AyurvedicUpchar
ਕਰੰਜ ਤੇਲ — ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ

ਕਰੰਜ ਤੇਲ: ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ

2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋਅੱਪਡੇਟ:

ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ

AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ

ਕਰੰਜ ਤੇਲ (Karanja Taila) ਕੀ ਹੈ?

ਕਰੰਜ ਤੇਲ (Karanja Taila) ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੀਟਾਣੂਨਾਸ਼ਕ ਹੈ ਜੋ ਖੁਜਲੀ, ਦਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਮੜੀ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਰਦਾਰ ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਰੰਜ ਤੇਲ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ (ਉਸ਼ਣ ਵੀਰਿਆ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕੌੜਾ (ਤਿਕਤਾ) ਤੇ ਤਿੱਖਾ (ਕਟੂ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਕਫ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਰਮੀਆਂ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪਿੱਤ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਕੁਸ਼ਠਘਨ' (ਚਮੜੀ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ) ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੇਲ ਦਾ ਕੌੜਾ ਸਵਾਦ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਿੱਖਾਪਨ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਸਵਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਭ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈ ਦਾ ਅਸਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਕਰੰਜ ਤੇਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?

ਕਰੰਜ ਤੇਲ (Karanja Taila) ਦੇ ਪੰਜ ਮੂਲ ਗੁਣ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:

ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ)ਮੁੱਲਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਰਸ (ਸਵਾਦ)ਤਿਕਤਾ (ਕੌੜਾ), ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ)ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੀਟਾਣੂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਫ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਣ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ)ਤੀਖਣ (ਤੇਜ਼)ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵੀਰਿਆ (ਤਾਕਤ)ਉਸ਼ਣ (ਗਰਮ)ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਪਾਕ (ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ)ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ)ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਮੈਲ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਕਫ-ਵਾਤ ਸ਼ਾਮਕਖੁਜਲੀ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕਰੰਜ ਤੇਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ

ਇਹ ਤੇਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਾਦ, ਖੁਜਲੀ, ਅਤੇ ਘਾਵ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸੋਜ ਘਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਟਾਣੂ ਮਰਦੇ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕਲਾਸੀਕਲ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਰੰਜ ਤੇਲ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਵਰਤੋਂ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ

ਕਰੰਜ ਤੇਲ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?

ਕਰੰਜ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁਜਲੀ, ਦਾਦ, ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੋਰ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਫ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕਰੰਜ ਤੇਲ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਇਸ ਤੇਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨariall ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਕਰ ਲੈਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਕਰੰਜ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਕਰੰਜ ਤੇਲ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀਮਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ

ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ

ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ

ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ

ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ

ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ

ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ

ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ

ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ

ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.

  • • Charaka Samhita (चरक संहिता)
  • • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
  • • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਹ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਕੋਈ ਵੀ ਇਲਾਜ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.

ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ