ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦੇ ਲਾਭ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦੇ ਲਾਭ: ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਲਈ ਖਾਸ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਤਰੀਕੇ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ (Indravarni) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ (Citrullus colocynthis), ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ 'ਕੌਲੰਥ' ਜਾਂ 'ਕੌਲੰਥਾ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਕਬਜ਼ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਤੀਬਰ ਦਰਦ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬੇਲ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਛੋਟੇ, ਗੋਲੇ ਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਲ੍ਹ ਤਰਬੂਜ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸੁਆਦ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਕੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਤੀਖਣ (ਤਿੱਖਾ) ਗੁਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਯਾਦ ਰੱਖੋ: ਕੱਚਾ ਫਲ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਘਿਓ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ (ਸਾਫ਼) ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਇਸਦਾ ਤਿੱਤਕ (ਕੌੜਾ) ਸਵਾਦ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਸੋਜ਼ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੱਤ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਵਾਧੂ ਕਫ (ਬਲਗਮ) ਨੂੰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਤ (ਗਰਮੀ) ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਤਿੱਖਾਪਨ ਕਾਰਨ ਇਸਦਾ ਵਰਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ (Properties) ਕੀ ਹਨ?
ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕੌੜਾ ਹੈ, ਗੁਣ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰਣੀ ਇਸਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ:
| ਗੁਣ (Property) | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਵਰਣ (Description) |
|---|---|
| ਰਸ (Rasa) | ਤਿੱਤਕ (ਕੌੜਾ) ਅਤੇ ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) |
| ਗੁਣ (Guna) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) ਅਤੇ ਤਿੱਖਣ (ਤਿੱਖਾ) |
| ਵਿਰਯ (Virya) | ਸ਼ੀਤਲ (ਠੰਢਾ) |
| ਵਿਪਾਕ (Vipaka) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) |
| ਦੋਸ਼ ਕਾਰਜ (Dosha Karma) | ਕਫ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਹੋਵੇ। |
ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲਾਭ ਕੀ ਹਨ?
ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਬਜ਼ ਅਤੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਗਠੀਆ ਅਤੇ ਸੋਜ਼ ਵਾਲੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅਸਰਦਾਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਲਸ ਅਤੇ ਭਾਰੀਪਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
"ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਦਵਾਈ ਹੈ।"
ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ?
ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ 1-3 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਘਿਓ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਕੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾ ਖਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਅਨੁਭਵੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਇਸਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕੀ ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਇਸਦੇ ਤੀਬਰ ਅਸਰ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਤੋਂ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਹ ਕਫ (ਬਲਗਮ) ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾ ਲਓ। ਸਿਰਫ਼ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਹੀ ਇਸਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਇਸਦਾ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਲੱਛਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਸਦਾ ਵਰਤੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਦੀ ਮਿਆਦ ਡਾਕਟਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਇਸਦੇ ਤੀਬਰ ਅਸਰ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਤੋਂ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਇਹ ਕਫ (ਬਲਗਮ) ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾ ਲਓ। ਸਿਰਫ਼ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਹੀ ਇਸਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦੀ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1-3 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ, ਜੋ ਘਿਓ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਕੱਚੇ ਫਲ ਨਾ ਖਾਓ।
ਇੰਦਰਵਾਰੁਣੀ ਦੇ ਕੀ ਪਾਸੇ ਅਸਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਗਲਤ ਖੁਰਾਕ ਜਾਂ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪੇਟ ਖਰਾਬ ਹੋਣ, ਉਲਟੀਆਂ ਆਉਣ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਲਈ ਇਸਦਾ ਵਰਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਾ ਕਰੋ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਅਸ਼ੋਕ ਘ੍ਰਿਤ: ਭਾਰੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਰਭਾਸ਼ਯ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਘੋਲ
ਅਸ਼ੋਕ ਘ੍ਰਿਤ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਅਤੇ ਗਰਭਾਸ਼ਯ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਅਸਰਦਾਰ ਘੋਲ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਤ (ਗਰਮੀ) ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਜੈਤੂਨ ਦਾ ਤੇਲ (ਆਲੀਵ ਆਇਲ): ਚਮੜੀ, ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਲਾਭ
ਜੈਤੂਨ ਦਾ ਤੇਲ (ਆਲੀਵ ਆਇਲ) ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਠੰਢੀ ਸ਼ਕਤੀ (Sheeta Virya) ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ ਦੀ ਜਲਣ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਫੌਰੀ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਸਮਰਦ: ਖਾਂਸੀ, ਤਵਚਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਖੂਨ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਰਾਤਨ ਉਪਯੋਗ
ਕਸਮਰਦ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਕੌੜੀ ਟੋਨਿਕ ਦੀ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੀ ਟਿਸ਼ੂ-ਪੋਸ਼ਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਮ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪੌਦਾ ਖਾਂਸੀ, ਅਸਥਮਾ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਰਜ ਰਾਲ: ਕੱਟ-ਫਟ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਦੀ ਸੋਜ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਸਰਜ ਰਾਲ ਕੱਟ-ਫਟ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਦੀ ਸੋਜ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਠੰਡੀ ਤਾਸੀਰ ਅਤੇ ਕਸੈਲੇ ਗੁਣ ਜ਼ਖਮ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਜਲਣ ਦੇ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸ਼ਿਵਗੁ ਪੱਤਾ: ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ, ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਸਾਫ ਕਰਨ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਸ਼ਿਵਗੁ ਪੱਤਾ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ 'ਸ਼ੋਥਹਰ' ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੰਕੋਲ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਕਫ਼ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਗੁਣ
ਕੰਕੋਲ ਇੱਕ ਖਾਸ ਮਸਾਲਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰੀ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੇ ਸੰਕਰਮਣ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਂਟੀ-ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ