ਲਕੁਚ (ਜੈਕਫਰੂਟ): ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਫਾਇਦੇ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਲਕੁਚ (Lakuca) ਕੀ ਹੈ?
ਲਕੁਚ, ਜੋ ਅਣਪੱਕਾ ਜਾਂ ਅੱਧਾ ਪੱਕਿਆ ਆਰਟੋਕਾਰਪਸ ਲਕੂਚਾ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਮ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਪੱਕੇ ਮਿੱਠੇ ਫਲ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮੀਠਾਸ ਵਜੋਂ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਲਕੁਚ ਦਾ ਸਵਾਦ ਤਿੱਖਾ, ਖੱਟਾ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਸਾਈਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਫਲ ਨੂੰ ਕਫ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਕਤ (ਉਸ਼ਨ ਵੀਰਿਆ) ਕਾਰਨ ਕੀਮਤੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਜੋ ਅਕਸਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: "ਲਕੁਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਕਸਾਈਦਾਰ ਏਜੰਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਨਮੀ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸੋਖਣ ਲਈ ਚਯਾਪਚਯ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
ਲਕੁਚ ਦਾ ਸੁਆਦ ਖਾਸ ਹੈ: ਖੱਟਾਪਨ (ਅਮਲ) ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਸਾਈਦਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵ (ਕਸ਼ਾਯ) ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਹਰਾ ਕੰਮ ਉਹਨਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਮ ਧੀਮਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੋਜ ਹੋਵੇ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਤਾਜ਼ੇ, ਅੱਧੇ ਪੱਕੇ ਫਲ ਨੂੰ ਚਬਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਬਿਰਛ ਦੀ ਛਾਲ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲਕੁਚ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਲਕੁਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਖੱਟੇ ਅਤੇ ਗਰਮ ਗੁਣਾਂ ਕਾਰਨ ਕਫ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਚਨ ਮੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਗਰ ਜਾਂ ਤਾਪ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਲਕੁਚ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ (Properties Table)
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ | ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਖੱਟਾ ਅਤੇ ਕਸਾਈਦਾਰ (Amla & Kashaya) | ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸੋਜ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ |
| ਗੁਣ (Guna) | ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ (Guru & Ruksha) | ਪੇਟ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖਦਾ ਹੈ |
| ਵੀਰਿਆ (Virya) | ਗਰਮ (Ushna) | ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਮਿੱਠਾ (Madhura) | ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ |
| ਦੋਸ਼ ਕ੍ਰਿਆ (Dosha Karma) | ਕਫ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਹਜ਼ਮ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਲਈ ਸਹਾਇਕ |
ਲਕੁਚ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਲਕੁਚ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ), ਕੱਥਾ (ਕੱਢਾ) ਜਾਂ ਪੱਕੇ ਫਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਧੀ ਚਮਚ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚਮਚ ਤੱਕ ਚੂਰਨ ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੱਥਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਇੱਕ ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਅੱਧਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਲਕੁਚ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਲਕੁਚ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਦੀਪਨ) ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ (ਯਕ੍ਰਿਤ ਉਤੇਜਕ) ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਫ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ਮ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਲਕੁਚ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਲਕੁਚ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2-1 ਚਮਚ ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕੱਥਾ (ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਲਕੁਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲਕੁਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕੀ ਤਵਚਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਲਕੁਚ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਲਕੁਚ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ (ਦੀਪਨ) ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ (ਯਕ੍ਰਿਤ ਉਤੇਜਕ) ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਫ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਲਕੁਚ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਲਕੁਚ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2-1 ਚਮਚ ਗੁਨਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕੱਥਾ (ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ), ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਲਕੁਚ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਲਕੁਚ ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ