ਜਟਾਮੰਸੀ: ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਾ ਤਣਾਅ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਲਈ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਜਟਾਮੰਸੀ ਕੀ ਹੈ?
ਜਟਾਮੰਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਟੌਨਿਕ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 2,000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੇਚੈਨ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਦਾਦੀਆਂ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਚੌਲੀ (ਇਲਾਛੀ) ਅਤੇ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਟਾਮੰਸੀ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਪਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮਨ ਦੇ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
| ਗੁਣ (Property) | ਮੁੱਲ (Value) | ਅਸਰ (Effect) |
|---|---|---|
| ਰਸਾ (ਸੁਆਦ) | ਤਿਕਤਾ (ਕੌੜਾ-ਮਿੱਠਾ) | ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਮੇਲ |
| ਗੁਣਾ (ਗੁਣ) | ਲਘੂ, ਸ਼ਨਿੱਧਾ (ਹਲਕਾ, ਤੇਲੀਆ) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਨਰਮ |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਸ਼ੀਤ (ਠੰਡਾ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਵਿਪਾਕਾ (ਪਰਿਵਰਤਨ) | ਮਧੁਰਾ (ਮਿੱਠਾ) | ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿੱਠਾ ਅਸਰ |
ਜਟਾਮੰਸੀ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇਸਦੇ ਠੰਡੇ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਤੇਲੀਆ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ (ਚਿੰਤਾ/ਬੇਚੈਨੀ) ਅਤੇ ਪਿੱਤ (ਸੋਜ/ਗਰਮੀ) ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਤੇਲੀਆ ਗੁਣ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੀ ਅਧਿਕ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕਪਾ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਸਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜਟਾਮੰਸੀ ਦਾ ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) ਸ਼ੀਤ (ਠੰਡਾ) ਹੈ, ਜੋ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਤਰੀਕੇ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਲਈ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 3 ਗ੍ਰਾਮ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ।
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਣਾਅ ਲਈ: ਬ੍ਰਹਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤੇਲ ਪੁਲਸ਼ (oil pull) ਵਜੋਂ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
- ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ: ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤੇਆਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਦਰਦ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਓ।
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲਤਾਵਾਂ
- ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਚਨ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਪਾ ਦੋਸ਼ (ਸੁਸਤੀ, ਭਾਰੀਪਨ) ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ, ਤਾਂ ਜਟਾਮੰਸੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰੋ।
- ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦੁਧ ਪਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁਸਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹਨ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੇਧਯ (ਬੁੱਧੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ), ਰਸਾਇਨ (ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ) ਅਤੇ ਸ਼ੂਲਘਨ (ਦਰਦ ਨਾਸ਼ਕ) ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਟਾਮੰਸੀ ਕਿਹੜੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਠੰਡਾ ਸੁਭਾਅ (ਸ਼ੀਤ ਵੀਰਯ) ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦਾ ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) ਕੀ ਹੈ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦਾ ਵੀਰਯ ਸ਼ੀਤ (ਠੰਡਾ) ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਪਿੱਤ ਵਧਣ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹਨ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੇਧਯ (ਬੁੱਧੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ), ਰਸਾਇਨ (ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ) ਅਤੇ ਸ਼ੂਲਘਨ (ਦਰਦ ਨਾਸ਼ਕ) ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਟਾਮੰਸੀ ਕਿਹੜੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਠੰਡਾ ਸੁਭਾਅ (ਸ਼ੀਤ ਵੀਰਯ) ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦਾ ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) ਕੀ ਹੈ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦਾ ਵੀਰਯ ਸ਼ੀਤ (ਠੰਡਾ) ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਪਿੱਤ ਵਧਣ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ