀਜ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜਵਾਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਥਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਆਦ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ ਨੂੰ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਕਸਰ ਸੁੱਕੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਪਾਊਡਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਘੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਅਤੇ ਖੁਰਦਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
"ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ ਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾਪਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।"
ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇਸਦੇ ਖਾਸ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਕੌੜਾ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤੇਲ ਵਰਗਾ (ਸਨਿਗਧ) ਹੈ, ਇਸਦੀ ਤਾਕਤ ਠੰਡੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ, ਸੁੱਕਾਪਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹਨ।
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ) |
|---|---|
| ਰਸ (ਸੁਆਦ) | ਮੱਧੁਰ (ਮਿੱਠਾ) ਅਤੇ ਕਟੁ (ਕੌੜਾ) |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਸਨਿਗਧ (ਤਿਲਕ/ਨਰਮ) |
| ਵੀਰਯ (ਤਾਕਤ) | ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਡਾ) |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਬਾਅਦ) | ਮੱਧੁਰ (ਮਿੱਠਾ) |
| ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਸਰ | ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ |
ਕੀ ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕਫ਼ (ਠੰਡੀ) ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਫ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂਤੀ (ਸਲੀਮ) ਨਾ ਵਧੇ।
ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ ਖਾਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੁੱਕੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕ ਪੀਸ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ, ਘੀ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਵਾਤ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਸਦੀ ਠੰਡੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਕੌੜਾ ਸੁਆਦ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁੱਕਾਪਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਵਾਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕਫ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ ਖਾਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਸੁੱਕੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਬਣਾ ਕੇ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਘੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਗੁਣ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਲਤਾ ਕਸਤੂਰੀ ਵਾਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਸਦੀ ਠੰਡੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਤਿਲਕ ਗੁਣ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੁੱਕੇਪਨ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ