ਜਵਾਨੀ (ਐਵਰਾਨੀ): ਫ਼ੈਲਣ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਜਵਾਨੀ (Yavani) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੇਟ ਲਈ ਕਿਉਂ ਵਧੀਆ ਹੈ?
ਜਵਾਨੀ (Carom seeds) ਪੁਰਾਣੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਪੇਟ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਗੈਸ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੇ ਫੁੱਲਣ ਅਤੇ ਭਾਰੀਪਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਾਤਾ ਅਤੇ ਕਫ਼ਾ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸਦਾ ਵਾਧੂ ਸੇਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਪਿੱਤਾ (Pitta) ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਬੀਜ ਆਪਣੇ ਦੋਹਰੇ ਸੁਆਦ ਕਾਰਨ ਖਾਸ ਹੈ: ਇਸਦਾ ਤਿੱਖਾ (ਕਟੂ) ਸੁਆਦ ਹਜ਼ਮ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌੜਾ (ਤਿਕਤਾ) ਸੁਆਦ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 'ਹਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਵਾਂਗ ਦੋਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ'।
ਕੀ ਜਵਾਨੀ ਵਾਤਾ ਅਤੇ ਕਫ਼ਾ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਜਵਾਨੀ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਬੀਜ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੀ ਤਾਕਤ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾ ਜਾਂ ਕਫ਼ਾ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਜਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਠੰਢ ਲੱਗਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਵਾਨੀ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿੱਤਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲਸਰ ਜਾਂ ਖੁਰਦਰੀ ਛਾਲੇ), ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਮੌਸਮ ਬਦਲਣ ਸਮੇਂ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਪੇਟ ਖਰਾਬ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਚਮਚ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਆਮ ਰਿਵਾਜ ਹੈ।
ਹਜ਼ਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂ
ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪੇਟ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2-3 ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪੱਥਰ ਦੇ ਨਮਕ ਨਾਲ ਚਬਾਉਣ ਨਾਲ ਚਿੰਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਝੰਝਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਗਰਮੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਵਾਧੂ ਸੋਚ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਗੁਣ (ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ)
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ) ਅਤੇ ਤਿਕਤਾ (ਕੌੜਾ) |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਰੂਖਾ (ਸੁੱਕਾ) |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੂ (ਤਿੱਖਾ) |
| ਦੋਸ਼ ਕਰਮ (Dosha Karma) | ਵਾਤਾ ਅਤੇ ਕਫ਼ਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਿੱਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ |
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਪੇਟ ਲਈ ਕੀ ਲਾਭ ਹਨ?
ਜਵਾਨੀ ਪੇਟ ਦੇ ਗੈਸ, ਫੁੱਲਣ ਅਤੇ ਹਜ਼ਮ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਹਵਾ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਮ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਤੁਸੀਂ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕੌੜਾ (ਕੌੜਾ) ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇੱਕ ਚਮਚ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ 5-10 ਮਿੰਟ ਉਬਾਲ ਕੇ ਛਾਣ ਲਓ।
ਕੀ ਜਵਾਨੀ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਜਵਾਨੀ ਨਹੀਂ ਖਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਗਰਮੀ ਪਿੱਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਰੂਰਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਵਨ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਪੇਟ ਲਈ ਕੀ ਲਾਭ ਹਨ?
ਜਵਾਨੀ ਪੇਟ ਦੀ ਗੈਸ, ਫੁੱਲਣ ਅਤੇ ਹਜ਼ਮ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਹਵਾ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਮ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਤੁਸੀਂ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕੌੜਾ (ਕੌੜਾ) ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਚੂਰਨ (ਪਾਊਡਰ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇੱਕ ਚਮਚ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ 5-10 ਮਿੰਟ ਉਬਾਲ ਕੇ ਛਾਣ ਲਓ।
ਕੀ ਜਵਾਨੀ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਜਵਾਨੀ ਨਹੀਂ ਖਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਗਰਮੀ ਪਿੱਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਰੂਰਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਵਨ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ