ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ (Hingupatri): ਪਾਚਨ ਲਈ ਸੁਪਰਬ ਘਰੇਲੂ ਏਜੰਟ ਅਤੇ ਵਾਤ-ਕਫ਼ਾ ਨਿਵਾਰਕ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ (Hingupatri) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਹਿੰਗ (Asafoetida) ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਪੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਚਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਿੰਗ ਰੇਜ਼ਿਨ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪੇਟ ਦੀ ਗੈਸ ਅਤੇ ਭਾਰੀਪਣ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਹਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੁਕਰ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ (ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ) ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਣ ਔਸ਼ਧ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਘੰਟੂ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਤਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਦੀਪਨ' (ਅੱਗ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ 'ਪਾਚਨ' (ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਚਨ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਜੋ Vata ਅਤੇ Kapha ਦੋਵਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਤਿੱਖਾ (ਕਟੁ) ਅਤੇ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ (ਉਸ਼ਨ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਫ਼ਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਤੁਲਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗੁਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹਨ?
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਗੁਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਪੇਟ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਟੇਬਲ ਇਹ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ:
| ਗੁਣ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) | ਮੁੱਲ (Punjabi ਵਿੱਚ) | ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਰਸ (ਸੁਆਦ) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) | ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਫ਼ਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਾਵਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਗੁਣ (ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ) | ਲਘੂ (ਹਲਕਾ) | ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। |
| ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) | ਉਸ਼ਨ (ਗਰਮ) | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਕਫ਼ਾ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਵਿਪਾਕ (ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਆਦ) | ਕਟੁ (ਤਿੱਖਾ) | ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤਿੱਖਾ ਸੁਆਦ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। |
| ਦੋਸ਼ ਕਰਮ (ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ) | ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ਾ ਨੂੰ ਨਿਵਾਰਕ | ਇਹ ਗੈਸ, ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। |
ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?
ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੇਂ ਇਸਨੂੰ ਪਾਉਡਰ (ਚੂਰਨ) ਜਾਂ ਕਛਾ (ਕੜਾਹ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਜਾਂ ਗੈਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ 1/2 ਚਮਚ ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚੰਗਾ ਫਲਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ: 1 ਚਮਚ ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਨੂੰ 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਬਾਲੋ, ਫਿਰ ਛਾਣ ਕੇ ਗਰਮੀ 'ਤੇ ਪੀ ਲਓ। ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਪੇਟ ਦੀ ਭਾਰੀਪਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਦੀਆਂ ਕੋਈ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵੱਧ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੁੱਸਾ ਆਉਣਾ, ਅਲਸਰ, ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸੋਜ), ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਰੋ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ। ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਨਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ?
ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਪਾਚਨ ਅੱਗ (Agni) ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੈਸ, ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ਾ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਚੂਰਨ (1/2 ਚਮਚ) ਗੁਣਗੁਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਕਛਾ (ਕੜਾਹ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1 ਚਮਚ ਪੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕੀ ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ (ਉਸ਼ਨ) ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲਸਰ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸਾ) ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਅਤੇ ਹਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅੰਤਰ ਹੈ?
ਹਿੰਗ ਪੌਦੇ ਦਾ ਰੇਜ਼ਿਨ (ਗੁੱਦਾ) ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਿੰਗੂਪੱਤਰੀ ਪੌਦੇ ਦੀ ਪੱਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਘੱਟ ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟਸ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ: ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼, ਖਾੰਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ
ਲਵੰਗਾਦੀ ਵਰਤੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਇੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧ ਹੈ ਜੋ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸਤਾਵਰੀ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਸਤਾਵਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ: ਗਠਿਆ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੰਘੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਕੈਸ਼ੋਰ ਗੁਗਗੁਲ ਗਠਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਧਮਾਸਾ ਦੇ ਲਾਭ: ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਧਮਾਸਾ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤੋਂ ਫੋੜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ: ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਗੌਟ ਅਤੇ ਸੂਜਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਪੁਨਰਨਵਾਦਿ ਗੁਗਗੁਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗੌਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਲ
ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੇਦਾਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੋਟੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ