ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ (ਮਲਕਾੰਗਣੀ) ਦੇ ਲਾਭ: ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਬੀਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ (ਮਲਕਾੰਗਣੀ) ਕੀ ਹੈ?
ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਮਲਕਾੰਗਣੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਲਤਾ ਵਰਗਾ ਪੌਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਛੋਟੇ ਸੰਤਰੀ ਰੰਗ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤੇਲ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਲ ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਕੁੰਡਲੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਦਿਮਾਗੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਸ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਵਿੱਚ ਗਰਮਾਹਟ ਦੀ ਖਾਸ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰ ਵੱਲ ਖੂਨ ਦੀ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਕੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਕਫ਼ (Kapha) ਅਤੇ ਵਾਤ (Vata) ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ (ਸੂਤਰ ਸਥਾਨ) ਵਿੱਚ ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਨੂੰ 'ਮੇਧਾ' ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਕਸਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਗਰਮ ਤੇਲ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਰੀਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਇਹ ਰਸਮ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਮਹਿਕ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਿਮਾਗ ਜਗਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।"
ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਇੱਕ ਗਰਮ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੁਆਦ ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਕੌੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਸਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੀਰ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਤਿੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ (ਤਿਕਸ਼ਣਾ) ਅਤੇ ਵਹਾਅ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਇਸਨੂੰ ਖੂਨ-ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ (blood-brain barrier) ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਦਿਮਾਗੀ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਗੁਣ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੁਸਤੀ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਾਰਣੀ ਇਸਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ:
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ | ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (Taste) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) ਅਤੇ ਕੱਟੂ (ਕੌੜਾ) | ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਜ਼ਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Quality) | ਤਿਕਸ਼ਣ (ਤਿੱਖਾ) ਅਤੇ ਸਾਰ (ਵਹਾਅ ਵਾਲਾ) | ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਰਯ (Potency) | ਉਸ਼ਣ (ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਠੰਢ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (Post-digestive effect) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) | ਪਾਚਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਕ੍ਰਿਆ (Action) | ਮੇਧਾ (ਬੁੱਧੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ) | ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ। |
"ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਇਸਨੂੰ ਮਨ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।"
ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ?
ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਨੂੰ ਤੇਲ, ਚੂਰਨ (ਪਾਉਡਰ), ਜਾਂ ਕਯੜਾ (ਕੱਢੇ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਰਮ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਦੇ ਆਮ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (FAQ)
ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ (Medhya) ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਦਿਮਾਗੀ ਸੁਸਤੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਘਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਚੂਰਨ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸਨੂੰ ਤੇਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲਗਾਉਣਾ ਵੀ ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਕੀ ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਗਰਮ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀਲੀਅਸ, ਖੂਨ ਵਗਣਾ, ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ (Pitta) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ (Medhya) ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਦਿਮਾਗੀ ਸੁਸਤੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਘਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਚੂਰਨ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸਨੂੰ ਤੇਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲਗਾਉਣਾ ਵੀ ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਕੀ ਜੋਤੀਸ਼ਮਤੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਗਰਮ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀਲੀਅਸ, ਖੂਨ ਵਗਣਾ, ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ (Pitta) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ