ਜੌ (Barley): ਪਾਚਨ ਲਾਭ, ਦੋਸ਼ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵਰਤੋਂ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਜੌ (Yava) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
ਜੌ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ Barley ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਧਿਕ ਚਰਬੀ ਹਟਾਉਣ, ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਨਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਇਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੱਫ਼ (Kapha) ਅਤੇ ਪਿੱਤ (Pitta) ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬਿਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਤਲੀ ਚੜਾਈ (Yavagu) ਵਜੋਂ ਜਾਂ ਭੁਣ ਕੇ ਆਟੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਜੌ ਨੂੰ 'ਅਨਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ' (Dhanyanam Yavah Shresthah) ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਲੀਆਂ (channels) ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਮਲ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਭੁਣੀ ਹੋਈ ਜੌ ਚਬਾਉਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਕੜਾਹ ਪੀਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਸ਼ਾਈ (astringent) ਅਤੇ ਮੀਠਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕਣ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ਪਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
"ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੌ ਉਹ ਇਕਲੌਤਾ ਅਨਾਜ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
ਜੌ (Barley) ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਜੌ ਦੇ ਗੁਣ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਨ: ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭਾਰੀਪਨ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕਸ਼ਾਈ (astringent) ਅਤੇ ਮੀਠਾ ਸੁਆਦ, ਠੰਡੀ ਸ਼ਕਤੀ (Virya), ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੱਖਾ (pungent) ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਗੋਮੇਤ (wheat) ਜਾਂ ਚੌਲਾਂ (rice) ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਜੌ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਮੋਟਾਪੇ ਅਤੇ ਤਵਚਾ (skin) ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤ (Vata) ਦੋਸ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਸੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜੌ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਸਾਰਣੀ (Properties Table)
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਖਿਆ | ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਕਸ਼ਾਈ ਅਤੇ ਮੀਠਾ | ਸੋਜ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (Guna) | ਹਲਕਾ (Light) ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ (Dry) | ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਅਧਿਕ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੋਖਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (Virya) | ਸ਼ੀਤਲ (Cooling) | ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਗ (Pitta) ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਕ (Vipaka) | ਕਟੂ (Pungent) | ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਰਬੀ ਨੂੰ ਪਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕਾਰਜ (Dosha Karma) | ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਕੁਝਦਾ ਹੈ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ। |
ਜੌ (Barley) ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਜੌ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਜੌ ਦੀ ਖਿਚੜੀ' ਜਾਂ 'ਜੌ ਦਾ ਚੌਲ' ਵਜੋਂ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜੌ ਦਾ ਆਟਾ ਵਰਤੋ। ਇਸਨੂੰ ਭੁੰਨ ਕੇ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਚਾਹ ਵਜੋਂ ਪੀਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ, ਜੌ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਚਾ ਨਾ ਖਾਓ। ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਓ ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਕੜਾਹ (decoction) ਬਣਾਓ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੌ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
"ਜੌ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਭੋਜਨ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਮਲ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।"
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਜੌ (Barley) ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵਰਤੋਂ ਕੀ ਹਨ?
ਜੌ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਰਬੀ ਘਟਾਉਣ (Lekhana) ਅਤੇ ਪਸੀਨਾ/ਪیشਾਬ ਵਧਾਉਣ (Mutral) ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਫ਼ (Kapha) ਅਤੇ ਪਿੱਤ (Pitta) ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।
ਜੌ ਨੂੰ ਸੇਵਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਜੌ ਨੂੰ ਆਟੇ (1/2-1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕੜਾਹ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ) ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ (1-2 ਰੋਜ਼) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਵਾਤ (Vata) ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜੌ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੌ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਖਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਤੇਲ ਜਾਂ ਮਧੂ (ਸ਼ਹਿਦ) ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਜੌ (Barley) ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵਰਤੋਂ ਕੀ ਹਨ?
ਜੌ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਰਬੀ ਘਟਾਉਣ (Lekhana) ਅਤੇ ਪਸੀਨਾ/ਪیشਾਬ ਵਧਾਉਣ (Mutral) ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਫ਼ (Kapha) ਅਤੇ ਪਿੱਤ (Pitta) ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।
ਜੌ ਨੂੰ ਸੇਵਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਜੌ ਨੂੰ ਆਟੇ (1/2-1 ਚਮਚ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ), ਕੜਾਹ (1 ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ) ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ (1-2 ਰੋਜ਼) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਵਾਤ (Vata) ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜੌ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੌ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਖਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਤੇਲ ਜਾਂ ਮਧੂ (ਸ਼ਹਿਦ) ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਓ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ