ਜਟਾਮੰਸੀ: ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਾ ਤਣਾਅ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਲਈ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਜਟਾਮੰਸੀ ਕੀ ਹੈ?
ਜਟਾਮੰਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਟੌਨਿਕ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 2,000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੇਚੈਨ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਦਾਦੀਆਂ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਚੌਲੀ (ਇਲਾਛੀ) ਅਤੇ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਟਾਮੰਸੀ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਪਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮਨ ਦੇ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
| ਗੁਣ (Property) | ਮੁੱਲ (Value) | ਅਸਰ (Effect) |
|---|---|---|
| ਰਸਾ (ਸੁਆਦ) | ਤਿਕਤਾ (ਕੌੜਾ-ਮਿੱਠਾ) | ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਮੇਲ |
| ਗੁਣਾ (ਗੁਣ) | ਲਘੂ, ਸ਼ਨਿੱਧਾ (ਹਲਕਾ, ਤੇਲੀਆ) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਨਰਮ |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਸ਼ੀਤ (ਠੰਡਾ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਵਿਪਾਕਾ (ਪਰਿਵਰਤਨ) | ਮਧੁਰਾ (ਮਿੱਠਾ) | ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿੱਠਾ ਅਸਰ |
ਜਟਾਮੰਸੀ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇਸਦੇ ਠੰਡੇ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਤੇਲੀਆ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤ (ਚਿੰਤਾ/ਬੇਚੈਨੀ) ਅਤੇ ਪਿੱਤ (ਸੋਜ/ਗਰਮੀ) ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਤੇਲੀਆ ਗੁਣ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੀ ਅਧਿਕ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕਪਾ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਸਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜਟਾਮੰਸੀ ਦਾ ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) ਸ਼ੀਤ (ਠੰਡਾ) ਹੈ, ਜੋ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਤਰੀਕੇ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਲਈ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 3 ਗ੍ਰਾਮ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ।
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਣਾਅ ਲਈ: ਬ੍ਰਹਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤੇਲ ਪੁਲਸ਼ (oil pull) ਵਜੋਂ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
- ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ: ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤੇਆਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਦਰਦ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਓ।
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲਤਾਵਾਂ
- ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਚਨ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਪਾ ਦੋਸ਼ (ਸੁਸਤੀ, ਭਾਰੀਪਨ) ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ, ਤਾਂ ਜਟਾਮੰਸੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰੋ।
- ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦੁਧ ਪਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁਸਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹਨ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੇਧਯ (ਬੁੱਧੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ), ਰਸਾਇਨ (ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ) ਅਤੇ ਸ਼ੂਲਘਨ (ਦਰਦ ਨਾਸ਼ਕ) ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਟਾਮੰਸੀ ਕਿਹੜੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਠੰਡਾ ਸੁਭਾਅ (ਸ਼ੀਤ ਵੀਰਯ) ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦਾ ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) ਕੀ ਹੈ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦਾ ਵੀਰਯ ਸ਼ੀਤ (ਠੰਡਾ) ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਪਿੱਤ ਵਧਣ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹਨ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੇਧਯ (ਬੁੱਧੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ), ਰਸਾਇਨ (ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ) ਅਤੇ ਸ਼ੂਲਘਨ (ਦਰਦ ਨਾਸ਼ਕ) ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਟਾਮੰਸੀ ਕਿਹੜੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਠੰਡਾ ਸੁਭਾਅ (ਸ਼ੀਤ ਵੀਰਯ) ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦਾ ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) ਕੀ ਹੈ?
ਜਟਾਮੰਸੀ ਦਾ ਵੀਰਯ ਸ਼ੀਤ (ਠੰਡਾ) ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਪਿੱਤ ਵਧਣ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਤੇਜਪੱਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪਾਚਨ ਟੋਨਿਕ
ਤੇਜਪੱਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (ਅੱਗਨੀ) ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਓ
ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਵਕ (ਦਾਲਚੀਨੀ): ਸਰਦੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬॉਲਿਜ਼ਮ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਤਵਕ ਜਾਂ ਦਾਲਚੀਨੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਾ
ਮਹਾਮੰਜਿਸ਼ਠਾਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰਪਟਕ (ਗੁੜੀਆ): ਪਿੱਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਪਟਕ ਜਾਂ ਗੁੜੀਆ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਚਵਿਆ (Chavya): ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਏਤਕਾਰ
ਚਵਿਆ (Chavya) ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ