ਕੁਲਠੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਕੁਲਠੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਕਿਡਨੀ ਪੱਥਰੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰੋ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਕੁਲਠੀ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਕੁਲਠੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ 'ਹਾਰਸ ਗ੍ਰਾਮ' ਜਾਂ 'ਹੌਰਸ ਗਰਮ' ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦਾਲ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਡਨੀ ਪੱਥਰੀ (ਅਸ਼ਮਰੀਭੇਦਨ) ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਲਕੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਹ ਛੋਟੇ, ਭੂਰੇ-ਲਾਲ ਦਾਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਖਾਸ ਕਾਬਲੀਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਕਫ਼ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਤ ਭਰ ਭਿਓਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਰਗੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਗਹਿਰੇ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥ ਕੁਲਠੀ ਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਪਰ ਚਿਕਿਤਸਾਤਮਕ ਭੋਜਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅਦਰਕ ਜਾਂ ਹਿੰਗ ਵਰਗੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਇਸਦੇ ਉੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਇਸਦੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਬਲੀਅਤ ਲਈ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਆਮ' (ਟਾਕਸਿਨਸ) ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਔਜ਼ਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧੱਕੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੁਲਠੀ ਦੀਆਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਕੀ ਹਨ?
ਕੁਲਠੀ ਦੀ ਚਿਕਿਤਸਾਤਮਕ ਕਾਰਵਾਈ ਇਸਦੇ ਕਸ਼ਾਇ (ਕਸੈਲਾ) ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਉਸ਼ਣ (ਗਰਮ) ਵਿਰੱਯ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਿਲ ਕੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਅਤੇ ਖੁਰਚਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੋੜ ਇਸਨੂੰ ਕਿਡਨੀ ਪੱਥਰੀ ਵਰਗੇ ਕੈਲਸੀਫਾਈਡ ਜਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸਾਰਣੀ:
| ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਵਰਣ |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕਸ਼ਾਇ (ਕਸੈਲਾ) ਅਤੇ ਕੱਟੂ (ਤਿੱਖਾ) |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) |
| ਵੀਰੱਯ (Virya) | ਉਸ਼ਣ (ਗਰਮ) |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕੱਟੂ (ਤਿੱਖਾ) |
| ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਕਪ੍ਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਕੀ ਕੁਲਠੀ ਕਿਡਨੀ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕੁਲਠੀ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸ਼ਮਰੀਭੇਦਨ (ਪੱਥਰੀ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ) ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪੱਥਰੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹਾਰਸ ਗ੍ਰਾਮ (ਕੁਲਠੀ) ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਤ (Pitta) ਦੀ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ (Acidity) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਜਾਂ ਧਣੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹੀ ਪਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉੱਭਰਦੇ ਹੋਏ ਤੱਥ (Quotable Facts):
- ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਲਠੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ 'ਆਮ' (ਟਾਕਸਿਨਸ) ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਜ਼ਾਰ ਹੈ।
- ਕੁਲਠੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਫ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ (Water Retention) ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਕੁਲਠੀ ਕਿਡਨੀ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕੁਲਠੀ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਮਰੀਭੇਦਨ (ਪੱਥਰੀ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹਾਰਸ ਗ੍ਰਾਮ (ਕੁਲਠੀ) ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਤ ਦੀ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਤੇਜ਼ਾਬੀਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਨਾ ਖਾਓ।
ਕੁਲਠੀ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?
ਕੁਲਠੀ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 6-8 ਘੰਟੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਓਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਅਦਰਕ ਜਾਂ ਹਿੰਗ ਨਾਲ ਪਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਹਜ਼ਮ ਹੋ ਸਕੇ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਵਿਦਾ ਲਵਣ: ਪਾਚਨ ਲਈ ਕਾਲੇ ਨਮਕ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ
ਵਿਦਾ ਲਵਣ ਕਾਲਾ ਨਮਕ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਧਾਰਨ ਨਮਕ ਨਾਲੋਂ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵੈਤਸਾ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇਸੀ ਇਲਾਜ
ਵੈਤਸਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜਲਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਰਕਤਸ਼ੋਧਕ (ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਵਜੋਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸੈਂਧਵ ਲਵਣ: ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨੋਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੱਟਾਨੀ ਨਮਕ
ਸੈਂਧਵ ਲਵਣ ਆਇੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਕਲੌਤਾ ਨਮਕ ਹੈ ਜੋ ਤਿੰਨੋਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਐਸਿਡਿਟੀ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਢਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪ੍ਰਿਆਲਾ (ਚੀਰੋਂਜੀ) ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸ਼ੁਕਰ ਵਾਧਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਤਵਚਾ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਸੰਤੁਲਨ
ਪ੍ਰਿਆਲਾ (ਚੀਰੋਂਜੀ) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਯ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੱਧੁਰ ਰਸ ਅਤੇ ਸ਼ੀਤਲ ਵੀਰਯ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵਚ (Vacha) ਦੇ ਲਾਭ: ਬੋਲਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਲਈ
ਵਚ (Vacha) ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜ੍ਹੀ ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਜੈਪਾਲ ਦੇ ਲਾਭ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਲਈ ਤਾਕਤਵਰ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ
ਜੈਪਾਲ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਬਰਤਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ