ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ
ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ: ਆਧੁਨਿਕ ਤਾਕਤਵਰ ਘਾਵ, ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਮਾਹਿਰ ਸਮੀਖਿਆ
AyurvedicUpchar ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਆਰਸੈਨਿਕ ਟ੍ਰਾਈਸਲਫਾਈਡ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਭਸਮੀਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਆਇੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਜਿੱਦੀ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਖਾਂਸੀ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਣ ਵਾਲੇ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਖਣਿਜਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਸਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਧਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕਠੋਰ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇਪਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਰੀਕ, ਸੁਨਹਿਰੀ-ਪੀਲੇ ਪਾਊਡਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਡਾਕਟਰ ਅਕਸਰ ਆਰਸੈਨਿਕ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਰਸਰਤਨ ਸਮੁੱਚਯ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਇਸਦੇ ਖਾਸ ਉਪਯੋਗ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਇਸ ਦਵਾਈ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਉਹਨਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈਣ 'ਤੇ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਖੂਨ ਲਈ ਰਸਾਇਣ (ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਦੇ ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਦੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੋਖਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੀ ਚਿਕਿਤਸਿਕ ਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਸਵਾਦ ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਕਸਾਵਟ ਵਾਲਾ (ਕਸ਼ਾਯ) ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਊਰਜਾ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਣ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਵਾਧੂ ਕਫ ਨੂੰ ਸੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹਨ।
ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਇੁਰਵੇਦਿਕ ਗੁਣ
| ਗੁਣ (ਪੈਰਾਮੀਟਰ) | ਵਿਵਰਣ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ) |
|---|---|
| ਰਸ (ਸਵਾਦ) | ਤਿੱਖਾ (ਕਟੁ) ਅਤੇ ਕਸਾਵਟ ਵਾਲਾ (ਕਸ਼ਾਯ) |
| ਗੁਣ (ਭਾਰ/ਭਾਰ) | ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ |
| ਵੀਰਯ (ਊਰਜਾ) | ਉਸ਼ਣ (ਬਹੁਤ ਗਰਮ) |
| ਵਿਪਾਕ (ਹਜ਼ਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) | ਤਿੱਖਾ (ਕਟੁ) |
| ਕ੍ਰਿਆ | ਕਫ ਅਤੇ ਵਾਤ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਾਤਰਾ ਸਹੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ?
ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਈ ਯੋਗ ਡਾਕਟਰ ਹੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕੀ ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਦਿਨ-ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਬਿਨਾਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨ-ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਯੋਗ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ?
ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਲੰਬਾ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਚਨ ਦਾ ਇਲਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਤਾਸੀਰ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਗਰਮੀਆਂ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤ ਦੋਸ਼ ਵਧਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਦਿਨ-ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਬਿਨਾਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨ-ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਯੋਗ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ?
ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਲੰਬਾ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਚਨ ਦਾ ਇਲਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰਤਾਲ ਭਸਮ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਤਾਸੀਰ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਗਰਮੀਆਂ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤ ਦੋਸ਼ ਵਧਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਅਰਦਕ (ਤਾਜ਼ਾ ਅਦਰਕ) ਦੇ ਲਾਭ: ਪਾਚਨ, ਝੱਟਕੇ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ
ਅਰਦਕ (ਤਾਜ਼ਾ ਅਦਰਕ) ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਝੱਟਕੇ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਘਰੇਲੂ ਟੋਟਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁੱਕੇ ਅਦਰਕ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀ-ਜ਼ੁਕਾਮ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਅਸਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਾਰੁਣੀ (ਗੁਲਾਬ): ਚਮਕਦਾਰ ਤ্বਚਾ, ਪਿੱਤ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਘੋਲ
ਤਾਰੁਣੀ ਜਾਂ ਗੁਲਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਔਸ਼ਧ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵਿਦਾ ਲਵਣ: ਪਾਚਨ ਲਈ ਕਾਲੇ ਨਮਕ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ
ਵਿਦਾ ਲਵਣ ਕਾਲਾ ਨਮਕ ਪਾਚਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਧਾਰਨ ਨਮਕ ਨਾਲੋਂ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਵੈਤਸਾ ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇਸੀ ਇਲਾਜ
ਵੈਤਸਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜਲਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਰਕਤਸ਼ੋਧਕ (ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਵਜੋਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
3 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਸੈਂਧਵ ਲਵਣ: ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨੋਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੱਟਾਨੀ ਨਮਕ
ਸੈਂਧਵ ਲਵਣ ਆਇੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਕਲੌਤਾ ਨਮਕ ਹੈ ਜੋ ਤਿੰਨੋਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਐਸਿਡਿਟੀ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਢਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਪ੍ਰਿਆਲਾ (ਚੀਰੋਂਜੀ) ਦੇ ਫਾਇਦੇ: ਸ਼ੁਕਰ ਵਾਧਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਤਵਚਾ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਸੰਤੁਲਨ
ਪ੍ਰਿਆਲਾ (ਚੀਰੋਂਜੀ) ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਯ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੱਧੁਰ ਰਸ ਅਤੇ ਸ਼ੀਤਲ ਵੀਰਯ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਹੈ।
4 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਲੇਖ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹ੍ਰਿਦਯ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਮਿਲੀ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ