ਕਾਲਮੇਘ (Kalmegh) ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਬੁਖਾਰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੌੜਾ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਕਾਲਮੇਘ (Kalmegh) ਕੀ ਹੈ?
ਕਾਲਮੇਘ (Andrographis paniculata) ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪਰ ਬਹੁਤ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਬੁਖਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜਿਗਰ (Liver) ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਕੌੜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਕਲਮੇਘ' ਜਾਂ 'ਕੰਗਨੀ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ: ਇਸਦੇ ਪੱਤੇ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਤਲਵੇ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਛੋਟੇ ਸਫੈਦ ਫੁੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਾਇਕੇ ਲਾਲ-ਬੈਂਗਣੀ ਦਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਪੱਤਾ ਕੁਚਲਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਰਸ ਚੱਖਦੇ ਹੋ, ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਲੰਬਾ ਕੌੜਾ ਸਵਾਦ ਜੀਭ 'ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੁ (Bhavaprakasha Nighantu) ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌੜਾ ਸਵਾਦ (Tikta Rasa) ਸਿੱਧਾ ਖੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਬਦਤਾਪੀ (Pitta) ਨੂੰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕੋਈ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਚਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਢੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਬੁਖਾਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਪੱਤਾ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੰਘਣਾ ਨਮਕ ਚਬਾ ਕੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਤਿਆਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਪਲ ਲਈ ਮੁਸਕਰਾਉਣ ਨਹੀਂ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਾਪਾ ਜਾਂ ਪਿੱਤਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਤਾਕਤਵਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਾਲਮੇਘ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇਸਦੇ ਕੌੜੇਪਨ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਚਿਕਿਤਸਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਮੇਘ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਕਾਲਮੇਘ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਇਸਦੀ ਠੰਢੀ ਤਾਕਤ (Sheeta Virya) ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ, ਹਲਕੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਾਪਾ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਵਰਣ (Description) |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਤਿਕਤਾ (ਕੌੜਾ) - ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੁਣ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) - ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕਫ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਯ (Virya) | ਸ਼ੀਤ (ਠੰਢਾ) - ਇਹ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਤਿਕਤਾ (ਕੌੜਾ) - ਪਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਸਦਾ ਕੌੜਾ ਅਸਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕ੍ਰਿਆ (Dosha Karma) | ਪਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਾਪਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। |
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (Charaka Samhita) ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ (Ama) ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਾਪ (ਜਵਰ) ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਕਾਲਮੇਘ ਨੂੰ ਘਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ?
ਕਾਲਮੇਘ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਇਸਦਾ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ) ਜਾਂ ਕੜਾਹ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਤਾਜ਼ਾ ਪੱਤੇ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪੱਤਾ ਚਬਾ ਕੇ ਖਾਓ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਕੌੜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚੂਰਨ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ 1/2 ਚਮਚ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮੁੱਢਲੇ ਮੁੱਢਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਕੜਾਹ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, 1 ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ 5-10 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਉਬਾਲੋ, ਫਿਰ ਛਾਣ ਕੇ ਪੀ ਲਓ। ਇਸਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲੈਣਾ ਵਧੀਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕਾਲਮੇਘ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਕਾਲਮੇਘ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਬੁਖਾਰ (ਜਵਰ) ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ (ਰਕਤਸ਼ੋਧਕ) ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਾਪਾ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਮੇਘ ਦੀ ਖੁਰਾਕ (Dose) ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕਾਲਮੇਘ ਚੂਰਨ ਦੀ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਖੁਰਾਕ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੜਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਕਾਲਮੇਘ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਮੇਘ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜਣੇਪੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਗਰਭ ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕਾਲਮੇਘ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
ਕਾਲਮੇਘ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਬੁਖਾਰ (ਜਵਰ) ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ (ਰਕਤਸ਼ੋਧਕ) ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਾਪਾ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਮੇਘ ਦੀ ਖੁਰਾਕ (Dose) ਕਿਵੇਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕਾਲਮੇਘ ਚੂਰਨ ਦੀ 1/2 ਤੋਂ 1 ਚਮਚ ਖੁਰਾਕ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੜਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚਮਚ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਕਾਲਮੇਘ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਮੇਘ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜਣੇਪੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਗਰਭ ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ