ਕਟਕਾ ਬੀਜ: ਪਾਣੀ ਸਾਫ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਕਟਕਾ (Kataka) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ?
ਕਟਕਾ (ਸਾਇੰਸੀ ਨਾਮ: Strychnos potatorum), ਜਿਸਨੂੰ 'ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੀਜ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਸਾਫ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਛੋਟਾ, ਗੋਲਾਕਾਰ ਬੀਜ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਗੰਦਗੀ ਤੋਂ ਸਾਫ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਯੁਰਵੇਦ ਗ੍ਰੰਥ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਟਕਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ (Netra Roga) ਲਈ। ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ ਦੇ ਕੰਧਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਟਕਾ ਬੀਜ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਰਗੜਨ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੇ ਕਣ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੁਆਦ ਬਦਲਣ ਦੇ।
ਕਟਕਾ ਬੀਜ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਰਗੜਨ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਠੰਢਕ (Sheeta Virya) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਿੱਠਾ (Madhura) ਅਤੇ ਕਸਾਈ (Kashaya) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵੱਧ ਨਾ ਜਾਵੇ।
ਕਟਕਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਕਟਕਾ ਦਾ ਚਿਕਿਤਸਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸਦੇ ਖਾਸ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ: ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਕਸਾਈ ਹੈ, ਗੁਣ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਠੰਢੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਪਹ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
| ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ (Punjabi) | ਵਿਗਿਆਨਕ/ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਮ | ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ |
|---|---|---|
| ਸੁਆਦ (Rasa) | ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਕਸਾਈ (Madhura-Kashaya) | ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ (Laghu-Tikshna) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਠੰਢਾ (Sheeta) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਮਿੱਠਾ (Madhura) | ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕਰਮ (Dosh Karma) | ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਪਹ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। |
ਕਟਕਾ ਬੀਜ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਟਕਾ ਬੀਜ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਰਗੜੋ। ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਚੂਰਨ (ਪਾਉਡਰ) ਜਾਂ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕੱਢੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਟਕਾ ਬੀਜ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਕਟਕਾ ਬਾਰੇ ਆਮ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕਟਕਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਕਟਕਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ (Chakshushya) ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ (Vishaghna) ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਪਹ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਟਕਾ ਬੀਜ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਕੀ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਕਟਕਾ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ) ਜਾਂ ਕੱਢੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਵਰਤੋ।
ਕੀ ਕਟਕਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਟਕਾ ਬੀਜ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੀਣ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕਟਕਾ ਬੀਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਕਟਕਾ ਬੀਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ (Chakshushya) ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ (Vishaghna) ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਪਹ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਟਕਾ ਬੀਜ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਕੀ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਕਟਕਾ ਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ) ਜਾਂ ਕੱਢੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਵਰਤੋ।
ਕੀ ਕਟਕਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਟਕਾ ਬੀਜ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੀਣ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉਪਾਅ
ਮੰਦੂਰ ਭਸਮ ਕੱਚੇ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਗੜੇ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਆਮ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ
ਪਕੇ ਹੋਏ ਆਮ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਲਾਭ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ
ਚਕਰਗਜ (Celosia argentea) ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸਣ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ